Hala Krawcula

Krawcula, czyli Hala Krawcula, to polana i hala pasterska pod szczytem Krawcowego Wierchu (ok. 1075 m) w zachodniej części Beskidu Żywieckiego, w Grupie Pilska. Leży na południowych, niemal płaskich stokach podszczytowych na wysokości około 1040–1060 m, w granicach wsi Glinka w gminie Ujsoły, na terenie Żywieckiego Parku Krajobrazowego. Nad polaną biegnie grzbiet, którym przebiega granica polsko-słowacka i Wielki Europejski Dział Wodny: woda ze stoków północnych spływa do Bałtyku, z południowych – do Morza Czarnego.

Przez dziesięciolecia Krawcula była intensywnie użytkowanym pastwiskiem – stąd tradycyjna nazwa „hala” (tak w Karpatach nazywano polany wypasane, a nie koszone). W 2. połowie XX w. wypas na wysoko położonych polanach polskich Karpat załamał się z powodu nieopłacalności. Obecnie jednak (dane z 2019 r.) w ramach czynnej ochrony zbiorowisk łąkowych na hali znów prowadzony jest kulturowy wypas owiec, a część łąk jest regularnie koszona. Zachowało się tu kilka typów zbiorowisk łąkowych, m.in. łąka mieczykowo-mietlicowa i młaka z kozłkiem całolistnym i turzycą żółtą. Na Krawculi rośnie rzadki w Polsce i chroniony dzwonek piłkowany.

Aż do lat 70. XX w. okolica była rzadko odwiedzana przez turystów. Wszystko zmieniła bacówka PTTK na Krawcowym Wierchu, zbudowana w latach 1975–1976 z inicjatywy Edwarda Moskały i oddana do użytku 4 grudnia 1976 r.; w latach 2000–2005 została wyremontowana. Od tego czasu zarówno schronisko, jak i hala są częstym celem wycieczek na popularnym beskidzkim szlaku z Wielkiej Raczy na Halę Rysiankę. Do 21 grudnia 2007 r. w pobliżu, na przełęczy Glinka, działało przejście graniczne do Słowacji; po wejściu obu krajów do strefy Schengen granicę można swobodnie przekraczać.

Co zobaczyć i co robić

• Rozległa panorama z polany, zwłaszcza na południe – aż po słowacką Małą Fatrę – oraz na pasma Beskidów; przy szczycie Krawcowego Wierchu jest punkt widokowy na Tatry.
• Odpoczynek na hali: na polanie jest węzeł znakowanych szlaków, wiata i stoły dla turystów oraz miejsce na ognisko.
• „Noc Krawculi” – nocny rajd do bacówki organizowany od kilku lat.

Jak dojść

Najkrótsze dojście to żółty szlak z Glinki (Przełęcz Glinka – Glinka): około 2 h w górę i 1:30 h w dół. Żółty szlak Krawców Wierch – przełęcz Przysłop biegnie dalej na zachód, na Halę Rycerzową, i na wschód przez Grubą Buczynę do Trzech Kopców (z Trzech Kopców przez Wilczy Groń około 2:30 h). Niebieski szlak prowadzi ze Złatnej (około 2:30 h w górę, 1:30–1:45 h w dół), a obok hali przebiega też szlak Wałęgowka – Bacówka PTTK Krawców Wierch. Od schroniska można też pójść słowackim szlakiem granicznym. To spokojna wędrówka leśnymi drogami bez trudnych odcinków – odpowiednia dla rodzin z dziećmi, które już chodzą po górach.

Sezon i bezpieczeństwo

Hala jest dostępna przez cały rok, w parku krajobrazowym nie ma biletów. Najpiękniej jest tu późną wiosną, latem, gdy pasą się owce, i jesienią. Zimą na otwartej polanie we mgle łatwo zgubić kierunek – trzymaj się znaków. Nie zbliżaj się do stada i psów pasterskich i nie zostawiaj śmieci. GOPR: 985 lub 601 100 300; po słowackiej stronie granicy: HZS 18 300.

W pobliżu

Na wschód od Krawculi leżą najbardziej znane hale Beskidu Żywieckiego – Hala Lipowska i Hala Rysianka – a na zachód, żółtym szlakiem, Hala Rycerzowa.

Zdjęcia: Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Marek Ślusarczyk (Tupungato) Photo gallery, CC BY 2.5, Wikimedia Commons.