Borsuk

991 m Borsuk, Nowa Sedlica

Borsuk (też Borsuczy; słow. Borsukov vrch) to szczyt o wysokości 991 m w paśmie granicznym Bieszczadów, przez który przebiega granica polsko-słowacka. W słowackim podziale należy do Bukovskich vrchów (podjednostka Bukovce), części Połonin. Leży między Czołem (1159 m) na zachodzie a Czerteżem (1071 m) na wschodzie. Polski stok należy do gminy Cisna w województwie podkarpackim, słowacki – do gminy Zboj w okresie Snina. Najbliższe miejscowości to słowackie Nová Sedlica (ok. 6 km) i Zboj (7 km) oraz polska Wetlina (7 km).

Wody z południowo-zachodnich stoków spływają Zbojským potokiem do Uličky i dalej do Uhu (zlewisko Dunaju), ze wschodnich i północnych – potokiem Beskidnik do Górnej Solinki i Wetliny, czyli do dorzecza Wisły. Grzbietem biegnie tu Wielki Europejski Dział Wodny.

Jak dojść / szlaki

Przez szczyt prowadzi słowacka czerwona Magistrala Wschodniokarpacka: od zachodu z siodła pod Ďurkovcem przez Riabą Skałę, od południowego wschodu z trójstyku granic Krzemieniec przez Czerteż.
Po polskiej stronie granicą biegnie niebieski szlak Wielka Rawka – Riaba Skała.
Z Novej Sedlicy można wejść szlakiem zielonym przez Czerteż lub żółtym przez Riabą Skałę.

Widok ze szczytu

Wierzchołek porasta zwarty las, więc panoramy nie ma. Tylko z nielicznych miejsc widać sąsiednie szczyty Bukovskich vrchów, pobliskie Bieszczady polskie i Karpaty ukraińskie.

Przyroda

Słowacka część szczytu leży w Parku Narodowym Połoniny i w rezerwacie przyrody Borsukov vrch, polska – w Bieszczadzkim Parku Narodowym. Rezerwat utworzono w 2015 r. z inicjatywy ugrupowania leśnoochroniarskiego VLK; zajmuje prawie 147 ha i obowiązuje w nim najwyższy, piąty stopień ochrony – bez żadnej ingerencji człowieka. Łączy dwa starsze rezerwaty, Stužicę i Jarabą skałę, i należy do strefy rdzeniowej obiektu UNESCO „Pierwotne lasy bukowe Karpat i innych regionów Europy” (część Stužica – Bukovské vrchy); karpackie buczyny wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa w 2007 r. Chronione są tu buczyny i lasy jodłowo-bukowe, jaworowo-bukowe lasy górskie oraz lipowo-jaworowe lasy zboczowe. Wśród gatunków, dla których powstał rezerwat, są kumak górski, traszka karpacka, jarząbek, dzięcioł białogrzbiety i czarny, puszczyk uralski, smużka, żubr, wilk, ryś, niedźwiedź brunatny i nadobnica alpejska.

Obszar wchodzi też w skład trójstronnego Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery „Karpaty Wschodnie” Polski, Słowacji i Ukrainy.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

W rezerwatach wolno chodzić wyłącznie po szlakach. Wstęp do Bieszczadzkiego Parku Narodowego jest płatny. Żyją tu niedźwiedzie i wilki – trzymaj się szlaku i nie zostawiaj jedzenia. Ratownictwo: w Polsce GOPR (985 lub +48 601 100 300), na Słowacji HZS (18 300 lub +421 18 300); numer alarmowy 112.

Zdjęcia: Jiří Komárek, CC BY-SA 4.0; CaptainClawHE, CC BY-SA 4.0; Jiří Komárek, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.

Jak dojechać z Ukrainy

Przejścia graniczne

Krakowiec – Korczowa — drogowe, całodobowo
Szeginie – Medyka — drogowe, całodobowo Ukraińska straż graniczna nie potwierdza obecnie odprawy pieszych — sprawdź na dpsu.gov.ua przed podróżą.
Smolnica – Krościenko — drogowe, całodobowo
Hruszew – Budomierz — drogowe, całodobowo
Mościska – Przemyśl (kolejowe) — kolejowe, całodobowo

Samochodem

Lwów – Sanok ≈168 km, ≈3 h 20 min bez kolejek: drogą na Szeginie → przejście Szeginie – Medyka → Przemyśl → DK28 przez Birczę do Sanoka (≈83 km, ≈1 h 45 min od granicy). Alternatywa przez Krakowiec – Korczowa: A4 do zjazdu Radymno, DK77 do Przemyśla i DK28 (≈185 km ze Lwowa, ≈3 h 25 min). W same Bieszczady wygodniej przez Smolnicę – Krościenko: Lwów – Sambor – Stary Sambor – granica, dalej DK84 przez Ustrzyki Dolne do Sanoka (≈203 km, ≈5 h; ≈57 km od granicy). Z Krościenka do Ustrzyk Górnych DW896 ≈53 km (≈1 h 40 min; ≈200 km i ≈4 h 50 min ze Lwowa), do Wetliny DW896 i DW897 ≈69 km (≈216 km i ≈5 h ze Lwowa). Z Sanoka: do Ustrzyk Górnych ≈82 km (DK84 przez Lesko, dalej DW896, ≈1 h 35 min), do Wetliny ≈72 km (DK84 do Leska, DW894 przez Baligród i Cisną, DW897, ≈1 h 20 min).

Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.