Majerz

Majerz to łagodne wzniesienie o wysokości 689 m w zachodniej części Pienin Czorsztyńskich, najdalej na zachód wysuniętej grupy Pienin Właściwych. Jest mało wybitną kulminacją głównego grzbietu pomiędzy przełęczą Snozka Zamecka (658 m) w Czorsztynie a przełęczą Osice. Szczyt i niemal cały masyw leżą w Pienińskim Parku Narodowym, administracyjnie – w granicach Hałuszowej (gmina Krościenko nad Dunajcem, powiat nowotarski, województwo małopolskie). Do Czorsztyna jest stąd ok. 1,1 km, do Hałuszowej – 1,4 km. Nad doliną Dunajca Majerz wznosi się na mniej więcej 200 m.

Wyróżnia go nie skała, lecz rozległa, bezleśna hala Majerz na grzbiecie. Ciągnie się na długości blisko 1,8 km od przełęczy Osice do zabudowań Czorsztyna. Stoki południowo-zachodnie opadają do doliny Harczygrund, północno-wschodnie – ku dolinie potoku Krośnica; górną część stoków północnych trawersuje szosa Krośnica – Sromowce Wyżne.

Jak dojść / szlaki

Przez wierzchołek i całą halę prowadzi niebieski Główny Szlak Pieniński na odcinku Czorsztyn – Trzy Korony. Z Czorsztyna na szczyt idzie się ok. 15 minut, z przełęczy Osice – także ok. 15 minut. Dalej na wschód szlak niebieski biegnie przez Pieniny Czorsztyńskie do masywu Trzech Koron, położonego ok. 5,6 km na wschód-południowy wschód. Majerz to najłatwiejszy fragment tej trasy: niewielkie podejście i otwarta łąka. Przez halę przebiega też asfaltowa droga z Krośnicy do Niedzicy z odgałęzieniem do Czorsztyna, a przy niej stoi wiata dla turystów.

Co widać ze szczytu

Dzięki braku lasu Majerz jest jednym z najlepszych punktów widokowych zachodnich Pienin. Z hali widać łańcuch Tatr, Pieniny i Pasmo Lubania w Gorcach. Widoki z hali Majerz zachwalał już w 1818 r. Jan Rostworowski w powieści „Zamek na Czorsztynie”. Ruiny zamku w Czorsztynie stoją ok. 2 km na zachód, nad zbiornikiem.

Przyroda i historia

Nazwa szczytu pochodzi od hali, a ta – od niemieckiego słowa Maierhof, czyli folwark. O folwarku w tym miejscu wspominają dokumenty z 1598 i 1632 r.; na Podtatrzu słowo spolszczono do „majerza”. Na Spiszu majerzem nazywano koszary, w których przez sezon wypasowy trzymano na polu krowy, a majerem – odpowiednika bacy, który zajmował się krowami, a nie owcami.

Dawną królewszczyznę czorsztyńską kupiła od zaborcy rodzina Drohojowskich. Jeszcze w 1914 r. stały tu dworskie gumna na zboże i siano, stajnia, w której zimowały owce, oraz domek dla czeladzi. W okresie międzywojennym na Majerzu działała owczarnia. Po II wojnie światowej hali nie rozparcelowano – gospodarowała nią RSP „Czorsztynianka”. W 1992 r. halę i zabudowania wykupił Pieniński Park Narodowy; w przebudowanym budynku biurowym ostatniego przedwojennego właściciela mieści się jeden z pięciu pawilonów parku, przy wjeździe do Czorsztyna od strony hali.

Na hali nadal prowadzony jest tzw. wypas kulturowy owiec i działa bacówka. Dzięki wypasowi hala nie zarasta lasem i zachowuje różnorodność gatunkową. W 2009 r. odłowiono tu nowy dla Pienin gatunek chrząszcza ze stonkowatych – Chaetocnema hortensis. Na północ od hali leży Lasek, obecnie obszar ochrony ścisłej.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Przejście przez Majerz jest łatwe i możliwe przez cały rok, ale otwarta hala nie daje osłony przed wiatrem ani piorunami – gdy nadciąga burza, schodźcie do Czorsztyna lub na przełęcz. W Pienińskim Parku Narodowym obowiązują zasady: poruszamy się wyłącznie znakowanymi szlakami (nie wchodzimy na łąki, skały ani za barierki), przebywamy w parku tylko w porze dziennej – od godziny przed wschodem do godziny po zachodzie słońca – nie wprowadzamy psów, nie latamy dronami, nie biwakujemy i nie palimy ognisk. Szlak niebieski przez Majerz jest bezpłatny; opłaty pobiera się tylko za udostępnienie niektórych miejsc, m.in. punktów widokowych na Trzech Koronach i Sokolicy.

Pieniny obsługuje GOPR (Grupa Podhalańska): tel. 985 lub +48 601 100 300 oraz 112.

Ciekawostki

• Po II wojnie światowej hala była pastwiskiem spółdzielczym, a od 1992 r. należy do Pienińskiego Parku Narodowego.
• Nazwa góry ma niemieckie korzenie: Maierhof oznacza folwark.

Zdjęcia: Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Marek Mróz, CC BY 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Rafał Chałgasiewicz, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.