Góra Tawpysz

Tawpysz to szczyt o wysokości 1450 m w grzbiecie Tawpiszyrka w środkowych Gorganach, w rejonie nadwórniańskim obwodu iwanofrankiwskiego. Grzbiet o długości ok. 9 km ciągnie się z północnego zachodu na południowy wschód na zachód od wsi Bystrzyca (ok. 12 km od wierzchołka); od północy dochodzi się tu także od strony Osmołody (ok. 11 km). Ok. 6 km na południowy wschód wznosi się Sywula Wielka (1836 m) — najwyższy szczyt Gorganów.

Tawpysz jest jednym z kilku łagodnych wierzchołków grzbietu, którego stoki są strome i zalesione, a w partiach szczytowych leżą połoniny z piargami. Według OpenStreetMap sąsiednie szczyty to Gorgan (1441 m) ok. 2,1 km na północny zachód, Podyny (1499 m) 3 km na południowy wschód i Torgan (1405 m) 3,3 km na północny zachód. Na południe od grzbietu leży Przełęcz Legionów, a na północnym zachodzie — urwisko Piekło.

Jak dojść

Przez Tawpysz lub w odległości do 120 m od niego przebiega osiem naszych tras. Najkrótsza to Bystrzyca – Tawpysz – Sywula Wielka (20,1 km, ok. 1700 m przewyższeń). Dłuższe przejście to Maksymiec – Heczura – przełęcz Pereniz – Tawpysz – Bystrzyca (34,4 km). Ze Starej Huty prowadzi Stara Huta – Wysoka – Ihrowiec – Sywula – przełęcz Małe Rogodze (35,1 km), a na kilkudniową wędrówkę nadaje się Stara Huta – Sywula – Przełęcz Legionów – Bratkowska – Czarna Klewa – Płoska – Dowha – Polanica (67,5 km).

Woda, nocleg i bezpieczeństwo

Na naszej mapie najbliższe źródło leży ok. 350 m na północ od wierzchołka (ok. 1365 m), kilka kolejnych — 420–800 m na północ i północny wschód (dwa z nich słabe). Ok. 370 m na północ, na połoninie Tawpysz, stoi wiata chroniąca przed niepogodą. Leśniczówka „Prełuka” leży ok. 2,2 km na zachód, a koliby pod Bystrą i nad potokiem Sałatruk — ok. 2,4–2,7 km na wschód. Stan większości źródeł jest nieznany. Połoniny są wystawione na wiatr, a we mgle na piargach łatwo zgubić ścieżkę. Duża część grzbietu leży w rezerwatach — przestrzegaj zasad obszarów chronionych. Najbliższy szczyt z naszą prognozą to pogoda na Wielkiej Sywuli (ok. 6 km). W razie wypadku dzwoń pod 112 lub 101 — kontakty najbliższych jednostek znajdziesz na stronie ratownicy górscy.

Ciekawostki

• Północno-zachodnią częścią grzbietu Tawpiszyrka biegnie granica obwodów iwanofrankiwskiego i zakarpackiego; przed II wojną światową była to granica państwowa Polski i Czechosłowacji.
• Grzbiet chronią rezerwat botaniczny Tawpiszyrka, uroczysko „Tawpiszyrka” i wysokogórskie arboretum, a po stronie zakarpackiej — rezerwat „Gorgany i Tawpiszyrka” z reliktową limbą.
• U północno-wschodniego podnóża grzbietu znajduje się wodospad Sałatruczil.

Zdjęcia: Yurii-mr, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.