Lodowy Szczyt

Lodowy Szczyt (słow. Ľadový štít, niem. Eistaler Spitze) to wierzchołek o wysokości 2628 m w grani głównej Tatr Wysokich, trzeci co do wysokości w całych Tatrach (i w całych Karpatach) po Gerlachu i Łomnicy. Wznosi się nad Tatrzańską Łomnicą, ok. 16 km na północ od Popradu, w kraju preszowskim; na południowym wschodzie leży pod nim Dolina Pięciu Stawów Spiskich ze schroniskiem Téryego. Szczyt należy do Tatrzańskiego Parku Narodowego (TANAP), a przez wierzchołek biegnie granica dwóch ścisłych rezerwatów – Doliny Jaworowej i Dolin Zimnej Wody.

Masyw jest silnie rozczłonkowany: granie opadają z Lodowego do Doliny Jaworowej i rozdzielają wiszące dolinki – Zadnią Jaworową, Suchą Jaworową i Śnieżną. Na zachód od wierzchołka odchodzi Sobkowa Grań. Najpotężniejsze ściany opadają na północ i północny zachód – tam przez cały rok zalegają pola firnowe, od których wzięła się nazwa (dolinka, w której śnieg i lód trwają całe lato). Woda z zachodnich stoków spływa Jaworowym Potokiem do zlewni Dunajca, ze wschodnich – Doliną Małej Zimnej Wody do Popradu.

Nazwa

Najstarsze nazwy to łacińska Mons Anserinus i niemiecka Gans (gęś), których w 1717 r. użył Juraj Buchholtz na swojej panoramie Tatr. Tłumaczy się je kuklikiem rozesłanym, licznie rosnącym na szczycie, który mylono z pięciornikiem gęsim. Obecna nazwa pojawia się w dokumentach z XIX wieku.

Czy można wejść?

Na wierzchołek nie prowadzi żaden znakowany szlak. Najbliżej biegnie szlak zielony z Jaworzyny Tatrzańskiej Doliną Jaworową przez Lodową Przełęcz (Sedielko, 2372 m) do schroniska Téryego – mija szczyt w odległości ok. 600 m. Najłatwiejsza droga na Lodowy ma trudność tylko I w skali UIAA, ale dla turystów szczyt jest dostępny wyłącznie z licencjonowanym przewodnikiem; wspinaczka poza szlakami w TANAP jest zastrzeżona dla zrzeszonych taterników na zasadach parku. Droga od Lodowej Przełęczy przez Lodową Kopę jest trudna orientacyjnie, a północna grań przez Lodowego Konia (II) – bardzo eksponowana. Znane drogi wspinaczkowe to droga Grósza (III) i filar Brnčala (IV) w ścianie południowo-wschodniej nad Pięcioma Stawami Spiskimi.

Wysokogórskie szlaki TANAP, w tym przez Lodową Przełęcz, są co roku zamknięte od 1 listopada do 31 maja, więc realny sezon na wejścia z przewodnikiem to lato i wczesna jesień.

Co widać ze szczytu

Skalisty wierzchołek oferuje panoramę dookolną: prawie wszystkie szczyty Tatr Wysokich, grań Tatr Bielskich, głębokie doliny wokół, a przy dobrej widoczności część Kotliny Popradzkiej oraz góry środkowej i wschodniej Słowacji i południowej Polski. Sam masyw najokazalej prezentuje się od strony Podhala, a od południa – w towarzystwie Łomnicy i Kieżmarskiego Szczytu.

Przyroda i historia

Masyw Lodowego Szczytu to najbogatsze w Tatrach skupisko roślinności turniowej: naliczono tu 85 gatunków roślin zielnych, z czego 30 osiąga tu najwyższe w Tatrach stanowiska.

Już w 1805 r. bezskutecznie próbował wejść Stanisław Staszic. Pierwsze udokumentowane wejście miało miejsce ok. 31 sierpnia 1843 r.: Anglik John Ball, Wilhelm Richter, węgierski malarz i przewodnicy z Jurgowa weszli Suchym Żlebem. Źródła słowackie wspominają też o prawdopodobnym wejściu trzech berlińskich studentów w 1835 r. W 1867 r. na szczycie stanął zakopiański proboszcz ks. Józef Stolarczyk, a w 1873 r. – poeta Adam Asnyk. Pierwszego wejścia zimowego dokonali 28 grudnia 1891 r. Theodor Wundt i przewodnik Jakub Horvay. Lodowy Szczyt należy do Wielkiej Korony Tatr.

Bezpieczeństwo

To szczyt dla doświadczonych osób z asekuracją: kruszyzna, firn nawet w sierpniu, gwałtowne burze. W razie wypadku dzwoń do Słowackiego Pogotowia Górskiego (HZS): 18 300 (z zagranicznego numeru +421 18 300) lub 112.

Zdjęcia: Adam Opioła, CC BY-SA 4.0; Rafał Kozubek, CC BY-SA 4.0; Tescobar, CC BY 3.0; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY 3.0; Milan Bališin, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.