Mała Wysoka

2 429 m Mała Wysoka, Tatrzańska Polanka

Mała Wysoka (słow. Východná Vysoká – „Wschodnia Wysoka”) to piramidalny szczyt o wysokości 2429 m (dokładnie 2428,6 m) w grani głównej Tatr Wysokich na Słowacji. Wznosi się nad Nową Polanką, ok. 15 km na północny zachód od Popradu; na wschód od niej stoi Schronisko Zbójnickie, na południe – hotel górski Śląski Dom. To szczyt zwornikowy: grań główna, biegnąca od Polskiego Grzebienia, skręca tu na północ ku Rohatce, a na południowy wschód odchodzi potężna grań boczna przez Staroleśny Szczyt do Sławkowskiego Szczytu.

Pod wierzchołkiem schodzą się trzy duże doliny: Wielicka na południu, do której szczyt opada łagodnymi piargami, oraz Staroleśna na wschodzie i Dolina Świstowa (część Doliny Białej Wody) na północnym zachodzie, nad którymi urywa się stromymi ścianami. Słowo „wysoka” w nazwie odnosi się raczej do znakomitego widoku niż do rekordowej wysokości, a słowackie „Východná” odróżnia szczyt od wyższej Wysokiej na zachodzie. Polska i dawna słowacka nazwa „Mała Wysoka” pochodzi z lat 70. XIX wieku.

Jak dojść / szlaki

Mała Wysoka to jeden z nielicznych szczytów Tatr Wysokich dostępnych znakowanym szlakiem, więc przewodnik nie jest potrzebny.

Szlak żółty z przełęczy Polski Grzebień (2200 m) granią główną na wierzchołek; najtrudniejsze miejsca ubezpieczono łańcuchami. Wejście ok. 1 h, zejście ok. 35 min.
Od południa (zielony) – szlak z Tatrzańskiej Polanki obok Śląskiego Domu Doliną Wielicką na Polski Grzebień.
Od północy (niebieski) – z Łysej Polany Doliną Białej Wody i Doliną Litworową. To najdłuższe i według czeskich przewodników najpiękniejsze dojście: Dolina Białej Wody jest najdłuższą doliną północnej strony Tatr, a droga na szczyt zajmuje średnio 6–7 h.
Od wschodu (niebieski) – z Doliny Staroleśnej obok Schroniska Zbójnickiego przez Rohatkę, z możliwością zejścia na Smokowieckie Siodełko (Hrebienok).

Najczęściej wychodzi się ze Starego Smokowca, Tatrzańskiej Polanki lub Łysej Polany. Ścieżkę z Polskiego Grzebienia na szczyt wytyczono w latach 1892–1893 jako przedłużenie tzw. Ścieżki Śląskiej.

Co widać ze szczytu

Panorama z Małej Wysokiej uchodzi za jedną z najpiękniejszych i najpełniejszych w Tatrach Wysokich. Naprzeciwko wznosi się szeroki masyw Gerlacha; widać też Wysoką i Rysy, Świstowy Szczyt, grupę Lodowego, Pośredniej Grani i Łomnicy, ostrą grań Staroleśnego Szczytu ze Sławkowskim w tle, a w oddali Tatry Bielskie. U stóp leżą trzy doliny – Białej Wody, Wielicka i Staroleśna. Przy dobrej widoczności widać Beskid Orawski, Góry Lewockie, Branisko, Góry Wołowskie, Góry Stolickie, Kráľovą hoľę oraz góry południowej Polski i północnych Węgier. Na wierzchołku umieszczono tabliczkę z opisaną panoramą.

Przyroda i historia

Na wierzchołku stykają się granice trzech narodowych rezerwatów przyrody TANAP – Doliny Białej Wody, Doliny Wielickiej i Dolin Zimnej Wody. Północno-zachodnie ściany opadają do Zmarzłego Kotła ze Zmarzłym Stawem, skąd woda spływa do Dunajca; z Doliny Wielickiej i Staroleśnej wody płyną do Popradu.

Pierwszymi na szczycie byli zapewne kłusownicy, zielarze lub poszukiwacze skarbów – pobliski Polski Grzebień był niegdyś szlakiem przemytników. Pierwszym potwierdzonym zdobywcą był węgierski lekarz László Jármay (1888), od którego nazwiska proponowano nazwać szczyt; nazwa się nie przyjęła. Pierwszego wejścia zimowego dokonali 22 marca 1910 roku Hermann i Otto Schweickhartowie oraz János Vigyázó. W latach 30. XX wieku planowano postawić na szczycie trzymetrowy krzyż z żelaznych rur, ale po protestach turystów i obrońców przyrody z obu stron granicy odstąpiono od pomysłu.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Szczyt leży w strefie wysokogórskiej słowackiego Tatrzańskiego Parku Narodowego (TANAP): szlaki są zamknięte od 1 listopada do 31 maja, chodzić można tylko w ciągu dnia i tylko szlakami. Aktualne ograniczenia – na stronie TANAP.
Samo wejście z Polskiego Grzebienia jest krótkie, ale cała trasa to dzień w wysokich górach. Na odcinkach z łańcuchami uważaj po deszczu, a latem wychodź wcześnie, by uniknąć popołudniowych burz.
Ratownictwo: Horská záchranná služba (HZS) – 18 300 (+421 18 300), numer alarmowy 112.

Ciekawostki

Polska nazwa Mała Wysoka wciąż jest w użyciu, choć Słowacy już w 1922 roku zastąpili ją nazwą Východná Vysoká.
Pod względem wysokości to czwarty tatrzański szczyt dostępny dla turystów, po Rysach, Krywaniu i Sławkowskim Szczycie.
Już w 1966 roku Július Andráši pisał, że dzięki łatwej dostępności i widokowi na całe Tatry jest to jeden z najczęściej odwiedzanych szczytów Tatr Wysokich.

Zdjęcia: Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0; Adrian Tync, CC BY-SA 4.0; Kristo, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jarorox, CC BY 3.0; Paweł Opioła, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.

Jak dojechać z Ukrainy

Przejścia graniczne

Użhorod – Vyšné Nemecké — drogowe, całodobowo
Mały Bereźny – Ubľa — drogowe, całodobowo Dla aut osobowych i autobusów; odprawy pieszych ukraińska straż graniczna nie potwierdza, ciężarówki do 3,5 t.
Małe Selmeńce – Veľké Slemence (pieszy) — piesze, 09:00–21:00 czasu kijowskiego Tylko piesi i rowerzyści; bez dalszego transportu niewygodne w drodze w Tatry.
Czop – Čierna nad Tisou (kolejowe) — kolejowe, całodobowo

Samochodem

Użhorod – Poprad ≈195 km, ≈2 h 55 min bez kolejek: przejście Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 przez Sobrance i Michalovce → Koszyce → autostrada D1 przez Preszów → Poprad (do Liptowskiego Mikułasza jeszcze ≈56 km D1, razem ≈249 km). Koszyce – Poprad ≈112 km. Na D1 wymagana e-winieta (eznamka.sk). Ciekawostka: ze Lwowa do Popradu najszybciej przez Polskę — Krakowiec – A4 – Kraków – Zakopane – Łysa Polana ≈468 km (≈5 h 50 min); przez Użok i Mały Bereźny ≈419 km, ale wolniej (≈6 h 40 min). Zakopane – Poprad ≈69 km, Zakopane – Liptowski Mikułasz ≈80 km.

Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.