Piule

Piule (rum. Vârful Piule) to najwyższy szczyt gór Piule-Iorgovanu, o wysokości 2081 m. W literaturze turystycznej masyw nazywa się zwykle Retezatul Mic, czyli «Mały Retezat»: leży na południe od Retezatu, przedłuża jego południową grań na zachód i łączy go z górami Godeanu. Szczyt znajduje się w okręgu Hunedoara; najbliższa wieś to Câmpu lui Neag w dolinie Jiu Zachodniego, około 10 km w linii prostej.

Według rumuńskiej Wikipedii Piule jest tylko o metr wyższy od sąsiedniego Drăgșanu (2080 m), a trzecie miejsce zajmuje Piatra Iorgovanului (2014 m). Od tych dwóch głównych szczytów pochodzi nazwa masywu.

Jak dojść / szlaki

Administracja Parku Narodowego Retezat włączyła Piule do swoich polecanych tras (nr 13): pętla Cheile Buții – schronisko Buta – Piule – Pleșa – Cheile Buții. Od kompleksu turystycznego w wąwozie Cheile Buții ścieżka znakowana niebieskim paskiem z czerwonym krzyżem wspina się lasem i polanami do schroniska Buta, skąd żółty pasek przecina potok Buta Mică i prowadzi pod urwiskiem Gurganului, piargami i przez kosodrzewinę na przełęcz Iepii (Scorota) i na szczyt. Dalej grań biegnie na Pleșę (1840 m) stromymi odcinkami i wąskimi półkami, a zejście prowadzi przez las świerkowy, potem bukowy, do pustelni Dâlma Mare i drogi DN66A.

Według parku pętla zajmuje 8–9 godzin przy około 1900 m przewyższenia, trudność średnia. Wodę można nabrać w potoku Buta Mică, przy schronisku Buta i w lesie pod Pleșą. Do Cheile Buții prowadzi od drogi DN66A droga dojazdowa koło Gura Butei.

Co widać ze szczytu

Opis trasy parku obiecuje z grani za Piule «wyjątkowe panoramy» na grzbiet Oslea i dolinę Jiu Zachodniego. Ze względu na położenie na północy powinny być widoczne wysokie granitowe granie Retezatu, a na zachodzie masyw Godeanu; źródła nie podają nic bardziej konkretnego.

Przyroda i historia

Od Retezatu i Godeanu masyw odróżnia budowa geologiczna: grube wapienie jurajskie zalegają tu ukośnie, dlatego dobrze rozwinął się kras – żłobki, leje, wąwozy, suche doliny, jaskinie i studnie. Według rumuńskiej Wikipedii większość wody wsiąka w podziemie i krasowymi kanałami przechodzi do dorzecza Cerny, wypływając w źródle Izbucul Cernei po około 16 km pod ziemią. Dlatego większość dolin jest tu przez znaczną część roku sucha.

Lodowce czwartorzędowe pokrywały te góry tylko w niewielkim stopniu – jedynie górne części dolin Buta, Soarbele, Paltina i Scorota. Lasy liściaste sięgają około 1200 m, świerkowe około 1700 m, a wyżej zaczynają się hale subalpejskie z kosodrzewiną i jałowcem.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Trasę można przejść przez cały rok, ale zimą grań jest dostępna tylko ze specjalnym sprzętem, a znaki znikają pod śniegiem. Park ostrzega, że wapień po deszczu staje się śliski, więc na wąskich półkach i stromych zboczach trzeba szczególnie uważać. Latem wychodź wcześnie i schodź z grani przy pierwszych oznakach burzy. Salvamont radzi nie chodzić samotnie i zostawiać komuś informację o trasie.

Jeśli trasa przechodzi przez Park Narodowy Retezat, obowiązują jego zasady: bilet kosztuje 10 lei i jest ważny 7 dni, chodzić wolno tylko znakowanymi szlakami, otwarty ogień jest zakazany, a psy muszą być na smyczy. Granice parku i aktualne warunki sprawdź na stronie administracji.

Niedźwiedzie są w Retezatul Mic czymś zwyczajnym. Nie schodź ze znakowanych ścieżek, rozmawiaj po drodze, by zwierzę usłyszało cię z wyprzedzeniem, nie wędruj wieczorem i nocą, nie trzymaj jedzenia w namiocie. Psy pasterskie przy szałasach mogą rzucać się na ludzi – nie uciekaj, zatrzymaj się i osłoń plecakiem. W razie wypadku dzwoń do krajowej dyspozytorni 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub na 112; porady dotyczące spotkań ze zwierzętami są na stronie Salvamont România.