Mały Staw Polski

Mały Staw Polski, czyli po prostu Mały Staw, to niewielkie jezioro polodowcowe w Dolinie Pięciu Stawów Polskich w Tatrach Wysokich, w Tatrzańskim Parku Narodowym (TPN). „Polskim” nazywa się go dla odróżnienia od Małego Stawu po stronie słowackiej. Jezioro leży na wysokości 1668 m pod zboczami Wyżniej Kopy, między Przednim Stawem Polskim a Wielkim Stawem Polskim, dosłownie pięć minut drogi od schroniska PTTK.

To najmniejsze ze stałych jezior doliny: według pomiarów Wojskowego Instytutu Geograficznego z 1935 r. ma ok. 0,18 ha i 2,1 m głębokości. Jego wymiary szybko się jednak zmieniają w zależności od opadów, a głębokość wynosi od kilku do kilkunastu centymetrów. Dno pokrywa warstwa ciemnego mułu. Przez jezioro przepływa okresowy potok odprowadzający nadmiar wody z Przedniego Stawu do Wielkiego. Na południe od niego są jeszcze mniejsze oczka wodne, a zimą Mały Staw zamarza do dna. Cała dolina to polodowcowa niecka w kształcie sierpa — jej sześć jezior zajmuje łącznie ok. 61 ha.

Mimo skromnych rozmiarów w Małym Stawie żyje traszka górska — to najwyżej położone stanowisko tego płaza w Polsce. Na młakach wokół rosną dorodne kępy różeńca górskiego, dzwonków, tojadu mocnego i potężne okazy arcydzięgla litworu.

Mały Staw to kolebka turystyki w dolinie. W 1876 r. Towarzystwo Tatrzańskie zbudowało nad jego brzegiem pierwsze schronisko im. Ludwika Zejsznera — jedną kamienną izbę bez prycz i bez pieca. W 1898 r. postawiono obok drugie, drewniane, przeniesione z Czerwonych Brzeżków. W latach 1924–1927 na wale morenowym na północny zachód od jeziora wzniesiono większe schronisko im. Leopolda Świerza (według innych danych otwarte w 1932 r.); spłonęło w maju 1945 r. W latach 1946–1947 przy ruinach postawiono mały drewniany budynek, który dziś pełni rolę Strażnicówki TPN, a obecne schronisko z lat 1948–1953 stoi już nad Przednim Stawem.

Co zobaczyć i co robić

• Cicha tafla z widokiem na Wielki Staw — z brzegu Małego Stawu widać najgłębsze jezioro Tatr, a nad nim masyw Koziego Wierchu.
• Strażnicówka TPN — drewniany domek na brzegu, następca pierwszych schronisk doliny.
• Kwitnące młaki — w lipcu i sierpniu wokół jeziora kwitną ziołorośla.
• Widok z góry — z podejścia na Świstówkę Roztocką widać, jak Mały Staw leży między dwoma dużymi sąsiadami.

Jak dojść

Najpopularniejszy start to parking na Palenicy Białczańskiej przy drodze do Morskiego Oka; miejsca na parkingach TPN w tym rejonie rezerwuje się online, a najlepiej przyjechać przed 8 rano. Dalej asfaltem do Wodogrzmotów Mickiewicza, zielonym szlakiem Doliną Roztoki obok Wielkiej Siklawy do Wielkiego Stawu, a stamtąd niebieskim szlakiem obok Małego i Przedniego Stawu do schroniska. Według TPN pętla Palenica – Dolina Pięciu Stawów – Świstówka – Morskie Oko – Palenica ma 20 km. Od Wodogrzmotów Mickiewicza do Wielkiego Stawu idzie się 2:05 h (w dół 1:40 h). Można też przyjść znad Morskiego Oka przez Świstówkę trasą Schronisko w Dolinie Pięciu Stawów Polskich – Schronisko przy Morskim Oku: 2 h do schroniska (z powrotem 1:40 h). Z Hali Gąsienicowej prowadzi tu szlak przez Zawrat — Przełęcz między Kopami – Zawrat – Schronisko w Dolinie Pięciu Stawów Polskich (ze schroniska na Zawrat 1:40 h). To pełnodniowa wycieczka górska z przewyższeniem ponad 650 m; nie dla wózków.

Sezon i bezpieczeństwo

Obowiązuje bilet wstępu do TPN: 11 zł, ulgowy 5,50 zł, 7-dniowy 55 zł (stan na październik 2026; w punktach wejścia, online na tpn.gov.pl lub przez kody QR). Od 1 marca do 30 listopada obowiązuje zakaz poruszania się po szlakach od zmierzchu do świtu. Kąpiel w jeziorach tatrzańskich jest zabroniona, psów nie wolno wprowadzać do tej części parku, zakazane są drony i biwakowanie. Zimą zielony szlak pod Wielką Siklawą jest zamykany z powodu lawin, lawiny schodzą też żlebami pod Świstówką; według komunikatu TPN z 30 października 2026 powyżej górnej granicy lasu zalega śnieg i lód, obowiązuje zagrożenie lawinowe — sprawdzaj lawiny.topr.pl. Ratownicy TOPR: 985 lub 601 100 300.

W pobliżu

• Przedni Staw Polski — jezioro ze schroniskiem PTTK, 200 m dalej.
• Wielki Staw Polski — najgłębsze jezioro Tatr (79,3 m).
• Wielka Siklawa — najwyższy wodospad polskich Tatr, u wylotu doliny.
• Czarny Staw Polski — jezioro wyżej w dolinie, pod Kozią Przełęczą.

Oficjalna strona: tpn.gov.pl

Zdjęcia: Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Cybularny, CC0, Wikimedia Commons; Rafał Kozubek, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY 3.0, Wikimedia Commons.