Zapytaj przewodnika AI:

Zagroda Maziarska w Łosiu

Łosie 34, 38-312 Ropa, Polska
Zagroda Maziarska w ŁosiuZagroda Maziarska w Łosiu — 2Zagroda Maziarska w Łosiu — 3Zagroda Maziarska w Łosiu — 4Zagroda Maziarska w Łosiu — 5

Zagroda Maziarska to oddział Muzeum „Dwory Karwacjanów i Gładyszów” w Gorlicach – niewielki skansen w łemkowskiej wsi Łosie w Beskidzie Niskim. Opowiada o niezwykłym zajęciu, z którego wieś żyła przez stulecia: maziarstwie, czyli wędrownym handlu mazią i smarami.

Początkowo mieszkańcy Łosia sprzedawali kołomaź – smar do drewnianych osi wozów, otrzymywany przez suchą destylację odpadów sosnowych. Od połowy XIX wieku, wraz z rozwojem przemysłu naftowego na Podkarpaciu, maziarze przerzucili się na smary techniczne i oleje naftowe. Do II wojny światowej było to główne źródło utrzymania większości mężczyzn we wsi. Co wiosnę z Łosia wyruszały specjalnie przystosowane wozy – do Polski, Rosji, na Litwę, Łotwę, Węgry, a nawet do Siedmiogrodu; trasy zmieniały się wraz z granicami politycznymi. W 1934 roku w drogę wyruszyło 335 wozów maziarskich. Po wysiedleniach Akcji „Wisła” handel upadł: kilkudziesięciu maziarzy działało jeszcze w latach powojennych, a ostatni wyruszył w trasę w latach 70. Wędrowny handel zmienił też samą wieś – jej architekturę, strój i obyczaje.

Zagrodę otwarto 31 października 2009 roku. To autentyczne łemkowskie gospodarstwo in situ, obok zabudowy z początku XX wieku i czynnej cerkwi greckokatolickiej z 1810 roku.

Co zobaczyć

  • Chyża z 1899 roku, stodoła i spichlerz – główne budynki zagrody; jedynym przeniesionym obiektem jest chyża z 1928 roku z Bartnego.
  • Wystawa stała o maziarstwie na tle kultury zachodniej Łemkowszczyzny – przedmioty, mapy, fotografie i plansze; także o innych zajęciach pozarolniczych, takich jak łyżkarstwo i wyrób dziegciu. Autorką ekspozycji jest etnograf Maria Brylak-Załuska.
  • Oryginalne wozy maziarskie w budynku gospodarczym, m.in. wóz Dymitra Karela, jednego z ostatnich maziarzy z Łosia.
  • „Relikty” w spichlerzu – zachowane elementy kilku rozebranych cerkwi łemkowskich, głównie krzyże z XVIII i XIX wieku.

Do zagrody należy też druga filia – greckokatolicka cerkiew śś. Kosmy i Damiana w pobliskim Bartnem, którą można zwiedzać po wcześniejszym telefonie do parafii. Oba miejsca obejmuje jeden bilet łączony, więc półdniową wycieczkę po łemkowskich wsiach koło Gorlic łatwo zaplanować: zagroda, cerkiew w Bartnem, a po drodze inne drewniane świątynie okolicy.

Informacje praktyczne

Łosie leży kilka kilometrów na południe od Gorlic, w dolinie nad Zalewem Klimkówka; najwygodniej dojechać samochodem. Zagroda jest czynna przez cały rok z wyjątkiem poniedziałków (zimą także niedziel); bilet normalny kosztuje 12 zł, a bilet łączony z cerkwią w Bartnem lub galerią muzeum w Gorlicach jest ważny siedem dni (wszystkie szczegóły w ramce „W skrócie”). Zwiedzanie trwa 30–45 minut. Teren jest niewielki i trawiasty, budynki mają progi. Dzieci najbardziej zachwycają ogromne wozy pod plandeką – prawdziwe „ciężarówki” XIX wieku. Przed wyjazdem, zwłaszcza zimą lub w święta, warto sprawdzić godziny na stronie muzeum w Gorlicach.

W pobliżu: szlaki i szczyty

1,5 km od zagrody przebiega nasza trasa Flasza – Klimkówka Zapora, a nieco dalej dłuższa Gorlice – Jamnica. Po spacerze warto spojrzeć na Zalew Klimkówka (Jezioro Klimkowskie) i zajechać do cerkwi św. Michała Archanioła w Brunarach. Kolejnym oddziałem tego samego muzeum, ze wspólnym biletem, jest cerkiew-muzeum św. Kosmy i Damiana w Bartnem z XVIII-wiecznym ikonostasem.

Oficjalna strona: muzeum.gorlice.pl

Zdjęcia: mik Krakow, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons.

Jak dojechać z Ukrainy

Przejścia graniczne

  • Krakowiec – Korczowa — drogowe, całodobowo
  • Szeginie – Medyka — drogowe, całodobowo Ukraińska straż graniczna nie potwierdza obecnie odprawy pieszych — sprawdź na dpsu.gov.ua przed podróżą.
  • Smolnica – Krościenko — drogowe, całodobowo
  • Hruszew – Budomierz — drogowe, całodobowo
  • Mościska – Przemyśl (kolejowe) — kolejowe, całodobowo

Samochodem

Lwów – Krynica-Zdrój ≈338 km, ≈5 h bez kolejek: M-10 do Krakowca → przejście Krakowiec – Korczowa → bezpłatny odcinek A4 przez Rzeszów do Tarnowa (≈163 km) → DW977 w stronę Gorlic → DW981 do Krynicy (≈260 km, ≈3 h 35 min od granicy). Przez Smolnicę – Krościenko kilometrów jest tyle samo (≈335 km), ale drogi górskie są wolne (≈7 h 40 min): DK84 – Sanok – DK28 przez Krosno i Gorlice.

Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.

Lokalizacja na mapie

Komentarze

Podziel się wrażeniamiZaloguj się, aby dodać komentarz lub zadać pytanie.Zaloguj sięZarejestruj się

Szlaki w pobliżu

Wszystkie szlaki
Flasza – Klimkówka ZaporaŁatwyJednodniowyZnakowanyFlasza Klimkówka ZaporaProfil wysokości418–616 m2,9 kmpodejście 11 m≈ 45 min marszu1,4 km od „Zagroda Maziarska w Łosiu”Gorlice – JamnicaTrudnyWielodniowyZnakowanyGorlice JamnicaProfil wysokości282–888 m48,1 kmpodejście 1 748 m2,8 km od „Zagroda Maziarska w Łosiu”Szlak im. Wincentego PolaTrudnyWielodniowyZnakowanySzlak im. Wincentego PolaProfil wysokości310–1 106 m73,5 kmpodejście 3 162 m4,1 km od „Zagroda Maziarska w Łosiu”

Ciekawe w pobliżu

Zalew Klimkówka (Jezioro Klimkowskie)JezioroZalew Klimkówka (Jezioro Klimkowskie)3,3 km od „Zagroda Maziarska w Łosiu”Zalew Klimkówka (potocznie Jezioro Klimkówka) to zbiornik zaporowy na rzece Ropie w Beskidzie Niskim, w pobliżu miejscowości Klimkówka, Łosie i Uście Gorlickie w...Skansen Wsi Pogórzańskiej w SzymbarkuMuzeumSkansen Wsi Pogórzańskiej w Szymbarku5,7 km od „Zagroda Maziarska w Łosiu”Skansen Wsi Pogórzańskiej im. prof. Romana Reinfussa w Szymbarku to kameralne muzeum na wolnym powietrzu kilka kilometrów na zachód od Gorlic, na łagodnych wzgórzach...Cerkiew św. Michała Archanioła w BrunarachCerkiewCerkiew św. Michała Archanioła w Brunarach5,8 km od „Zagroda Maziarska w Łosiu”Michała Archanioła w Brunarach to dawna greckokatolicka cerkiew parafialna w Brunarach Wyżnych, w Beskidzie Niskim niedaleko Gorlic.

Rzemiosło w pobliżu

Wszystkie miejsca rzemiosła
Pasieka „Barć” w Kamiannej – wieś pszczelarzyMiód i miodosytniePasieka „Barć” w Kamiannej – wieś pszczelarzy12 km od „Zagroda Maziarska w Łosiu”Pasieka „Barć” w łemkowskiej wsi Kamianna, między Krynicą-Zdrojem a Nowym Sączem, to jedno z najbardziej znanych miejsc pszczelarskich w Polsce, a samą Kamiannę często...Stadnina Koni Huculskich „Gładyszów” w RegietowiePrzejażdżki konneStadnina Koni Huculskich „Gładyszów” w Regietowie14 km od „Zagroda Maziarska w Łosiu”Stadnina Koni Huculskich „Gładyszów” w łemkowskiej wsi Regietów to jedno z największych miejsc na świecie, gdzie hoduje się konie huculskie.Gospodarstwo Pasieczne „Sądecki Bartnik” w StróżachMiód i miodosytnieGospodarstwo Pasieczne „Sądecki Bartnik” w Stróżach14 km od „Zagroda Maziarska w Łosiu”„Sądecki Bartnik” w Stróżach koło Grybowa to jedno z najbardziej znanych gospodarstw pasiecznych w Polsce.Winnica Chodorowa koło Grybowa: zwiedzanie i degustacjaWino i degustacjeWinnica Chodorowa koło Grybowa: zwiedzanie i degustacja16 km od „Zagroda Maziarska w Łosiu”Winnica Chodorowa leży na wzgórzach Pogórza Rożnowskiego, kilka kilometrów od Grybowa na Ziemi Sądeckiej.Festiwal Koronki Klockowej w Bobowej: targi i warsztatyTargi i jarmarkiFestiwal Koronki Klockowej w Bobowej: targi i warsztaty18 km od „Zagroda Maziarska w Łosiu”Bobowa — jedna z najstarszych osad w dolinie Białej, między Tarnowem a Nowym Sączem, około 25 km na północny zachód od Gorlic — uchodzi za polską stolicę koronki...Koronkarnia Ewy Szpili w Bobowej: bobowska koronka klockowaRzemiosło i warsztatyKoronkarnia Ewy Szpili w Bobowej: bobowska koronka klockowa18 km od „Zagroda Maziarska w Łosiu”Bobowa to niewielkie miasteczko między Gorlicami a Nowym Sączem, nazywane polską stolicą koronki klockowej.