Wielka Rycerzowa

Wielka Rycerzowa (słow. Rycierova hora) to szczyt o wysokości 1226 m w Grupie Wielkiej Raczy, na granicy polsko-słowackiej. Po polskiej stronie zaliczany jest do Beskidu Żywiecko-Kisuckiego, po słowackiej – do Beskidów Kisuckich. Przez wierzchołek biegnie granica państwowa i Wielki Europejski Dział Wodny między zlewiskami Bałtyku i Morza Czarnego. Dawniej, m.in. w przewodniku Kazimierza Sosnowskiego, szczyt nosił nazwę Bukowina.

Wielka Rycerzowa leży w głównej grani między Majcherową (1105 m) a przełęczą Przysłop (940 m). Jest zwornikiem krętego bocznego grzbietu, który przez Małą Rycerzową (1207 m), Wiertalówkę, Kotarz i Muńczoł ciągnie się aż do doliny Soły w Ujsołach i w całości leży w Polsce. Między Wielką a Małą Rycerzową znajduje się trawiasta Przełęcz pod Rycerzową (Przełęcz Halna, 1165 m). Polska część góry należy do Soblówki w gminie Ujsoły w powiecie żywieckim, słowacka – do katastru Nowej Bystrzycy w powiecie Czadca.

Jak dojść / szlaki

Większość szlaków zbiega się przy Bacówce PTTK na Rycerzowej na hali pod szczytem (średnie czasy za polską Wikipedią):

• czerwony z Rycerki przez Mładą Horę – ok. 4 h;
• czarny lub żółty z Soblówki – ok. 1,5 h;
• zielony z Soblówki przez przełęcz Przysłop, dalej żółtym – ok. 2,5 h;
• zielony z Ujsół przez Muńczoł – ok. 3 h;
• zielony z Kolonii (Rycerka Górna) przez Przegibek, dalej niebieskim lub czerwonym – ok. 3 h;
• żółty z Glinki – ok. 2,5 h;
• czerwony granią ze Zwardonia przez Wielką Raczę – ok. 10 h.

Od strony słowackiej na szczyt prowadzą zielony szlak z Vychylovki przez siodło Príslop i niebieski od rozdroża Talapkov Beskyd, a czerwony szlak graniczny biegnie od Wielkiej Raczy przez przełęcz Przegibek.

Co widać ze szczytu

Na wierzchołku znajduje się punkt triangulacyjny. Szczyt jest częściowo zalesiony, więc widoki są tylko wycinkowe: Wielka Racza, przełęcz Przegibek z Kolonią oraz niektóre szczyty Małej Fatry, np. Wielki Rozsutec. Najlepsze widoki roztaczają się z Hali Rycerzowej na przełęczy między Wielką a Małą Rycerzową: widać stąd Beskid Śląski, pasmo Lipowskiej i Pilska, a w dalszym planie masyw Babiej Góry. Źródła słowackie wspominają z częściowo odlesionych miejsc daleki widok na Fatrę Krywańską, Beskid Orawski, Magurę Orawską i Tatry. Dobrym punktem widokowym jest też wychodnia na zachodnim stoku.

Przyroda i historia

Stoki opadają do trzech dolin – potoków Cicha, Dziobaki i Majovský potok. Północną część masywu odwadniają dopływy Soły, południową – potok Vychylovka uchodzący do Bystrzycy. Na południowych, słowackich stokach znajduje się pomnik przyrody Vychylovské skálie z osuwiskiem. Słowacka część góry leży w Obszarze Chronionego Krajobrazu Kysuce, a bacówka pod szczytem – w Żywieckim Parku Krajobrazowym.

Nazwa szczytu wywodzi się od wsi Rycerka Dolna i Rycerka Górna, które prawdopodobnie były własnością rycerską; wymienia je Andrzej Komoniecki w „Dziejopisie Żywieckim”. Bacówkę na Rycerzowej otwarto 14 września 1975 r. według projektu Stanisława Karpiela – była pierwszą z serii małych drewnianych bacówek, które PTTK wznosiło potem także w innych górach.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Wielka Rycerzowa jest dostępna przez cały rok. Zimą na grani zalega głęboki śnieg, a we mgle na otwartych halach łatwo zabłądzić, dlatego trzymaj się znaków. Idąc granią, pamiętaj, że część szlaków prowadzi po stronie słowackiej. W polskich Beskidach pomocy udziela GOPR: 985 lub +48 601 100 300, na Słowacji – HZS: 18 300 (+421 18 300); numer alarmowy 112.

Zdjęcia: The original uploader was Jurbox at Polish Wikipedia., CC BY-SA 2.5; Hulek, CC BY-SA 3.0; Adrian Tync, CC BY-SA 4.0; j, CC BY-SA 4.0; Pudelek at Polish Wikipedia, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.