Mały Durny Szczyt

2 590 m Mały Durny Szczyt, Wysokie Tatry (Tatrzańska Łomnica)

Mały Durny Szczyt (słow. Malý Pyšný štít, niem. Téryspitze, węg. Téry-csúcs) to skalny szczyt o wysokości 2590 m w słowackich Tatrach Wysokich. Leży w długiej bocznej grani, która odchodzi od grani głównej Tatr przy Wyżnim Baranim Zworniku i biegnie do Łomnicy; licząc od Baraniej Przełęczy, jest pierwszym wyraźnym szczytem tej poszarpanej grani. Wraz z wyższym sąsiadem — Durnym Szczytem (2623 m) na południowym wschodzie — tworzy charakterystyczną parę. Do górnej stacji kolei linowej na Łomnicy jest w linii prostej ok. 600 m, do Tatrzańskiej Łomnicy (miasto Wysokie Tatry) ok. 7 km.

Na szczyt nie prowadzi żaden znakowany szlak — to cel wyłącznie taternicki.

Jak dojść / drogi

Szczyt jest dostępny tylko drogami wspinaczkowymi. Według klasycznego przewodnika węgierskiego najłatwiejsza droga wiedzie granią północno-zachodnią z Przełęczy Egenhoffera: dobrze urzeźbiona grań wyprowadza na wierzchołek w ok. 20 minut. Łatwa jest też grań południowo-wschodnia z Durnej (Pawlikowskiego) Przełęczy, ale samo dojście do przełęczy z obu stron jest zwykle trudne. Ścianą południowo-zachodnią od Pięciu Stawów Spiskich i drogą północno-wschodnią od Zielonego Stawu Kieżmarskiego wchodzi się trudniej, a skała w dolnej części stoków północno-wschodnich jest krucha.

Znakowane szlaki prowadzą tylko dolinami poniżej: do schroniska Téryego w Dolinie Małej Zimnej Wody i nad Zielony Staw Kieżmarski. Mały Durny Szczyt dobrze stamtąd widać, ale schodzenie ze szlaków bez uprawnień taternickich jest w TANAP zabronione.

Widok i otoczenie

Wierzchołek góruje nad trzema dolinami: Doliną Pięciu Stawów Spiskich (odnogą Doliny Małej Zimnej Wody), Doliną Dziką (odgałęzieniem Doliny Zielonej Kieżmarskiej w systemie Doliny Kieżmarskiej) i Miedzianą Kotliną. Od Durnego Szczytu oddziela go dwusiodłowa Durna Przełęcz z 15-metrową turniczką Durna Igła (Loktibrada) pośrodku; na północnym zachodzie, za Małą Durną Przełęczą, stoi Czubata Turnia, a dalej grań biegnie szeregiem turni do Spiskiej Grzędy (2481 m). W południowo-zachodnim filarze wznosi się wybitny Durny Mnich. Od strony Zielonego Stawu oba Durne Szczyty wyglądają na równorzędną parę, natomiast od Pięciu Stawów Spiskich wyraźnie rozdziela je głęboki żleb i widać, że Durny Szczyt jest znacznie potężniejszy.

Przyroda i historia

Polska i słowacka nazwa nawiązują do sąsiedniego Durnego Szczytu. Nazwy niemiecka i węgierska upamiętniają węgierskiego lekarza i taternika Ödöna (Edmunda) Téryego, zdobywcę Durnego Szczytu; jego imię nosi też schronisko w Dolinie Pięciu Stawów Spiskich.

Pierwszego znanego wejścia dokonał Gyula Dőri 17 lipca 1901 r. przez Durną Przełęcz; przy okazji wszedł też na Durną Igłę. Pierwsze wejście zimowe 2 stycznia 1910 r. zrobili Lajos Károly Horn, bracia Gyula i Roman Komarniccy oraz Jenő Serényi. Później powstały trudne drogi na ścianach: w 1952 r. M. Mereš i A. Puškáš przeszli prawą część ściany północno-wschodniej (VI), a w 2007 r. P. Jackovič i M. Medvec drogę „Bailando” (V+ A3).

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szczyt leży w Tatrzańskim Parku Narodowym (TANAP). Wejścia poza znakowanymi szlakami są dozwolone tylko według przepisów parku dla taterników; osoby bez doświadczenia wspinaczkowego powinny iść wyłącznie z licencjonowanym przewodnikiem górskim. Przed wyjściem sprawdź aktualne przepisy na stronie TANAP. Wysokogórskie szlaki TANAP są co roku zamknięte od 1 listopada do 31 maja. Krucha skała, śnieg zalegający w żlebach do lata i szybkie zmiany pogody sprawiają, że te granie są niebezpieczne nawet dla doświadczonych.

Słowackie pogotowie górskie — HZS: 18 300 (+421 18 300); ogólny numer alarmowy 112.

Zdjęcia: Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY 3.0; Adam Opioła, CC BY-SA 4.0; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.

Jak dojechać z Ukrainy

Przejścia graniczne

Użhorod – Vyšné Nemecké — drogowe, całodobowo
Mały Bereźny – Ubľa — drogowe, całodobowo Dla aut osobowych i autobusów; odprawy pieszych ukraińska straż graniczna nie potwierdza, ciężarówki do 3,5 t.
Małe Selmeńce – Veľké Slemence (pieszy) — piesze, 09:00–21:00 czasu kijowskiego Tylko piesi i rowerzyści; bez dalszego transportu niewygodne w drodze w Tatry.
Czop – Čierna nad Tisou (kolejowe) — kolejowe, całodobowo

Samochodem

Użhorod – Poprad ≈195 km, ≈2 h 55 min bez kolejek: przejście Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 przez Sobrance i Michalovce → Koszyce → autostrada D1 przez Preszów → Poprad (do Liptowskiego Mikułasza jeszcze ≈56 km D1, razem ≈249 km). Koszyce – Poprad ≈112 km. Na D1 wymagana e-winieta (eznamka.sk). Ciekawostka: ze Lwowa do Popradu najszybciej przez Polskę — Krakowiec – A4 – Kraków – Zakopane – Łysa Polana ≈468 km (≈5 h 50 min); przez Użok i Mały Bereźny ≈419 km, ale wolniej (≈6 h 40 min). Zakopane – Poprad ≈69 km, Zakopane – Liptowski Mikułasz ≈80 km.

Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.