Synagoga, Dolyna

W XIX wieku w Dołyni znajdowała się niewielka drewniana synagoga. Stała ona między dzisiejszą ulicą Szeptyckiego a synagogą. Oczywiście nie spełniała ona potrzeb społeczności, dlatego w 1897 roku Żydzi rozpoczęli budowę nowej, murowanej synagogi, którą w większości ukończono w 1932 roku.

Nowa synagoga jest dwukondygnacyjna, na planie prostokąta o wymiarach 19 na 21 metrów, zbudowana z cegły, na betonowym fundamencie. W piwnicy znajdowały się pomieszczenia gospodarcze. Na parterze znajdowała się sala obrzędowa z pięknym wnętrzem, którego pozostałości można było oglądać jeszcze w 1980 roku. Z trzech stron sali znajdują się przestronne balkony. Sufit ma formę kopuł pomalowanych na niebiesko ze złotymi gwiazdami. Okna na pierwszym piętrze są duże, z okrągłymi zwieńczeniami; okna na parterze są nieco mniejsze, prostokątne. Dach jest dwuspadowy, pokryty ocynkowaną blachą. Boczne szczyty są wyższe od dachu i zakończone gzymsami pokrytymi dachówką. Gzyms posiada ozdobne tryglify (ząbki). Nie było tynku zewnętrznego.

Żydzi nie korzystali z niego długo. W 1942 r. niemieccy naziści wymordowali Żydów, splądrowali synagogę i zamienili ją w magazyn. Przechowywano w nim zboże i inne produkty zebrane od ludności, które następnie wywożono do Niemiec.

Już w 1964 r. budynek synagogi został uznany przez komisję powiatową za awaryjny, sprzedany przez radę miejską Powiatowemu Związkowi Konsumentów, a po drobnych remontach do 1991 r. był wykorzystywany jako magazyn artykułów spożywczych i przemysłowych.

Wraz z proklamowaniem niepodległości i wznowieniem życia religijnego budynek synagogi został kupiony od Powiatowego Związku Konsumentów przez Ewangeliczną Chrześcijańską Wspólnotę Baptystów.

Nowi właściciele wzmocnili konstrukcję, wzmocnili ściany i stropy oraz naprawili dach. Do głównej fasady dobudowano przedsionek wejściowy zwieńczony dwiema stożkowatymi iglicami. Ponownie przeprowadzono prace wykończeniowe we wszystkich pomieszczeniach. W piwnicach znajdują się małe i duże sale dla gości, kotłownia i kuchnia, szkółka niedzielna dla dzieci oraz biblioteka. Główna sala ceremonialna i balkony są pięknie udekorowane. Nowe drzwi wejściowe wykonał pan V. Strus, mieszkaniec Doliny, wraz ze swoim ojcem. Fasada budynku jest otynkowana jasnoszarym tynkiem lastrykowym.

Prace zakończono i Dom Modlitwy poświęcono w 1995 r. Niewiele przypomina nam, że była to synagoga. Jedynie drewniana tablica "Dziesięć Przykazań Bożych", która cudem ocalała z czasów działalności synagogi, została pieczołowicie odrestaurowana i zamontowana we wnęce w ścianie w małej sali.