Drewniana cerkiew św. Mikołaja w Bodružalu
Pierwowzór cerkwi łemkowskiej
Bodružal to mała rusińska wieś w powiecie Svidník w kraju preszowskim, niedaleko granicy z Polską. Na najwyższym wzgórzu pośrodku wsi stoi greckokatolicka cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy — jedna z najstarszych drewnianych cerkwi Słowacji, której budowę datuje się na 1658 rok. Ukraińska Wikipedia przytacza rozpowszechniony pogląd, że właśnie ta cerkiew jest pierwowzorem świątyń typu łemkowskiego.
Cerkiew to trójdzielny zrąb: mniejsze kwadratowe sanktuarium, większa kwadratowa nawa i babiniec pod główną wieżą, ustawione na jednej osi wschód–zachód. Ściany zewnętrzne obito pionowymi deskami, a ostrosłupowe dachy gontowe wieńczą cebulaste hełmy z bogato zdobionymi kutymi krzyżami. Główna wieża zwęża się ku górze i ma pod dachem małe otwory dźwiękowe o ciekawym kształcie; wiszą w niej trzy dzwony, najstarszy z 1759 roku. Na początku I wojny światowej większość dzwonów zabrano na cele wojskowe, a nowe mieszkańcy zawiesili w drugiej połowie lat 20. — największy odlał miejscowy leśnik Michal Zelizňák. Teren otacza drewniane ogrodzenie z gontowym daszkiem i niemal okrągłą bramką. 7 lipca 2008 roku cerkiew wpisano na Listę światowego dziedzictwa UNESCO wraz z innymi drewnianymi świątyniami słowackich Karpat.
Co zobaczyć
- Dwustronny ikonostas — jedyny znany ikonostas malowany z obu stron: w XVIII wieku obecny ikonostas namalowano na odwrociu pierwotnego, z XVII wieku. W 1968 roku ikonę Chrystusa Nauczyciela rozcięto wzdłuż na dwie części, a ikona z odwrocia — św. Paweł z innym uczniem — wisi dziś na południowej ścianie nawy. Z dalszego rozdzielania ikon zrezygnowano, by ich nie uszkodzić.
- Cztery rzędy ikonostasu: w głównym Chrzest Pański, Bogurodzica Hodegetria, Chrystus Nauczyciel i św. Mikołaj jako patron cerkwi; dalej dwanaście wielkich świąt z Ostatnią Wieczerzą, apostołowie z Chrystusem Arcykapłanem i prorocy z Ukrzyżowaniem. Ciekawy szczegół: zwykle pierwszą ikoną z lewej jest św. Mikołaj, ale w cerkwiach jemu poświęconych jego ikona przechodzi na miejsce patrona po prawej, a z lewej pojawia się św. Jan Chrzciciel — patron archieparchii preszowskiej, tu w scenie Chrztu w Jordanie. Carskie wrota są złocone i bogato rzeźbione.
- Malowidło ścienne z XVIII wieku z Sądem Ostatecznym i Ukrzyżowaniem oraz barokowy ołtarz główny.
Informacje praktyczne
Do Bodružalu najwygodniej dojechać samochodem ze Svidníka; wieś jest mała, a cerkiew widać z daleka na wzgórzu. Z zewnątrz można ją oglądać zawsze, ale aby zobaczyć wnętrze, trzeba wcześniej umówić się z parafią greckokatolicką w Hunkovcach lub przyjść na nabożeństwo. Stałych godzin ani cen oficjalnie nie opublikowano (stan na październik 2026); przyjęte jest zostawienie dobrowolnej ofiary. To czynna świątynia, więc obowiązuje cisza, skromny strój i zdjęcia we wnętrzu tylko za zgodą. Ikonostas i malowidła ostatnio odnawiano w 1995 roku, a samą cerkiew w latach 2004–2008.
W pobliżu
Niedaleko są kolejna drewniana cerkiew UNESCO w Ladomirovej i pomnik bitwy dukielskiej przy granicy z Polską. Dalej na wschód, w Medzilaborcach, działa Muzeum Sztuki Nowoczesnej Andy’ego Warhola, a na zachodzie leży Bardejów.
Oficjalna strona: drevenechramy.sk
Zdjęcia: Peter Zelizňák, Public domain, Wikimedia Commons; Henryk Bielamowicz, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Sebastian Mierzwa, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Ľuboš Repta, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; ??? (painters) «--» Peter Zelizňák (photograf), Public domain, Wikimedia Commons; Viacheslav Galievskyi, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Użhorod – Vyšné Nemecké — drogowe, całodobowo
- Mały Bereźny – Ubľa — drogowe, całodobowo Dla aut osobowych i autobusów; odprawy pieszych ukraińska straż graniczna nie potwierdza, ciężarówki do 3,5 t.
- Małe Selmeńce – Veľké Slemence (pieszy) — piesze, 09:00–21:00 czasu kijowskiego Tylko piesi i rowerzyści; bez dalszego transportu niewygodne w drodze w Tatry.
- Czop – Čierna nad Tisou (kolejowe) — kolejowe, całodobowo
Samochodem
Z Użhorodu ≈138 km, ≈2 h 30 min bez kolejek: Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 do Michaloviec → I/18 przez Vranov nad Topľou w stronę Preszowa → I/545 do Bardejowa (≈133 km, ≈2 h 20 min od granicy). Ze Lwowa szybciej przez Polskę: M-10 → Krakowiec – Korczowa → A4 do Dębicy → DK73 do Jasła → DK28 do Gorlic → DW977 przez wewnętrzne przejście Schengen Konieczna – Becherov → I/545 do Bardejowa: ≈329 km, ≈5 h 10 min (≈251 km, ≈3 h 40 min od granicy). Przez przełęcz Użocką i Ubľę ≈345 km, ≈6 h 20 min.
Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Lokalizacja na mapie
Komentarze
Szlaki w pobliżu
Wszystkie szlaki
TrudnyWielodniowyZnakowanyWschodniokarpacka magistralaProfil wysokości390–1 209 m213,5 kmpodejście 7 991 m4,5 km od „Drewniana cerkiew św. Mikołaja w Bodružalu”
TrudnyWielodniowyZnakowanyPred Čuntavou Przełęcz DuklianskaProfil wysokości227–1 293 m280,7 kmpodejście 8 346 m4,6 km od „Drewniana cerkiew św. Mikołaja w Bodružalu”
ŁatwyJednodniowyZnakowanyJaśliska Przełęcz Beskid nad CzeremchąProfil wysokości456–575 m8,6 kmpodejście 132 m≈ 2,5 godz. marszu6,2 km od „Drewniana cerkiew św. Mikołaja w Bodružalu”Ciekawe w pobliżu
CerkiewDrewniana cerkiew św. Michała Archanioła w Ladomirovej6,5 km od „Drewniana cerkiew św. Mikołaja w Bodružalu”Ladomirová to rusińska wieś na północ od miasta Svidník w kraju preszowskim, przy drodze na Przełęcz Dukielską.
Zabytek historycznyPrzełęcz Dukielska: pomnik, cmentarz wojenny i wieża widokowa6,9 km od „Drewniana cerkiew św. Mikołaja w Bodružalu”Przełęcz Dukielska (Duklianský priesmyk) na granicy słowacko-polskiej nad wsią Vyšný Komárnik jesienią 1944 roku stała się miejscem jednej z największych bitew...
MuzeumMuzeum Kultury Łemkowskiej w Zyndranowej9,5 km od „Drewniana cerkiew św. Mikołaja w Bodružalu”Muzeum Kultury Łemkowskiej w Zyndranowej to niewielki skansen w Beskidzie Niskim, kilka kilometrów od granicy ze Słowacją.Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
Serowarnie i połoninyGospodarstwo Ekologiczne „FIGA” – sery kozie z Mszany15 km od „Drewniana cerkiew św. Mikołaja w Bodružalu”Rodzinne Gospodarstwo Ekologiczne „FIGA” w łemkowskiej wsi Mszana koło Dukli to jedna z najstarszych kozich serowarni w Polsce.
Piwo i browaryBrowar Dukla: browar rzemieślniczy i pub firmowy w Dukli23 km od „Drewniana cerkiew św. Mikołaja w Bodružalu”Dukla to dawne miasteczko u stóp Cergowej, na historycznym szlaku handlowym z Polski na Węgry przez Przełęcz Dukielską.
Aquaparki i baseny termalneIwonicz-Zdrój: pijalnia wód, basen i jaskinia solna24 km od „Drewniana cerkiew św. Mikołaja w Bodružalu”Iwonicz-Zdrój to największe i najstarsze uzdrowisko województwa podkarpackiego – spokojne miasteczko wśród zalesionych wzgórz na południe od Krosna, u progu Beskidu...
Rzemieślniczy wytwórcyBieszczadzkie Smaki w Smolniku: chleb, nalewki, przetwory32 km od „Drewniana cerkiew św. Mikołaja w Bodružalu”Bieszczadzkie Smaki to rodzinna manufaktura naturalnych produktów w Smolniku nad Osławą, w gminie Komańcza, na zachodnim skraju Bieszczadów.
Aquaparki i baseny termalneBardejów-Zdrój: Wellness Spa Ozón i letnie kąpielisko32 km od „Drewniana cerkiew św. Mikołaja w Bodružalu”Bardejów-Zdrój (Bardejovské Kúpele) to jedno z najstarszych uzdrowisk Słowacji, część miasta Bardejów, położona około 5 km od centrum w dolinie pod masywem Magury,...
Przejażdżki konneStadnina Koni Huculskich „Gładyszów” w Regietowie37 km od „Drewniana cerkiew św. Mikołaja w Bodružalu”Stadnina Koni Huculskich „Gładyszów” w łemkowskiej wsi Regietów to jedno z największych miejsc na świecie, gdzie hoduje się konie huculskie.