Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu
Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu to dawna łemkowska cerkiew greckokatolicka w dolinie Zdyni w Beskidzie Niskim. Uchodzi za jeden z najlepiej zachowanych i najbardziej harmonijnych przykładów łemkowskiej architektury sakralnej w Polsce: badacze nazywają ją modelowym przykładem tzw. typu północno-zachodniego. W 2013 roku cerkiew wpisano na Listę światowego dziedzictwa UNESCO w ramach obiektu „Drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim regionie Karpat”, a w 2025 roku czytelnicy National Geographic Traveler wybrali ją zwyciężczynią plebiscytu „Cuda Polski”.
Świątynię zbudowano w drugiej połowie XVII wieku; tradycyjnie za datę budowy podaje się rok 1700. Na jednej z belek wieży odnaleziono datę 1743 — być może odnosi się ona tylko do remontu, ale jest to najstarsza pewnie datowana wieża cerkwi łemkowskiej. W 1933 roku większość mieszkańców wsi przeszła na prawosławie i cerkiew na długo opustoszała. Po II wojnie światowej i wysiedleniu Łemków w ramach akcji „Wisła” w 1947 roku przejęli ją rzymscy katolicy. Obecnie jest kościołem filialnym parafii w Uściu Gorlickim. Świątynię wielokrotnie remontowano — w 1811, 1904, 1967 roku i w latach 90.; w 2011 roku oczyszczono pokrycie gontowe.
Co zobaczyć
- Klasyczną sylwetkę: trójdzielny zrąb (prezbiterium, nawa, babiniec) wznoszący się stopniowo od prezbiterium ku smukłej wieży o pochyłych ścianach. Każdą część nakrywa osobny, łamany dach namiotowy z makowicami i pozornymi latarniami, a krzyże na szczytach mają różne kształty. Ściany i dachy pokrywa gont.
- Wieżę — według portalu VisitMałopolska najwyższą tego typu na Łemkowszczyźnie.
- Wnętrze z polichromią imitującą marmurowe kolumny i gzymsy, aniołami i sceną Przemienienia Pańskiego na kopule nawy oraz Opieką Bogurodzicy na stropie babińca. Ikonostas z 1904 roku wykonał Michał Bogdański; obok niego widnieją wizerunki św. Olgi i św. Włodzimierza, a w nawie stoją dwa ołtarze boczne z ikonami Matki Bożej z Dzieciątkiem i Zdjęcia z Krzyża. Chór z rzeźbioną arkadową balustradą, chorągwie procesyjne, XIX-wieczny krzyż i kamienna kropielnica z 1750 roku dopełniają obrazu.
- Ogrodzenie z bali na planie koła z dwiema drewnianymi bramkami pod gontowymi daszkami z cebulastymi baniami.
Informacje praktyczne
Adres: 38-315 Kwiatoń, gmina Uście Gorlickie. Kwiatoń leży przy drodze z Uścia Gorlickiego do Wysowej-Zdroju; cerkiew stoi kilkadziesiąt metrów od głównej drogi, więc łatwo tu dojechać samochodem, przyjechać z dziećmi lub odwiedzić ją bez wędrówki. Godziny zwiedzania podane na portalu VisitMałopolska: poniedziałek i wtorek — tylko kontakt telefoniczny, +48 18 351 61 87 lub +48 660 105 342; środa 9:00–17:00, czwartek–sobota 9:00–18:00 (przerwa 13:00–13:30); niedziela 12:00–17:00. Od 1 października do 7 listopada cerkiew jest zamykana o 17:00 z powodu nabożeństw. Pod tymi samymi numerami można umówić miejscowego przewodnika. Według National Geographic Traveler zwiedzanie jest bezpłatne. Telefon parafii: +48 18 353 07 20. Stan na październik 2026 roku.
W pobliżu
Kilka kilometrów dalej stoją kolejne cerkwie UNESCO ziemi gorlickiej: w Owczarach i w Brunarach, a także drewniany kościół w Sękowej. Na południowym zachodzie leżą cerkiew w Powroźniku i uzdrowisko Krynica-Zdrój.
W skrócie
- Adres: 38-315 Kwiatoń (gmina Uście Gorlickie)
- Godziny otwarcia: Pn–Wt tylko kontakt telefoniczny (+48 18 351 61 87, +48 660 105 342); Śr 9:00–17:00; Czw–Sob 9:00–18:00 (przerwa 13:00–13:30); Nd 12:00–17:00; od 1 października do 7 listopada do 17:00 (wg VisitMałopolska, stan na październik 2026)
- Sezon: Cały rok
- Ceny: Wstęp bezpłatny (według National Geographic Traveler, 2025)
- Telefon: +48 18 353 07 20, +48 18 351 61 87, +48 660 105 342
Oficjalna strona: parafiauscie.pl
Zdjęcia: Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Henryk Bielamowicz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Andrzej Otrębski, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Piter329c, CC BY 4.0, Wikimedia Commons; Chris Olszewski, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Krakowiec – Korczowa — drogowe, całodobowo
- Szeginie – Medyka — drogowe, całodobowo Ukraińska straż graniczna nie potwierdza obecnie odprawy pieszych — sprawdź na dpsu.gov.ua przed podróżą.
- Smolnica – Krościenko — drogowe, całodobowo
- Hruszew – Budomierz — drogowe, całodobowo
- Mościska – Przemyśl (kolejowe) — kolejowe, całodobowo
Samochodem
Lwów – Krynica-Zdrój ≈338 km, ≈5 h bez kolejek: M-10 do Krakowca → przejście Krakowiec – Korczowa → bezpłatny odcinek A4 przez Rzeszów do Tarnowa (≈163 km) → DW977 w stronę Gorlic → DW981 do Krynicy (≈260 km, ≈3 h 35 min od granicy). Przez Smolnicę – Krościenko kilometrów jest tyle samo (≈335 km), ale drogi górskie są wolne (≈7 h 40 min): DK84 – Sanok – DK28 przez Krosno i Gorlice.
Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Lokalizacja na mapie
Komentarze
Szlaki w pobliżu
Wszystkie szlaki
TrudnyWielodniowyZnakowanySzlak im. Wincentego PolaProfil wysokości310–1 106 m73,5 kmpodejście 3 162 m1,6 km od „Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu”
ŚredniJednodniowyZnakowanyHomola Magura MałastowskaProfil wysokości399–736 m13,7 kmpodejście 350 m≈ 4 godz. marszu2,3 km od „Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu”
TrudnyWielodniowyZnakowanyGłówny Szlak BeskidzkiProfil wysokości309–1 723 m499,9 kmpodejście 19 519 m3,2 km od „Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu”Ciekawe w pobliżu
SzczytRotundawysokość 771 m5,4 km od „Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu”Rotunda to góra o wysokości 771 m w Beskidzie Niskim, w południowo-wschodniej Małopolsce. Leży w bocznym ramieniu, które w szczycie Jaworzyny Konieczniańskiej...
Przejażdżki konneStadnina Koni Huculskich „Gładyszów” w Regietowie6,8 km od „Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu”Stadnina Koni Huculskich „Gładyszów” w łemkowskiej wsi Regietów to jedno z największych miejsc na świecie, gdzie hoduje się konie huculskie.
JezioroZalew Klimkówka (Jezioro Klimkowskie)7,1 km od „Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu”Zalew Klimkówka (potocznie Jezioro Klimkówka) to zbiornik zaporowy na rzece Ropie w Beskidzie Niskim, w pobliżu miejscowości Klimkówka, Łosie i Uście Gorlickie w...Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
Miód i miodosytniePasieka „Barć” w Kamiannej – wieś pszczelarzy17 km od „Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu”Pasieka „Barć” w łemkowskiej wsi Kamianna, między Krynicą-Zdrojem a Nowym Sączem, to jedno z najbardziej znanych miejsc pszczelarskich w Polsce, a samą Kamiannę często...
Aquaparki i baseny termalnePijalnie Krynicy-Zdroju: gdzie spróbować wód mineralnych18 km od „Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu”Krynica-Zdrój wyrosła wokół źródeł mineralnych, a najlepszym sposobem, by poczuć uzdrowisko, jest przejść się po jego pijalniach i spróbować tutejszych wód.
Aquaparki i baseny termalneBardejów-Zdrój: Wellness Spa Ozón i letnie kąpielisko20 km od „Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu”Bardejów-Zdrój (Bardejovské Kúpele) to jedno z najstarszych uzdrowisk Słowacji, część miasta Bardejów, położona około 5 km od centrum w dolinie pod masywem Magury,...
Miód i miodosytnieGospodarstwo Pasieczne „Sądecki Bartnik” w Stróżach24 km od „Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu”„Sądecki Bartnik” w Stróżach koło Grybowa to jedno z najbardziej znanych gospodarstw pasiecznych w Polsce.
Wino i degustacjeWinnica Chodorowa koło Grybowa: zwiedzanie i degustacja26 km od „Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu”Winnica Chodorowa leży na wzgórzach Pogórza Rożnowskiego, kilka kilometrów od Grybowa na Ziemi Sądeckiej.
Targi i jarmarkiFestiwal Koronki Klockowej w Bobowej: targi i warsztaty28 km od „Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu”Bobowa — jedna z najstarszych osad w dolinie Białej, między Tarnowem a Nowym Sączem, około 25 km na północny zachód od Gorlic — uchodzi za polską stolicę koronki...