Gorc

Gorc (1228 m n.p.m.) to szczyt we wschodniej części grzbietu głównego Gorców w południowej Małopolsce. Od niego wzięło nazwę długie Pasmo Gorca, ciągnące się od Turbacza na wschód, a jego charakterystyczna sylwetka z kilkoma polanami na stokach jest dobrze rozpoznawalna z dużych odległości. Na niektórych mapach szczyt opisywany jest jako Gorc Kamienicki — nazwę przeniesiono z polany na jego północnym grzbiecie. Przez wierzchołek biegnie granica między wsiami Zasadne i Szczawa (powiat limanowski) na stokach północno-zachodnich a Ochotnicą Dolną (powiat nowotarski) na stokach południowo-wschodnich.

Gorc jest najdalej na wschód wysuniętym szczytem Gorczańskiego Parku Narodowego, a granica parku przebiega właśnie przez niego. Wybitność szczytu według polskiej Wikipedii wynosi 178 m.

Jak dojść / szlaki

Na szczyt prowadzą trzy znakowane szlaki (czasy i odległości według mapy Compass cytowanej w polskiej Wikipedii):

• niebieski — z Rzek (część Lubomierza) przez Nową Polanę, Świnkówkę i polanę Gorc Kamienicki: 5,6 km, 510 m podejścia, ok. 2 godz. w górę i 1 godz. 15 min w dół. Gorczański Park Narodowy podaje dla tej samej wycieczki z Lubomierza-Rzek 5 km i ok. 2 godz. 10 min podejścia;
• zielony — Pasmem Gorca na Turbacz przez przełęcz Przysłop, polany Średniak i Jaworzyna, Trzy Kopce, Polanę Gabrowską i Halę Długą: 10,4 km, ok. 2 godz. 50 min;
• zielony — z Ochotnicy Dolnej przez Jaworzynkę Gorcowską, Hale Gorcowskie, Hale Podgorcowe i polanę Gorc Gorcowski: 7,3 km, 640 m podejścia, ok. 2 godz. 50 min w górę i 1 godz. 40 min w dół.

Z wierzchołka kilkoma grzbietami schodzą ścieżki do dolin Kamienicy i Ochotnicy; latem na Gorcu działa sezonowa studencka baza namiotowa.

Co widać ze szczytu

Sam wierzchołek porasta rzadki las, który zasłania widoki. Dawniej stała tu drewniana wieża triangulacyjna, z której pomostu przy dobrej widoczności widać było nawet odległy o 80 km Kraków. W 2015 roku na szczycie zbudowano nową wieżę widokową; jej schody i taras są całkowicie obudowane, więc mogą na nią wejść nawet osoby z lękiem wysokości. Dobre widoki roztaczają się też z trzech polan pod szczytem — Gorca Gorcowskiego, Gorca Młynieńskiego i Gorca Kamienickiego — na Beskid Wyspowy i Sądecki, Pieniny i Tatry. Na polanie Gorc Młynieński, na grzbiecie łączącym Gorc z Mraźnicą, stoi ołtarz polowy.

Przyroda i historia

Góra zbudowana jest z grubych ławic piaskowców magurskich i zlepieńców. Stoki północne porastają lasy jodłowo-bukowe, wyższe partie — świerkowe. Gorc jest zwornikiem kilku grzbietów: południowo-zachodni (główny grzbiet Gorców) biegnie przez Jaworzynę Kamienicką do Turbacza, północny prowadzi do polany Gorc Kamienicki, gdzie się rozgałęzia, wschodni ciągnie się przez Lelonek i przełęcz Wierchmłynne aż do Dunajca, a dwa grzbiety południowe opadają do doliny Ochotnicy. Ze stoków spływają m.in. Gorcowski Potok, Młynne, Zasadny Potok i Głębieniec, zasilające Kamienicę i Ochotniczankę.

Nazwa pochodzi zapewne od sposobu zakładania polan: las wypalano, więc polany były „wygorzałe”. Niegdyś większość stoków południowych zajmowały wypasane polany z licznymi szałasami i pola uprawne; dziś wiele polan nie jest użytkowanych i stopniowo zarasta lasem. Od południa, doliną Gorcowskiego Potoku, pastwiska i pola Ochotnicy Dolnej wciąż podchodzą niemal pod sam wierzchołek. Na grzbiecie południowo-wschodnim znajduje się niewielka Jaskinia w Gorcu.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Gorc jest dostępny przez cały rok, a szlaki na niego nie mają trudnych ani skalistych odcinków. Lasy i polany są tu jednak rozległe, szlaki wielokrotnie się rozwidlają i we mgle łatwo zabłądzić. Zimą na polanach zalega głęboki śnieg. Na terenie Gorczańskiego Parku Narodowego chodź wyłącznie znakowanymi szlakami, zabieraj śmieci i nie rozpalaj ognisk. Podczas burzy nie zostawaj na wieży widokowej.

W Gorcach pomocy udziela GOPR: 985 lub +48 601 100 300, a także numer alarmowy 112.

Ciekawostki

• Gorc to najdalej na wschód wysunięty szczyt Gorczańskiego Parku Narodowego — granica parku biegnie dokładnie przez wierzchołek.
• Na stokach Pasma Gorca znajduje się mogiła partyzanta AK Władysława Pisarskiego, poległego w październiku 1944 roku.
• Z powodu „przeniesionej” nazwy część map nazywa górę Gorcem Kamienickim, choć to tylko polana na jej północnym grzbiecie.

Zdjęcia: Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Dorotkow, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.