Lodowy Stawek (Modré pleso)

Lodowy Stawek (słow. Modré pleso, dawniej po polsku także Modry Stawek) to najwyżej położone stałe jezioro w całych Tatrach. Leży na wysokości 2192 m (według źródeł czeskich i niemieckich 2189 m) w Dolince Lodowej (Dolinka pod Sedielkom) — bocznej odnodze Doliny Małej Zimnej Wody, pod południową ścianą Małego Lodowego Szczytu, na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego (TANAP). Wyżej w Tatrach leży tylko okresowy Barani Stawek (Baranie pliesko), który często wysycha i dlatego nie jest brany pod uwagę.

Stawek jest niewielki: 0,40 ha, 73 na 73 m, głębokość 4,5 m, objętość ok. 4300 m³. Nie ma dopływów powierzchniowych, a jego woda zasila jedno ze źródłowisk Małej Zimnej Wody. Słowacką nazwę („niebieskie pleso”) zawdzięcza temu, że okoliczne ściany zacieniają wodę, przez co wydaje się ciemnoniebieska. Polska nazwa nawiązuje do lodu: już w 1886 r. Walery Eljasz-Radzikowski pisał, że stawek prawie zawsze bywa pokryty lodem i śniegiem. I rzeczywiście lód i śnieg często zalegają na wodzie do późnego lata.

Nad jeziorem wznosi się Lodowa Grań z Małym Lodowym Szczytem, na zachodzie biegnie grań główna Tatr Wysokich z Lodową Przełęczą (Sedielko, 2376 m) — najwyżej położoną przełęczą Tatr Wysokich dostępną dla turystów, a na południu leży Przełęcz Priečne. Kotlinę otaczają moreny i głazowiska.

Co zobaczyć i co robić

• Jezioro tuż przy ścieżce — zielony szlak przebiega kilka metrów od południowo-zachodniego brzegu, więc stawek widać z bliska bez zbaczania z trasy.
• Widok z góry — z podejścia na Lodową Przełęcz jezioro wygląda jak ciemne oko wśród kamieni, a za nim otwiera się Dolina Małej Zimnej Wody.
• Kontrast pór roku — w czerwcu i lipcu woda często jest jeszcze pod lodem i płatami śniegu, we wrześniu staw zwykle jest już wolny od lodu.

Jak dojść

Lodowy Stawek leży na zielonej trasie Stary Smokowiec – Tatrzańska Jaworina. Z Hrebienka (1272 m, kolejka ze Starego Smokowca) czerwona Magistrala prowadzi do Schroniska Zamkovskiego (ok. 1 h), dalej szlak zielony do Schroniska Téryego (1 h 45 min) nad Pięcioma Stawami Spiskimi. Od Schroniska Téryego do rozstaju w Dolince Lodowej — 30 min, dalej do stawu i na Lodową Przełęcz — kolejne 45 min (do samego stawu od schroniska ok. 45 min). Łącznie to prawie 4 godziny z Hrebienka i ponad 900 m przewyższenia — poważna wycieczka wysokogórska dla wytrwałych. Odcinek na Lodową Przełęcz przebudowano latem 2026 r. i ponownie otwarto 13 lipca; prowadzi teraz litą skałą z ponad 300 klamrami i 250 m łańcuchów. Z przełęczy można zejść do Doliny Jaworowej do Jaworzyny Tatrzańskiej, ale to bardzo długie przejście.

Sezon i bezpieczeństwo

Szlak od Schroniska Téryego na Lodową Przełęcz objęty jest sezonowym zamknięciem TANAP-u: jest zamknięty od 1 listopada do 31 maja (§ 4 regulaminu zwiedzania TANAP-u, rozporządzenie 26/2023), więc nad staw można wybrać się tylko od 1 czerwca do 31 października. Wstęp do TANAP-u jest bezpłatny. Chodzić wolno tylko po znakowanych szlakach i tylko w dzień; z psem nie można wchodzić na zielony szlak z Hrebienka na Lodową Przełęcz, a drony bez zezwolenia są zabronione. Na tej wysokości pogoda zmienia się szybko, a płaty śniegu na podejściu zalegają do lata. Horská záchranná služba (HZS): 18 300, numer alarmowy 112.

W pobliżu

• Pięć Stawów Spiskich i Schronisko Téryego — 45 min niżej.
• Zbójnickie Stawy (Zbojnícke plesá) — przez Przełęcz Priečne trasą Schronisko Téryego – Schronisko Zbójnickie.
• Łomnica i Sławkowski Szczyt — szczyty nad Dolinami Zimnej Wody.

Oficjalna strona: tanap.sk

Zdjęcia: Rafał Kozubek, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Michal Klajban, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Milan Bališin, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Ilya Schurov, CC BY 2.0, Wikimedia Commons.