Czerteż (Bieszczady)

Czerteż (słow. Čierťaž) to szczyt o wysokości 1071 m w granicznym, wododziałowym paśmie Bieszczadów Zachodnich (słow. Bukovské vrchy), na granicy polsko-słowackiej. Południowa, słowacka część góry należy do wsi Nová Sedlica w okresie Snina w kraju preszowskim, północna, polska — do gminy Cisna w powiecie leskim w województwie podkarpackim. Najbliższą miejscowością jest Nová Sedlica (ok. 5,4 km na południe); na północy leży Wetlina (7,7 km), na południowym zachodzie Zboj (7,4 km).

Czerteż leży w grzbiecie granicznym między Borsukiem (991 m) na zachodzie a Hrubkami (1186 m) na wschodzie. Na południe odchodzi od szczytu ramię, które rozgałęzia się na dwie odnogi: południowo-zachodnią z wierzchołkiem Kýčera (857 m) i południowo-wschodnią przez Príkry (952 m), Temný vršok (838 m) i Packovą Kýčerę (872 m), sięgającą aż na terytorium Ukrainy.

Jak dojść / szlaki

• czerwony — słowacka Magistrala Wschodniokarpacka (KST 0918): od zachodu z siodła pod Ďurkovcem przez Riabą Skałę lub od południowego wschodu z trójstyku granic na Krzemieńcu przez Hrubki;
• niebieski — polski szlak Wielka Rawka – Riaba Skała, według OpenStreetMap część dalekobieżnego szlaku PTTK Rzeszów – Grybów;
• zielony — z Novej Sedlicy na Czerteż (słowacki szlak KST 5790).

Wszystkie szlaki przechodzą kilka metrów od wierzchołka; tym samym grzbietem biegnie też słowacki szlak dalekobieżny Via Slovakia. Źródła nie podają czasów przejścia, więc zaplanuj je według aktualnej mapy turystycznej.

Co widać ze szczytu

Wierzchołek porasta zwarty las, który nie pozwala na widoki. Według słowackiej Wikipedii z nielicznych miejsc w pobliżu widać okoliczne szczyty Bukovských vrchov, bliskie szczyty polskich Bieszczadów i ukraińskich Karpat oraz Wyhorlat. Wśród sąsiadów po polskiej stronie są Wielka i Mała Rawka, Smerek i Hnatowe Berdo.

Przyroda i ochrona

Przez szczyt biegnie granica dwóch parków narodowych: Bieszczadzkiego Parku Narodowego i słowackiego Parku Narodowego Połoniny. Po słowackiej stronie leży narodowy rezerwat przyrody Stužica, który na wierzchołku łączy się z rezerwatem Borsukov vrch. Wody ze stoków południowo-zachodnich spływają Zbojskim Potokiem do Uliczki w zlewni Uhu, z południowo-wschodnich — Stužicką rzeką również do Uhu, a z północnych potokiem Beskidnik do Wetliny w dorzeczu Wisły. Góra leży więc na dziale wodnym między zlewiskami Morza Czarnego i Bałtyku.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

To odludny, leśny grzbiet graniczny daleko od osad: zabierz wystarczająco dużo wody i jedzenia i wyrusz wcześnie. Zimą śnieg zalega tu długo. W Bieszczadzkim Parku Narodowym wstęp jest płatny, a poruszać się można tylko po znakowanych szlakach; w słowackich rezerwatach również nie schodź ze ścieżek. Idąc grzbietem, pamiętaj, że jesteś na granicy państwa. Ratownictwo: po polskiej stronie Grupa Bieszczadzka GOPR (985 lub +48 601 100 300), po słowackiej HZS (18 300, +421 18 300); numer alarmowy 112.

Zdjęcia: Hanc Tomasz, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.