Jasień

Jasień to szczyt o wysokości ok. 1063 m n.p.m. w Beskidzie Wyspowym, w powiecie limanowskim w województwie małopolskim. Jest trzecią co do wysokości górą Beskidu Wyspowego, po Mogielicy i Ćwilinie. Południowe stoki masywu należą do wsi Lubomierz, północne do Półrzeczek; najbliższy przysiółek, Gronie, leży ok. 0,7 km od wierzchołka.

Góra ma dwa wierzchołki: główny (ok. 1063 m) i niższy północny, zwany Kutrzycą (1051 m). Pomiędzy nimi leży widokowa polana Skalne z jednym z nielicznych w Beskidzie Wyspowym szałasów. Część źródeł podaje dla Jasienia wysokość 1052 m — według polskiej Wikipedii dotyczy ona niższego i mniej wybitnego zachodniego wierzchołka.

Jak dojść / szlaki

Przez szczyt lub tuż obok niego prowadzi kilka znakowanych szlaków PTTK:

• żółty — z Mogielicy przez Krzystonów i Jasień na przełęcz Przysłop (750 m) między Beskidem Wyspowym a Gorcami; polska Wikipedia podaje dla całego odcinka 3 h 20 min (w przeciwnym kierunku, pod górę, 4 h 20 min). Według OpenStreetMap tym samym grzbietem biegną żółte szlaki „Mały Krzystonów – Kowaniec” i „Tymbark – Lubomierz Rzeki”;
• zielony — z Mszany Dolnej przez Ogorzałą (806 m) i Kiczorę na Jasień: ok. 5 h 30 min w górę i 4 h 45 min w dół;
• zielony — z Jasienia na Lubogoszcz (według OpenStreetMap);
• czerwony — przez masyw biegnie Główny Szlak Beskidu Wyspowego.

Ok. 130 m od wierzchołka OpenStreetMap zaznacza źródło Zimna woda, ale jakość wody nie jest gwarantowana — lepiej mieć własny zapas.

Co widać ze szczytu

Na samym wierzchołku jest tylko niewielka, zarastająca polanka, więc widoki ograniczają drzewa. Za to dwie polany na grzbiecie należą do najlepszych punktów widokowych tej części Beskidów. Z polany Skalne widać Mogielicę z ogromną Polaną Stumorgową, a na prawo od niej Cichoń, Ostrą, Modyń, Halę, Wysoki Wierch i Kiczorę Kamienicką z masztem przekaźnikowym, a także Gorce i Pieniny. Z polany Łąki na stoku w stronę Kiczory (przy zielonym szlaku) widać Beskid Makowski i szczyty Beskidu Wyspowego: Lubogoszcz, Lubomir i Łysinę, Kamiennik Południowy, Wierzbanowską Górę i bliski, potężny Ćwilin.

Przyroda i historia

Główny grzbiet Jasienia biegnie od Krzystonowa (1012 m) do Kiczory, zwanej też Kobylicą (901 m). Od głównego wierzchołka na południe, przez Miznówkę, przełęcz Przysłopek i Myszycę, odchodzi grzbiet do przełęczy Przysłop, na której Beskid Wyspowy łączy się z Gorcami. Przez górę przebiega dział wodny między zlewniami Dunajca i Raby: z północnych stoków spływają Łososina i jej dopływ Upleziowy Potok, na wschód do Kamienicy — Skalny Potok, a ze stoków południowo-zachodnich Potok Dudów, dopływ Mszanki.

Północno-wschodnie zbocza są strome i poryte głębokimi wąwozami potoków — to jedne z najdzikszych i najtrudniej dostępnych zakątków Beskidu Wyspowego. Na grzbiecie znajdują się wychodnie skalne, z których zimą schodzą niewielkie lawiny. Zwarty las zaczyna się powyżej 700–800 m: niżej rośnie las jodłowo-świerkowy, w górnej części buczyna.

Polany Jasienia to pozostałość okresu od drugiej połowy XIX w. do połowy XX w., gdy w przeludnionych wsiach karpackich uprawiano lub wypasano każdy nadający się skrawek ziemi. Później gospodarowanie stało się nieopłacalne i część polan zarasta lasem. Zachowały się m.in. polany Skalne, Łąki, Folwarczna, Stasiówka, Hanulówka, Pustki i Okolczyska. Wiosną na polanach Jasienia kwitną krokusy — to jedno z niewielu takich miejsc w Beskidzie Wyspowym — a jeszcze liczniej zakwita tu śnieżyczka przebiśnieg.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szlaki na Jasień to leśne ścieżki górskie bez odcinków skalnych czy technicznych, dostępne przez cały rok. Znaki bywają jednak trudne do śledzenia wśród licznych dróg leśnych, a zimą na polanach leży głęboki śnieg i istnieje ryzyko niewielkich lawin z wychodni skalnych na grzbiecie. Sprawdzaj prognozę pogody, podczas burzy nie zostawaj na otwartych polanach i nie licz na źródła. Szczyt nie leży w parku narodowym, ale obowiązują ogólne zasady przebywania w lasach: bez ognisk poza wyznaczonymi miejscami i bez śmiecenia. Ratownictwo górskie w tym rejonie zapewnia GOPR: tel. 985 lub +48 601 100 300, numer alarmowy 112.

Ciekawostki

• Jasień jest trzecim co do wysokości szczytem Beskidu Wyspowego, po Mogielicy i Ćwilinie.
• Na polanie Skalne stoi jeden z nielicznych zachowanych w Beskidzie Wyspowym szałasów.
• Wiosną na polanach Jasienia można zobaczyć krokusy, rzadkie w Beskidzie Wyspowym.

Zdjęcia: Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.