Uzdrowisko Kopalnia Soli „Wieliczka”: leczenie pod ziemią

Uzdrowisko Kopalnia Soli „Wieliczka” to niezwykły zakład leczniczy: jego sale leżą 135 m pod ziemią, na III poziomie słynnej kopalni soli w Wieliczce, kilkanaście kilometrów od Krakowa. Leczy się tu drogi oddechowe podziemnym mikroklimatem – metodą zwaną subterraneoterapią. Uzdrowisko podkreśla, że właśnie tutaj narodziła się ta metoda, a tradycje lecznicze kopalni sięgają XIX wieku: już wtedy miejscowy lekarz Feliks Boczkowski stosował kąpiele solankowe, a systematyczne badania leczenia podziemnego rozwinęły się w latach 50. XX wieku. Zakład należy do państwowej spółki Kopalnia Soli „Wieliczka” S.A.

Mikroklimat i surowce naturalne

Powietrze w komorach leczniczych odznacza się wyjątkową czystością bakteriologiczną, stałą temperaturą 13–14,5 °C i wilgotnością względną około 60–75%; zawiera dużo chlorku sodu (około 24 mg/m³) oraz magnez, mangan i wapń. Drugim surowcem jest solanka wielicka ze świadectwem właściwości leczniczych: jej mineralizacja ogólna wynosi 68,9 g/dm³, dominują jony chlorkowe i sodowe, są też wapń, magnez i potas. Solankę wykorzystuje się do inhalacji pod ziemią i na powierzchni oraz w tężni.

Podziemne komory

• Komora Wessel – serce kompleksu z jeziorem wypełnionym naturalną solanką; wokół niego wyodrębniono miejsca do ćwiczeń grupowych i indywidualnych, odpoczynku i inhalacji oraz dyżurkę lekarsko-pielęgniarską.
• Stajnia Gór Wschodnich – z podziemną kaskadą solankową i miejscami do odpoczynku; w drugiej części komory jest 28 miejsc noclegowych pod ziemią.
• Komora Smok – sala kinezyterapii i nowoczesne inhalatorium ze stanowiskami do inhalacji indywidualnych, solankowych i lekowych.
• Komora Boczkowskiego – jedyna udostępniona w kopalni komora ługownicza z malowniczymi solnymi „grzebieniami”; służy do odpoczynku i zajęć z edukacji zdrowotnej.

Co się leczy

Uzdrowisko działa przede wszystkim z myślą o osobach z chorobami górnych i dolnych dróg oddechowych: astmą oskrzelową, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, przewlekłymi i nawracającymi chorobami nosa, zatok, gardła i krtani, przewlekłym zapaleniem oskrzeli i schorzeniami o podłożu alergicznym. Program rehabilitacji pulmonologicznej obejmuje kilkugodzinne pobyty pod ziemią pod opieką personelu medycznego, gimnastykę oddechową (kontrola oddechu, oddychanie torem przeponowym, trening mięśni oddechowych), ćwiczenia relaksacyjne i aerobik, inhalacje przy podziemnych ujęciach solanki oraz edukację o chorobie. Leczyć się mogą dzieci i dorośli. Na powierzchni działają poradnie rehabilitacji medycznej, pulmonologiczna i laryngologiczna, diagnostyka, inhalacje AMSA, ultradźwiękowe i pneumatyczne oraz fizjoterapia – kinezyterapia, fizykoterapia i masaż w chorobach układu oddechowego i ruchu. Istnieje lista przeciwwskazań do leczenia w mikroklimacie komór solnych, dlatego program dobiera lekarz.

Programy dla odwiedzających

„Dzień dla zdrowia” – pięć godzin w leczniczym mikroklimacie od poniedziałku do piątku: zjazd windą Szybem Regis, opieka lekarza, pielęgniarki i fizjoterapeuty, ćwiczenia oddechowe i ogólnousprawniające, sprzęt rehabilitacyjny. Kosztuje 228 zł za dzień (bez wyżywienia); na jeden–trzy dni badania nie są potrzebne, przy dłuższym pobycie zaleca się morfologię, badanie moczu, RTG i EKG. „Zdrowy sen” – noc pod ziemią: zbiórka o 19:00, wyjazd na powierzchnię około 7:30 następnego dnia; dla dorosłych i dzieci od 4 lat pod opieką dorosłego. Z podszybia Szybu Regis do komór leczniczych idzie się około 700 m, więc warto zabrać ciepły strój sportowy, obuwie na zmianę i prowiant; pod ziemią obowiązuje zakaz palenia i picia alkoholu.

Tężnia Solankowa w Parku św. Kingi, w pobliżu Szybu Daniłowicza, to największy tego typu obiekt w południowej Polsce: 7500 m² i 22-metrowa wieża widokowa. Zaleca się co najmniej 30 minut aktywnego spaceru; rezerwacja nie jest potrzebna, bilet kosztuje 10 zł, dzieci do 4 lat wchodzą bezpłatnie. Godziny otwarcia zmieniają się w zależności od pory roku.

Informacje praktyczne

Poradnie uzdrowiska i fizjoterapia mieszczą się w budynku „Młyn Solny” (Park Kingi 1, wjazd od ul. Matejki); Dział Sprzedaży – przy Szybie Regis, pl. Kościuszki 9. Przy Szybie Daniłowicza są przystanki autobusowe z połączeniami do Krakowa. Odpłatne zabiegi fizjoterapii – od poniedziałku do piątku 8:00–19:00 po wcześniejszej rezerwacji. Dzień leczniczy można połączyć z trasą turystyczną kopalni, ale to osobne bilety.

W pobliżu: szlaki, szczyty, zabytki

Od zabytkowej warzelni w Wieliczce rusza długi szlak Wieliczka Warzelnia – Lubień na południe, w stronę Beskidów. Drugim krakowskim uzdrowiskiem z wodą leczniczą są siarczkowe Swoszowice.

Oficjalna strona: kopalnia.pl

Zdjęcia: Marek Mróz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Happa, CC BY 3.0, Wikimedia Commons; Szydzio, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; ErwinMeier, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.