Kamzík

Kamzík (niem. Gemsenberg, węg. Zerge-hegy) to szczyt Małych Karpat o wysokości 439 m, wznoszący się tuż nad Bratysławą, ok. 3 km na północny zachód od centrum miasta. To jedna z najłatwiej dostępnych gór w Karpatach: można tu dojechać komunikacją miejską, a potem wejść pieszo albo wjechać wyciągiem krzesełkowym. Najbliższą częścią miasta jest Koliba u południowo-wschodniego podnóża; administracyjnie wzniesienie leży w kraju bratysławskim, w powiecie Bratysława III, w granicach części Vinohrady.

Kamzík leży na południowo-wschodnim skraju pasma, w geomorfologicznej podjednostce Pezinské Karpaty, w ich części zwanej Homoľské Karpaty, i należy do głównego grzbietu Małych Karpat. Na zachodzie leżą Devínska Kobyla (514 m) i Sitina (264 m), na południu wzgórze zamkowe, na północnym wschodzie Chlmec (383 m), a na północy Hrubý Drieňovec (397 m). Stoki północne i zachodnie odwadnia Vydrica, płynąca do Dunaju, a wodę ze stoków południowych i wschodnich zbierają mniejsze potoki. Szczyt porasta buczyna; należy on do Obszaru Chronionego Krajobrazu Małe Karpaty i do podmiejskiej strefy wypoczynku Bratysławski Park Leśny.

Jak dojść / szlaki

Na Kamzík prowadzi przez Kolibę asfaltowa droga dostępna dla samochodów. Komunikacją miejską można dojechać trolejbusem do przystanku Koliba i dalej iść pieszo albo autobusem do przystanku Lanovka i wjechać kolejką. Wyciąg krzesełkowy o długości ok. 1 km kursuje od 1972 roku z doliny Železná studnička.

• Szlakiem czerwonym – Szlakiem Bohaterów SNP (zarazem część europejskiego szlaku E8): z Devína przez Devínską Kobylę i Slavín albo od północy przez rozdroża Spariská i Pod Chlmcom.
• Innymi znakowanymi szlakami: z dzielnicy Lamač, z dworca głównego przez Kolibę, z miejsca Krásna hôrka na Kolibie oraz od siedziby Klubu Słowackich Turystów (KST) przy ulicy Záborského przez Briežky.

Źródła nie podają oficjalnych czasów przejścia. Wokół szczytu jest wiele altan i wiat, a w pobliżu kilka źródeł.

Co widać ze szczytu

Las na szczycie zasłania widok, który otwiera się tylko z miejsc o niższej roślinności. Wyjątkową panoramę dookolną daje natomiast wieża telewizyjna z obrotową restauracją: widać wiele szczytów Małych Karpat, Nizinę Borską i Naddunajską, a przy dobrych warunkach Považský Inovec, Tribeč, Wzgórza Pawłowskie na Morawach i na południowym zachodzie przedgórze Alp. W pobliżu stoi też drewniana wieża widokowa z widokiem na Bratysławę.

Przyroda i historia

Znakiem rozpoznawczym Kamzíka jest wieża telewizyjna o wysokości 194 m. Kamień węgielny położono w 1967 roku, a ukończono ją w 1975 roku; zastąpiła starszą wieżę z 1956 roku. Zaprojektowali ją Stanislav Májek, Jakub Tomašák, D. Ferenčík i Juraj Kozák. Restauracja i taras widokowy znajdują się 70 m nad ziemią, a stoliki stoją na obrotowej platformie. Węgierska Wikipedia nazywa wieżę najwyższą budowlą Bratysławy. Obok wieży jest kawiarnia i restauracja, a w okolicy hotel, centrum wystawowe Koliba Expo, tor bobslejowy, wyciąg narciarski, kilka chat i parkingi.

Pod szczytem stoi pomnik żołnierzy poległych w wojnie prusko-austriackiej 1866 roku – toczyły się tu ostatnie walki tej wojny. Inny pomnik upamiętnia zwycięstwo nad Turkami w 1683 roku.

Nazwa pochodzi prawdopodobnie od niemieckiego Gemsenberg – „góra dzikich kóz”, od zabłąkanych miejskich kóz, które pasły się na zboczu. Według innego wyjaśnienia pochodzi od niemieckiego słowa gahns – rumowisko, od kamieni znoszonych na kupy z zakładanych winnic.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Kamzík to miejska góra, odpowiednia na spacer o każdej porze roku. Na szczyt prowadzi asfaltowa droga, więc na ścieżkach można spotkać rowerzystów, a na dojeździe do wieży samochody. Zimą działa tu wyciąg narciarski, a ścieżki bywają śliskie. Góra leży w Obszarze Chronionego Krajobrazu, więc szanuj las i zabieraj śmieci ze sobą. W słowackich górach pomaga Horská záchranná služba (HZS): 18 300 (+421 18 300) lub 112.

Ciekawostki

• Kamzík należy do najbardziej znanych szczytów Małych Karpat właśnie dzięki wieży telewizyjnej, widocznej niemal z całej Bratysławy.
• Dawniej udostępniona zwiedzającym platforma C na wieży została zamknięta w 1997 roku z powodu niebezpiecznie silnego wiatru.
• Przy dobrej pogodzie z wieży widać nawet Alpy.

Zdjęcia: VargaA, CC BY-SA 4.0; Panfotosk, CC BY-SA 4.0; Pilifo, CC0; These images were created by Amonet. When reusing, please credit the author as: Amonet from Wikimedia Commons. If you use any of these works outside Wikimedia projects, a short notification message would be appreciated. Do not copy this image illegally by ignoring the terms of the license below, as it is not in the public domain. More of my work can be found in my personal gallery., CC BY-SA 3.0; Doko Jozef Kotulič, CC BY 4.0 — Wikimedia Commons.