Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach
Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach to jedna z najstarszych i najpiękniejszych łemkowskich cerkwi drewnianych w Polsce. Stoi we wsi w gminie Sękowa w Beskidzie Niskim, na południowy wschód od Gorlic. W 2013 roku wraz z 15 innymi cerkwiami z Polski i Ukrainy wpisano ją na Listę światowego dziedzictwa UNESCO jako część obiektu „Drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim regionie Karpat”. Należy też do małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej.
Obecną cerkiew zbudowano w 1653 roku — datę z napisem „Anno Domini” wciąż widać wyciętą na drewnianej belce we wnętrzu. To już druga świątynia w tym miejscu: pierwsza uległa zniszczeniu z powodu grząskiego gruntu. W 1701 roku całkowicie przebudowano prezbiterium, w 1783 roku majstrowie Dymitr Dekowekin i Teodor Rusinka wznieśli wieżę nad babińcem, a w 1870 roku poszerzono babiniec do szerokości nawy. Polichromię we wnętrzu wykonano w 1938 roku. Już w latach 80. XVII wieku proboszcz Stefan Rychwałski wyposażył cerkiew w drukowane księgi liturgiczne, przechowywane dziś w Muzeum Historycznym w Sanoku. Po wysiedleniu Łemków w 1947 roku w ramach akcji „Wisła” cerkiew przejęła parafia rzymskokatolicka w Sękowej. Część wysiedlonych wróciła po 1956 roku i z czasem znów zaczęto tu odprawiać nabożeństwa greckokatolickie. Od 1998 roku świątynia jest wspólną siedzibą parafii rzymsko- i greckokatolickiej, a nabożeństwa odbywają się w obu obrządkach. Gruntowny remont z lat 1983–1985, gdy dachy ponownie pokryto gontem, został wyróżniony przez ministerstwo kultury, a w 1995 roku cerkiew otrzymała nagrodę Europa Nostra.
Co zobaczyć
- Klasyczną formę łemkowską: trójdzielny zrąb z wieżą słupowo-ramową nad babińcem i uskokowymi gontowymi dachami nad trzema częściami, zwieńczonymi hełmami z pozornymi latarniami i krzyżami. Z powodu wilgoci cerkiew postawiono na fundamencie z wykarczowanych pni.
- Okna tylko od południa: pierwotnie w ścianie północnej nie wycinano okien, bo północ w wierzeniach ludowych wiązano z siłami diabelskimi.
- Ikonostas z XVIII wieku w barwach niebieskiej, czerwonej i złotej, z ażurowymi kolumnami ozdobionymi liśćmi winorośli. Większość ikon namalował Jan Medycki, dlatego widać w nich wyraźny wpływ zachodniego baroku. Są też ołtarze boczne św. Mikołaja, Matki Bożej i Chrystusa; ikona w ostatnim pochodzi z 1664 roku i ze starszego ikonostasu.
- Kamienny mur i dzwonnicę bramną z połowy XIX wieku, o bielonych ścianach, z baniastym hełmem. Najstarsze ikony cerkwi z 2. połowy XV wieku znajdują się dziś w muzeach w Łańcucie, Krakowie, Sanoku i Lwowie.
Informacje praktyczne
Adres: Owczary 51, 38-307 Owczary (gmina Sękowa). Najwygodniej dojechać samochodem z Gorlic przez Sękowę; cerkiew stoi w samej wsi. Oficjalnych godzin zwiedzania ani cen nie opublikowano: z zewnątrz cerkiew można obejrzeć w każdej chwili, a do wnętrza najłatwiej wejść podczas nabożeństw lub po wcześniejszym umówieniu się pod numerami podanymi przez portal VisitMałopolska: +48 739 497 838, +48 18 351 89 73. Fotografowanie jest dozwolone. To czynna świątynia, prosimy o szacunek i nieprzeszkadzanie w nabożeństwach. Najlepiej przyjechać od maja do października. Stan na październik 2026 roku.
W pobliżu
W okolicy są kolejne obiekty UNESCO: drewniany kościół w Sękowej oraz cerkwie w Kwiatoniu i w Brunarach. Na północy leży średniowieczny Biecz, a na wschodzie Muzeum Przemysłu Naftowego w Bóbrce.
Oficjalna strona: visitmalopolska.pl
Zdjęcia: Anwar2, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; myself (User:Piotrus), CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Henryk Bielamowicz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Grażyna Adamczyk, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Andrzej Otrębski, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Krakowiec – Korczowa — drogowe, całodobowo
- Szeginie – Medyka — drogowe, całodobowo Ukraińska straż graniczna nie potwierdza obecnie odprawy pieszych — sprawdź na dpsu.gov.ua przed podróżą.
- Smolnica – Krościenko — drogowe, całodobowo
- Hruszew – Budomierz — drogowe, całodobowo
- Mościska – Przemyśl (kolejowe) — kolejowe, całodobowo
Samochodem
Lwów – Krynica-Zdrój ≈338 km, ≈5 h bez kolejek: M-10 do Krakowca → przejście Krakowiec – Korczowa → bezpłatny odcinek A4 przez Rzeszów do Tarnowa (≈163 km) → DW977 w stronę Gorlic → DW981 do Krynicy (≈260 km, ≈3 h 35 min od granicy). Przez Smolnicę – Krościenko kilometrów jest tyle samo (≈335 km), ale drogi górskie są wolne (≈7 h 40 min): DK84 – Sanok – DK28 przez Krosno i Gorlice.
Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Lokalizacja na mapie
Komentarze
Szlaki w pobliżu
Wszystkie szlaki
TrudnyWielodniowyZnakowanySzalowa Bacówka PTTK w BartnemProfil wysokości279–815 m41,5 kmpodejście 1 178 m≈ 12,5 godz. marszu1,2 km od „Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach”
TrudnyWielodniowyZnakowanySzlak im. Wincentego PolaProfil wysokości310–1 106 m73,5 kmpodejście 3 162 m2,5 km od „Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach”
TrudnyWielodniowyZnakowanyGorlice JamnicaProfil wysokości282–888 m48,1 kmpodejście 1 748 m4,2 km od „Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach”Ciekawe w pobliżu
CerkiewKościół św. Filipa i Jakuba w Sękowej4,7 km od „Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach”Filipa i Jakuba w Sękowej to gotycka świątynia rzymskokatolicka u progu Beskidu Niskiego, niedaleko Gorlic.
MuzeumZagroda Maziarska w Łosiu7,6 km od „Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach”Zagroda Maziarska to oddział Muzeum „Dwory Karwacjanów i Gładyszów” w Gorlicach – niewielki skansen w łemkowskiej wsi Łosie w Beskidzie Niskim.
JezioroZalew Klimkówka (Jezioro Klimkowskie)8,4 km od „Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach”Zalew Klimkówka (potocznie Jezioro Klimkówka) to zbiornik zaporowy na rzece Ropie w Beskidzie Niskim, w pobliżu miejscowości Klimkówka, Łosie i Uście Gorlickie w...Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
Przejażdżki konneStadnina Koni Huculskich „Gładyszów” w Regietowie9,2 km od „Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach”Stadnina Koni Huculskich „Gładyszów” w łemkowskiej wsi Regietów to jedno z największych miejsc na świecie, gdzie hoduje się konie huculskie.
Miód i miodosytnieGospodarstwo Pasieczne „Sądecki Bartnik” w Stróżach19 km od „Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach”„Sądecki Bartnik” w Stróżach koło Grybowa to jedno z najbardziej znanych gospodarstw pasiecznych w Polsce.
Miód i miodosytniePasieka „Barć” w Kamiannej – wieś pszczelarzy20 km od „Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach”Pasieka „Barć” w łemkowskiej wsi Kamianna, między Krynicą-Zdrojem a Nowym Sączem, to jedno z najbardziej znanych miejsc pszczelarskich w Polsce, a samą Kamiannę często...
Wino i degustacjeWinnica Chodorowa koło Grybowa: zwiedzanie i degustacja21 km od „Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach”Winnica Chodorowa leży na wzgórzach Pogórza Rożnowskiego, kilka kilometrów od Grybowa na Ziemi Sądeckiej.
Wino i degustacjeWinnica Dwie Granice w Przysiekach koło Jasła: piwnica i degustacje22 km od „Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach”Winnica Dwie Granice leży w Przysiekach, kilka kilometrów na zachód od Jasła, na Jasielskim Szlaku Winnym.
Targi i jarmarkiFestiwal Koronki Klockowej w Bobowej: targi i warsztaty22 km od „Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Owczarach”Bobowa — jedna z najstarszych osad w dolinie Białej, między Tarnowem a Nowym Sączem, około 25 km na północny zachód od Gorlic — uchodzi za polską stolicę koronki...