Czarny Staw Polski

Czarny Staw Polski, czyli po prostu Czarny Staw, to polodowcowe jezioro w południowej części Doliny Pięciu Stawów Polskich w Tatrach Wysokich (Tatrzański Park Narodowy). Lustro wody leży na wysokości 1722 m, powierzchnia wynosi 12,7 ha, a głębokość 50,4 m — to jedno z najgłębszych jezior polskich Tatr. Od południa opadają ku niemu strome zbocza Liptowskich Murów, czyli odcinka granicznej grani od Gładkiego Wierchu do Kotelnicy, a od północy zamyka je wał moreny środkowej. Nadmiar wody odpływa potokiem do Wielkiego Stawu Polskiego; po drodze potok tworzy rozlewiska i podmokłe łąki (młaki) z wieloma gatunkami roślin bagiennych i torfowych.

Ciemna barwa, od której pochodzi nazwa, wynika z głębokości i stromych brzegów. Podobnie jak sąsiednie stawy, Czarny Staw przez większość swojej historii był bezrybny. W pierwszej połowie XX wieku krążek Secchiego był widoczny do ok. 13 m, a po utworzeniu parku narodowego i ograniczeniu wypasu przezroczystość wzrosła do 15–18 m. Prawdopodobnie w latach 60. nielegalnie wpuszczono tu pstrąga źródlanego; ryby zmieniły skład planktonu, a przezroczystość spadła do 5–7 m na początku XXI wieku i do 4,4 m w 2023 r. Duże wioślarki z rodzaju Daphnia, dawniej dominujące w planktonie, wyginęły.

Dolina Pięciu Stawów Polskich, wyrzeźbiona przez lodowiec na wysokości 1625–1900 m, to jeden z najdzikszych zakątków polskich Tatr. Rosną tu rzadkie w Polsce rośliny (tojad kosmaty, saussurea wielkogłowa, turzyca Lachenala), żyją niedźwiedzie, kozice, świstaki, jelenie i rysie. Wypas zakończono tu ostatecznie w latach 60. XX wieku.

Co zobaczyć i co robić

• Staw pod ścianami Liptowskich Murów — z brzegu widać Kotelnicę i Gładki Wierch na granicy ze Słowacją.
• Panorama z góry — z Koziego Wierchu i ze ścieżki na Szpiglasową Przełęcz staw widać razem z Wielkim Stawem i słowackim Krywaniem na horyzoncie.
• Młaki poniżej stawu — latem kwitną tu rośliny bagienne; trzymaj się ścieżki.

Jak dojść

Najpierw trzeba dojść do Doliny Pięciu Stawów Polskich: z Palenicy Białczańskiej drogą do Wodogrzmotów Mickiewicza (2,9 km), dalej szlakiem zielonym Doliną Roztoki nad Wielki Staw Polski (2 h 05 min od Wodogrzmotów). Z rozstaju w dolinie żółty szlak na Szpiglasową Przełęcz prowadzi obok Czarnego Stawu (na przełęcz 1 h 45 min, w dół 1 h 25 min) — to odcinek trasy Zmarzły Staw – Kozia Przełęcz – Szpiglasowa Przełęcz – Pod Mnichem. Można też przyjść odwrotnie, znad Morskiego Oka przez Szpiglasową Przełęcz: 3 h 25 min do Doliny Pięciu Stawów. To dzień w wysokich górach z ponad 700 m przewyższenia od Palenicy; za przełęczą ścieżka jest miejscami ubezpieczona łańcuchami, więc dzieciom i osobom bez górskiego doświadczenia lepiej zatrzymać się nad Przednim Stawem Polskim przy schronisku.

Sezon i bezpieczeństwo

Bilet wstępu do TPN kosztuje 11 zł, ulgowy 5,50 zł, dzieci do 7 lat bezpłatnie; parking na Palenicy Białczańskiej tylko z e-biletem (online 36–75 zł), stan na październik 2026. Od 1 marca do 30 listopada obowiązuje zakaz poruszania się po szlakach od zmierzchu do świtu. W stawach nie wolno pływać ani się myć; psy, drony i namioty są w TPN zabronione. Najlepszy czas to lipiec–wrzesień. Według komunikatu z 26 października 2026 r. powyżej górnej granicy lasu leży świeży śnieg; zimą dolina jest lawiniasta. Ratownictwo TOPR: 985 lub 601 100 300.

W pobliżu

• Zadni Staw Polski — najwyżej położone jezioro doliny, 1890 m.
• Przedni Staw Polski ze schroniskiem PTTK.
• Szpiglasowy Wierch — szczyt nad przełęczą do Morskiego Oka.

Oficjalna strona: tpn.gov.pl

Zdjęcia: Rafał Kozubek, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Opioła Jerzy, CC BY 2.5, Wikimedia Commons; Karolina Zbawińska, CC BY 3.0, Wikimedia Commons; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.