Monaster Sucevița: malowana cerkiew UNESCO i mury

Fundacja rodu Mohyłów

Monaster Sucevița (Mănăstirea Sucevița) stoi w dolinie rzeki o tej samej nazwie we wsi Sucevița, około 18 km od miasta Radowce (Rădăuți) na rumuńskiej Bukowinie. Jego cerkiew Zmartwychwstania Pańskiego to najmłodsza z malowanych cerkwi Bukowiny Południowej. W 2010 roku dołączono ją do obiektu światowego dziedzictwa UNESCO „Cerkwie Mołdawii” (Churches of Moldavia), wpisanego na listę w 1993 roku, a Komitet Światowego Dziedzictwa uznał, że Sucevița zamyka tę serię.

Dokumenty po raz pierwszy wspominają monaster w 1582 roku, a obecną cerkiew wzniesiono w latach 1583–1586 kosztem rodu Mohyłów (Movilă) — wpływowej rodziny bojarskiej, z której wywodzili się hospodarowie Mołdawii i Wołoszczyzny oraz metropolita Piotr Mohyła. Fundatorami byli bracia Jeremi, Szymon i Jerzy Mohyłowie; Jerzy był biskupem Radowców, a później metropolitą Mołdawii. Cerkiew łączy cechy bizantyjskie i gotyckie z tradycją drewnianych cerkwi Mołdawii, a późniejsze otwarte ganki od północy i południa nawiązują do architektury Wołoszczyzny. Malowidła wewnątrz i na zewnątrz datuje się na około 1601 rok, co czyni Sucevițę jednym z ostatnich zabytków mołdawskiego malarstwa zewnętrznego. Monaster był jednocześnie rezydencją hospodarską i twierdzą. Dziś to czynny monaster żeński archieparchii Suczawy i Radowców Rumuńskiego Kościoła Prawosławnego.

Dlaczego warto

Sucevița zachwyca skalą: duża malowana cerkiew stoi pośrodku niemal kwadratowego dziedzińca o wymiarach 100 na 104 metry, otoczonego sześciometrowymi murami z basztami, a wokół wznoszą się zielone wzgórza. To największa powierzchnia fresków wśród monasterów Bukowiny, a najsłynniejsza scena to Drabina cnót. W odróżnieniu od innych cerkwi ściana zachodnia pozostała niepomalowana; podanie mówi, że malarz spadł z rusztowania. Muzeum monasteru przechowuje skarby związane z rodem Mohyłów.

Co zobaczyć

• Drabinę cnót na ścianie północnej — drabinę do raju, po której wspinają się sprawiedliwi, podczas gdy grzesznicy spadają w paszcze demonów.
• Drzewo Jessego i Akatyst do Bogurodzicy na fasadzie południowej, gdzie dominują odcienie zieleni i czerwieni.
• Niepomalowaną ścianę zachodnią, o której krąży legenda.
• Mury obronne grubości do 3 m z gankiem straży, czterema basztami narożnymi i wieżą bramną z kaplicą nad przejazdem i herbem Mołdawii.
• Muzeum monasteru z nagrobnymi całunami Jeremiego i Szymona Mohyłów haftowanymi srebrną nicią, srebrem cerkiewnym, starodrukami i rękopisami.
• Otwarte ganki od północy i południa oraz gotyckie kamienne obramienia okien i drzwi.

Informacje praktyczne

Adres: DN17A 169, wieś Sucevița, okręg Suczawa. Monaster stoi tuż przy drodze DN17A, obok jest parking. Od miasta Radowce to około 18 km przez wieś Marginea. Z Ukrainy to najbliższy malowany monaster: około 20 km od przejścia granicznego Krasnoilsk – Vicovu de Sus i około 50 km od przejścia Porubne – Siret. Przez przełęcz Ciumârna droga prowadzi dalej do monasteru Moldovița. Godziny zwiedzania według portalu Romania Tourism: od maja do października codziennie 9:00–20:00, od listopada do kwietnia 9:30–17:00. Bilet dla dorosłych 10 lei. Dane według stanu na listopad 2026 roku, portal nie podaje daty aktualizacji, więc sprawdź przed wyjazdem. Telefon: +40 230 417 110.

Latem 2026 roku trwała konserwacja fresków na fasadzie północnej, więc część malowideł może zasłaniać rusztowanie. To czynny monaster żeński: strój powinien zakrywać ramiona i kolana, kobietom wypada założyć spódnicę i chustkę. Nie dotykaj ścian i nie fotografuj podczas nabożeństw. Na cerkiew, mury i muzeum warto przeznaczyć półtorej godziny.

W pobliżu

• Marginea — pracownie czarnej ceramiki kilka kilometrów na wschód.
• Monaster Moldovița — za przełęczą Ciumârna.
• Monaster Putna — miejsce pochówku Stefana Wielkiego.
• Monaster Bogdana w Radowcach — jedna z najstarszych murowanych cerkwi Mołdawii.
• Cerkiew we wsi Arbore z freskami Dragoșa Comana.

Zdjęcia: Dinu Arateanu, CC BY-SA 3.0 ro, Wikimedia Commons; Strainu, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Alex Moise, CC BY-SA 3.0 ro, Wikimedia Commons; Cosmin Cornea from Timisoara, Romania, CC BY 2.0, Wikimedia Commons; Alexander Klink, CC BY 4.0, Wikimedia Commons; Misa.stefanovic.07, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Joergsam, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Rolly00, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.