Groń Jana Pawła II

Groń Jana Pawła II to szczyt o wysokości 890 m we wschodniej części Beskidu Małego, w powiecie wadowickim w województwie małopolskim. Leży w głównym grzbiecie, pomiędzy pobliskim Leskowcem (922 m), od którego oddziela go płytka Przełęcz Midowicza, a bardziej odległą Magurką Ponikiewską (817 m). Najbliższe wsie to Ponikiew (ok. 3,8 km) i Rzyki (4,6 km). Razem z Leskowcem góra tworzy jeden z najpopularniejszych rejonów turystycznych Beskidu Małego, a jej obecna nazwa wiąże się z Karolem Wojtyłą — papieżem Janem Pawłem II.

Od szczytu odchodzą dwa boczne grzbiety: na północny zachód — do Gancarza, a na południowy wschód — grzbiet z wierzchołkami Jaworzyna (662 m) i Harańczykowa Góra (624 m). W dolinach między nimi biorą początek potoki Rzyczanka, Ponikiewka, Tarnawka i Targoszówka. Na szczycie znajdują się dwie polany: na stokach północnych polana Beskid, na południowych Polana Bargłowa ze schroniskiem.

Jak dojść / szlaki

Przez szczyt i polany pod nim prowadzi kilka znakowanych szlaków:

• czerwony — Mały Szlak Beskidzki z Bielska-Białej przez Chrobaczą Łąkę, Porąbkę, Żar, Przełęcz Kocierską i Łamaną Skałę do Krzeszowa;
• żółty — Krzeszów – Groń Jana Pawła II – Gorzeń Górny;
• zielony — Andrychów – Groń Jana Pawła II – Świnna Poręba;
• niebieski — Wadowice – Ponikiew – Groń Jana Pawła II – Tarnawa Górna (w OpenStreetMap szlak im. Czesława Panczakiewicza);
• czarny — Rzyki – Groń Jana Pawła II oraz łagodny szlak rodzinny „Białe Serduszka” z Rzyk, wyznaczony przez Stefana Jakubowskiego.

Według OpenStreetMap w pobliżu biegnie też Beskidzka Droga św. Jakuba. Tuż obok szczytu, na Polanie Bargłowej, stoi schronisko PTTK Leskowiec, wzniesione w 1933 r. staraniem koła Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego w Wadowicach. Na północnych stokach od 1953 r. działa wyciąg narciarski, a zimą PTTK wyznacza tu szlaki narciarskie.

Co widać ze szczytu

Szczyt nie jest wysoki, ale dwie otwarte polany — Beskid na stokach północnych i Bargłowa na południowych — dają miejsce na widoki: z pierwszej patrzy się na północ, w stronę Pogórza, z drugiej na południe. Źródła, z których korzystaliśmy, nie podają szczegółowej panoramy z listą szczytów, więc jej tu nie zamieszczamy. Najbliższe wierzchołki grzbietu to sąsiedni Leskowiec (922 m) i Magurka Ponikiewska (817 m).

Przyroda i historia

Szczyt początkowo nosił nazwę Jaworzyna. Karol Wojtyła w dzieciństwie i młodości, a później także jako biskup, wielokrotnie na niego wchodził: latem pieszo, zimą na nartach. Ostatni raz wszedł na Leskowiec i Jaworzynę jako kardynał w 1970 r., po mszy z okazji 25-lecia kapłaństwa w Kalwarii Zebrzydowskiej. Dlatego postarano się o zmianę nazwy: uchwałę podjęła Komisja Turystyki Górskiej Oddziału PTTK w Wadowicach 9 grudnia 1981 r., a oficjalnie nazwę wprowadziło rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W 1991 r. pod szczytem stanął stalowy krzyż poświęcony „ludziom gór”, a w 1995 r. z inicjatywy działacza PTTK Stefana Jakubowskiego z Andrychowa na Polanie Bargłowej wzniesiono kaplicę. Stoi w niej fotel, na którym Jan Paweł II siedział podczas wizyty w Skoczowie w 1995 r., oraz ołtarz z inskrypcją „Jest nas troje: Bóg, góry i ja”. Obok powstały kapliczki, a 15 lipca 2001 r. najwyżej położony pomnik Jana Pawła II, dzieło Bogdany Ligęzy-Drwal i Światosława Karwata. Są tu też tablice upamiętniające „Solidarność” (2005) oraz ofiary zbrodni katyńskiej i katastrofy smoleńskiej (2010). W górskim sanktuarium Matki Bożej Królowej Gór odprawiane są msze według ustalonego harmonogramu.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szlaki na Groń Jana Pawła II to łatwe ścieżki leśne i łąkowe, dostępne przez cały rok, a „Białe Serduszka” wyznaczono specjalnie jako łagodny szlak rodzinny. Zimą na północnych stokach działa wyciąg narciarski — nie chodź trasą zjazdową. We mgle łatwo pomylić kierunek na rozwidleniach kilku szlaków, więc pilnuj kolorów znaków. Szczyt nie leży w parku narodowym; w sanktuarium zachowuj ciszę, zwłaszcza w czasie nabożeństw. Ratownictwo górskie w Beskidzie Małym zapewnia GOPR: tel. 985 lub +48 601 100 300, numer alarmowy 112.

Ciekawostki

• Dawna nazwa szczytu to Jaworzyna; zmieniono ją na cześć Jana Pawła II na początku lat 80. XX w.
• Ołtarz w kaplicy nosi napis „Jest nas troje: Bóg, góry i ja”.
• Pomnik Jana Pawła II na szczycie uchodzi za najwyżej położony pomnik papieża.

Zdjęcia: Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Ukasiu, CC BY-SA 4.0; Vlah, CC0 — Wikimedia Commons.