Somár

Somár (słow. „osioł”) to szczyt o wysokości 650 m w Małych Karpatach, najwyższy w ich południowo-zachodniej części. Wznosi się nad wsią Limbach, ok. 7 km na zachód od Pezinka, w kraju bratysławskim, na granicy powiatów Malacky i Pezinok. Zachodnia część góry należy do okręgu wojskowego Záhorie, wschodnia – do gminy Limbach. Najbliższe miejscowości to Limbach i Pezinok na wschodzie, Svätý Jur na południowym wschodzie, Jablonové na północnym zachodzie i Stupava na zachodzie. Do Pezinskiej Baby i do Limbachu jest stąd po ok. 7 km.

Somár leży w głównym grzbiecie Małych Karpat, biegnącym od przełęczy Baba na północy do Veľkiego Javorníka (594 m). Należy do Karpat Pezinskich, do ich części zwanej Homoľské Karpaty. Wokół wznoszą się Banské (531 m) na zachodzie, Turecký vrch (538 m) i Hrubý vrch (564 m) na północy, Tri kamenné kopce (584 m) na wschodzie oraz Malý Javorník (604 m) i Volhovisko (587 m) na południu. Szczyt leży na dziale wodnym: stoki północne i zachodnie odwadnia Stupavský potok płynący do Maliny w dorzeczu Morawy, a południowo-wschodnie – Račí potok w dorzeczu Małego Dunaju. Góra leży w Obszarze Chronionego Krajobrazu Małe Karpaty.

Jak dojść / szlaki

Wschodnią częścią wierzchowiny biegnie szlak czerwony – Magistrala Štefánika, którą prowadzą tu również europejski szlak E8 i Szlak Bohaterów SNP.

• Od północy – z Pezinskiej Baby przez Konské hlavy i Tri kamenné kopce.
• Od południa – od rozdroża Biely kríž przez rozdroże Salaš.
• Od południowego wschodu – szlakiem niebieskim z Limbachu przez Tri kamenné kopce.

Źródła nie podają czasów przejścia; szlaki prowadzą lasem i są łatwe.

Co widać ze szczytu

Wierzchołek porasta niska roślinność łąki górskiej przechodząca w nieciągły las, dzięki czemu widok jest prawie dookolny. Widać całą południowo-zachodnią część Małych Karpat aż po wieżę telewizyjną na Kamzíku, Nizinę Záhorską (Borską) i Naddunajską, a przy dobrych warunkach także przedgórze Alp, Považský Inovec, Ptacznik i Tribeč.

Przyroda i historia

Wierzchołek tworzy trawiasta wierzchowina z miejscem na ognisko. Dawniej górę porastały drzewa, z których zostały tylko resztki; dziś porastają ją wysokie trawy, a w otoczeniu przeważają młode drzewa liściaste i samosiewy.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szlaki na Somár są łatwe i dostępne przez cały rok. Część góry leży w okręgu wojskowym Záhorie – trzymaj się znakowanych szlaków. W Obszarze Chronionego Krajobrazu rozpalaj ogień tylko w dozwolonych miejscach i zabieraj śmieci. Słowackie pogotowie górskie (HZS): 18 300 (+421 18 300) lub 112.

Ciekawostki

• Przez szczyt prowadzą jednocześnie trzy szlaki dalekobieżne: Magistrala Štefánika, E8 i Szlak Bohaterów SNP.
• Woda z góry spływa zarówno do Morawy, jak i do Małego Dunaju.

Zdjęcia: Lure, CC BY-SA 4.0; Lure, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.