Zadnistriańskie

Zadniestrzańskie to najmłodsza wieś w rejonie halickim obwodu iwanofrankowskiego. Organem samorządu lokalnego jest rada wsi Zadnistrianske. Liczy 1325 mieszkańców. W 1955 r. przysiółek Vuhleva został przemianowany na wieś Zadnistrianske. Na dzień 1 stycznia 2001 r. we wsi mieszkało 1366 osób, było 407 podwórek. Typowe nazwiska mieszkańców to Antonyk, Hladkyi, Demchyshyn, Kurliak, Tsymbalistyi.

Zadnistrianske jest najmłodszą osadą w dzielnicy. Została założona w 1957 roku na gruntach wsi Bovshiv jako osada robotnicza dla pracowników miejscowej cukrowni. Nazwa osady wskazuje na jej położenie w stosunku do Dniestru: dosłownie "osada położona za Dniestrem" (w stosunku do Halicza). Przez miejscowość przebiega szosa Halicz - Rohatyn (trasa H-09 Mukaczewo - Iwano-Frankiwsk - Lwów) i jej odnoga, szosa Zadniestrzańsk - Bowszów, a także linia kolejowa Iwano-Frankiwsk - Lwów ze stacją Bowszów.

Według niektórych badaczy, na terytorium jednej z części wsi - Wuhlewa - znajdowała się osada kronikarska Uholnyky, o której w 1230 r. wspominał M. Hruszewski, który powołując się na lustrację starosty galicyjskiego z 1565 r., twierdził, że w tym czasie (druga połowa XVI w.) na miejscu starożytnych Uholnyky, w pobliżu traktów Zalozets, Lipchychi i Klyntsi, znajdowało się pole siana o tej samej nazwie. W latach 80. XVI w. zbudowano tu karczmę, którą nazwano Uholova. Stopniowo wokół niej powstała osada. Lustracja z 1629 r. podaje, że Vuhlova Korchma (jak nazywano osadę) była dzierżawiona przez galicyjskiego komendanta wojskowego Jana Stolińskiego. W 1765 r. mieszkało tam 6 Żydów. Później przysiółek został przemianowany na Vuhlova i pod tą nazwą istniał do czasu włączenia go do nowo wybudowanej wsi Zadnistrianske.

Przed wybuchem II wojny światowej w pobliżu Vuhlova znajdowało się lotnisko wojskowe sił powietrznych Związku Radzieckiego. O świcie 22 czerwca 1941 r. niemieckie samoloty zrzuciły na nie bomby. Tylko kilka radzieckich myśliwców zdołało wzbić się w powietrze. Jednym z pierwszych, który zaatakował niemieckie bombowce był 22-letni białoruski pilot, podporucznik Leonid Butelin. Zestrzelił on jednego Junkersa, a gdy skończyła mu się amunicja, staranował wrogi samolot i również zginął.

Na jego cześć w 1974 r. wzniesiono rzeźbę "Spadający Ikar" (autorstwa rzeźbiarza Walentyna Usowa i architekta Anatolija Konsulowa), upamiętniającą wyczyn białoruskiego pilota podporucznika Leonida Butelina, który 22 czerwca 1941 r. o godzinie 5:15 staranował niemiecki samolot nad wsią Nimszyn. Decyzją Iwano-Frankowskiego Obwodowego Komitetu Wykonawczego nr 8 z dnia 4 stycznia 1984 r. pomnik został wpisany do rejestru zabytków kultury o znaczeniu lokalnym. Pomnik był utrzymywany przez pracowników Cukrowni Bovshiv i uczniów miejscowej szkoły. Później cukrownia przekształciła się w Galychtsukor, który później zbankrutował. Pod koniec XXI wieku ważący 500 kg pomnik radzieckiego pilota padł ofiarą łowców metali kolorowych. Jego los jest nieznany.

Historia Zadniestrzańska jest ściśle związana z Cukrownią Bovshivskyi od momentu jej powstania w 1957 roku, kiedy to została wyposażona w unikalny sprzęt. W latach 70. i 80. zakład produkował około 40 tys. ton chudego cukru, który był eksportowany na Węgry, do Wietnamu, Finlandii, Niemiec i Syrii. Zakład zbierał buraki z 5 powiatów naszego regionu: Śniatynia, Kołomyi, Tlumach, Tysmenytsia i właśnie Hałyczyny.

Jesienią 1987 roku, w związku ze znacznym wzrostem liczby uczniów, rozpoczęto budowę dwóch nowych budynków szkolnych - w jednym mieściła się sala gimnastyczna i stołówka, a w drugim sale lekcyjne. W 1994 r. budowa została pomyślnie zakończona i dziś Zadnistriańskie Liceum Ogólnokształcące może kształcić do 600 uczniów.

Wieś Zahukryky administracyjnie podlegała radzie gminy Bovshivka. Dopiero w 1980 r. Zadniestrzańskie utworzyło własny organ samorządowy. W latach 80. w nowo powstałej wsi było 5 sklepów, 3 stołówki, zakład krawiecki, dom kultury, poczta, przychodnia lekarska, apteka, centrum kultury z salą kinową na 300 miejsc i biblioteka. Działają one do dziś.

W 1991 r. w parku w pobliżu Domu Ludowego wzniesiono pomnik Tarasa Szewczenki na cześć 130. rocznicy śmierci poety. Budowę cerkwi w Zadniestrzu rozpoczęto dopiero po odzyskaniu niepodległości w 1995 r. w centrum wsi, głównie przez społeczność.