Durny Szczyt

Durny Szczyt (słow. Pyšný štít, niem. Schwalbenturm) to skalisty szczyt Tatr Wysokich o wysokości 2621 m (według polskiej Wikipedii 2622 m) — według źródeł słowackich i polskich czwarty co do wysokości szczyt Tatr i całej Słowacji. Wznosi się w długiej bocznej grani między Baranimi Rogami a Łomnicą, nad Schroniskiem Téryego w Dolinie Małej Zimnej Wody, ok. 15 km na północny zachód od Popradu. Najbliższe miejscowości to Tatrzańska Łomnica, Tatrzańskie Matlary, Tatrzańska Kotlina i Zdziar. Szczyt leży w Tatrzańskim Parku Narodowym (TANAP), na granicy rezerwatów Studené doliny i Dolina Bielej vody kežmarskej. Mimo wysokości pozostaje nieco w cieniu sąsiedniej Łomnicy (2634 m).

Jak dojść / szlaki

Na wierzchołek nie prowadzi żaden znakowany szlak. Wejście możliwe jest wyłącznie z uprawnionym przewodnikiem lub dla członków związków wspinaczkowych. Najłatwiejsza droga zaczyna się przy Schronisku Téryego: łączy się ją z początkiem klasycznej „Jordánki” na Łomnicę, a dalej prowadzi grzbietem południowo-wschodnim z Klimkowej Przełęczy (trudności II–III w skali UIAA). Zimą popularna jest droga przez Durną Przełęcz (II UIAA). Masyw Durnego Szczytu należy do najbardziej skomplikowanych orientacyjnie miejsc w Tatrach, dlatego przy załamaniu pogody wycofanie się bywa trudne. Osoby niewspinające się zobaczą szczyt pięknie z Doliny Pięciu Stawów Spiskich i znad Zielonego Stawu Kieżmarskiego.

Co widać ze szczytu

Widok z Durnego Szczytu należy do najbardziej rozległych w Tatrach. Dookoła wznoszą się Łomnica, Kieżmarski i Mały Kieżmarski Szczyt, Sławkowski Szczyt, Baranie Rogi, Lodowy i Śnieżny Szczyt, Czarny Szczyt oraz Jagnięcy Szczyt. Przy dobrej przejrzystości widać Kotlinę Podtatrzańską, część Niżnych Tatr, Kozi Grzbiet, Kras Spisko-Gemerski, Góry Wołowskie, Słańskie i Lewockie, a także Beskid Orawski.

Przyroda i historia

Durny Szczyt to najpotężniejsze wzniesienie w grani od Baranich Rogów do Łomnicy. Od Małego Durnego Szczytu (ok. 2590 m) oddzielają go dwa siodła, między którymi sterczy dziesięciometrowa Durna Igła (słow. Loktibrada) — najprostszy znak rozpoznawczy szczytu. Na zachód, ku Dolinie Małej Zimnej Wody i Pięciu Stawom Spiskim, góra opada ok. 250-metrową ścianą, a na wschód, do Miedzianej Kotliny, ścianą wysoką na ok. 400 m. W ścianie zachodniej znajduje się największy przewieszony okap w Tatrach, pokonany po raz pierwszy w 2002 roku (VII A4).

Nazwa wiąże się z wyglądem szczytu: w gwarze podhalańskiej „durny” znaczy „dumny, pyszny”. Dawni przewodnicy góralscy uważali go za satelitę Łomnicy i nazywali Małą Łomnicą, a nazwy niemiecka i węgierska („Jaskółcza Turnia”) przeszły na niego przez pomyłkę. Pierwszego wejścia dokonali Ödön (Edmund) Téry i przewodnik Martin Spitzkopf w sierpniu 1877 roku; pierwsze wejście zimowe miało miejsce 27 marca 1910 roku.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Szlaki wysokogórskie TANAP są zamknięte od 1 listopada do 31 maja, a poza szlakami można poruszać się wyłącznie z przewodnikiem lub jako członek klubu wysokogórskiego — dotyczy to także Durnego Szczytu. Zbocza są strome i kruche, śnieg zalega w żlebach do lata, a pogoda zmienia się szybko. Słowackie Pogotowie Górskie (HZS): 18 300 (+421 18 300); numer alarmowy 112. Przepisy parku: tanap.sk.

Ciekawostki

• Durny Szczyt należy do Wielkiej Korony Tatr.
• Znany słowacki przewodnik Ján Breuer zginął tu w 1924 roku, ratując rannego wspinacza.
• Durna Igła między dwoma siodłami to najłatwiejszy sposób, by rozpoznać szczyt.

Zdjęcia: Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY 3.0; Adam Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 3.0; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0; Rafik k, CC BY-SA 4.0; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY 3.0; Rafik k, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.