Peleaga

Peleaga (rum. Vârful Peleaga, węg. Pelága-csúcs) to najwyższy szczyt gór Retezat w Karpatach Południowych, 2509 m n.p.m. Wznosi się w środkowej części północnej grani głównej masywu, w okręgu Hunedoara (historyczny Siedmiogród). Według czeskiej Wikipedii szczyt leży około 13 km na północny zachód od wsi Câmpu lui Neag i 27 km na południe od miasta Hațeg. Peleaga to jedna z najwyższych gór Rumunii (wyższe są tylko niektóre szczyty Fogaraszy i Parângul Mare) i najwyższy punkt Parku Narodowego Retezat.

Ze szczytu rozchodzą się cztery granie. Węgierska Wikipedia zauważa, że górna część grani północno-zachodniej jest bardzo poszarpana i składa się z dzikich grup skalnych; na północnych stokach stoją skalne turnie Colții Pelegii, lubiane przez wspinaczy.

Jak dojechać / szlaki

Administracja parku poleca pętlę nr 9: Gura Bucurii – jezioro Bucura – Căldarea Berbecilor – szczyt Peleaga – dolina Pelegii – Gura Bucurii. Według karty trasy to około 8 godzin marszu, około 1000 m różnicy wysokości i trudność średnia/trudna. Z Gura Bucurii ścieżka przechodzi kładką przez potok Peleaga i wspina się doliną Bucury niebieskim paskiem razem z czerwonym krzyżem do jeziora Bucura, nad którym stoi schron Salvamont. Dalej żółty krzyż prowadzi polodowcowym kotłem Căldarea Berbecilor i granitowymi płytami na szczyt. Schodzi się tym samym znakowaniem na przełęcz Șaua Pelegii, skąd niebieska kropka sprowadza do jeziora Peleaga (Ghimpele) i doliną Pelegii z powrotem.

Przez szczyt prowadzi też główny szlak granią Retezatu oznaczony czerwonym paskiem (z Hobițy przez przełęcz Gorova na Curmătura Bucurei i szczyt Retezat), a z doliny Jiu, z Uricani, na Peleagę wiedzie żółty krzyż przez szczyty Lazărului i Păpușa.

Co widać ze szczytu

Peleaga to miejsce dalekich widoków. Tuż poniżej na zachodzie leży jezioro Bucura: według angielskiej Wikipedii to największe jezioro polodowcowe Rumunii, o powierzchni 8,9 ha na wysokości 2030 m; obok widać jezioro Ana. Na południu wznosi się Păpușa (2508 m), na północnym zachodzie szczyt Retezat, a dalej dziesiątki kotłów ze stawami, z których słynie masyw.

Przyroda i historia

Retezat to granitowy masyw słynący z licznych jezior polodowcowych. W kotle Căldarea Berbecilor, według opisu parku, przez lornetkę można wypatrzyć stado kozic. Park wyróżnia się bardzo bogatą florą i fauną; na północnym skłonie masywu leży rezerwat ścisły Gemenele, zamknięty dla zwiedzających.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Pętla przez Peleagę to pełny dzień w wysokich górach; według parku na odcinku od Căldarea Berbecilor przez szczyt do przełęczy Șaua Pelegii nie ma źródeł, więc zabierz zapas wody. Wychodź wcześnie i tylko przy ustabilizowanej pogodzie. Szczyt leży w Parku Narodowym Retezat, pierwszym parku narodowym Rumunii. Zgodnie z zasadami administracji parku wstęp jest płatny: bilet kosztuje 10 lei i jest ważny 7 dni (do kupienia na bilete.retezat.ro, w punktach wejścia i w centrum dla zwiedzających w Nucșoarze). Chodzić wolno tylko znakowanymi szlakami, namioty rozbijać wyłącznie w wyznaczonych miejscach, ogniska są zakazane (na biwakach dozwolona jest tylko kuchenka), psy trzeba trzymać na smyczy, a kąpiel w jeziorach jest zabroniona. Droga leśna Gura Apelor – Gura Bucurii (około 20 km, zalecany samochód o wysokim prześwicie) jest otwarta, zależnie od pogody, mniej więcej od połowy maja do połowy listopada; zimą szlaki z Gura Bucurii są niedostępne. Zimą na wysokich graniach występuje duże zagrożenie lawinowe — śledź komunikat lawinowy rumuńskiej Krajowej Administracji Meteorologicznej (ANM) na meteoromania.ro.

W rumuńskich Karpatach żyje wiele niedźwiedzi. Ratownicy Salvamont radzą nie chodzić w pojedynkę, głośno rozmawiać, żeby zwierzę usłyszało cię z daleka, zachowywać dystans i nigdy nie dokarmiać zwierząt, a jedzenie trzymać w szczelnych pojemnikach z dala od namiotu; przy spotkaniu nie uciekać i powoli się wycofywać, nie odwracając się plecami.

Ratownictwo górskie: krajowa dyspozytornia Salvamont 0SALVAMONT = 0725 826 668 oraz numer alarmowy 112.

Ciekawostki

• Najdokładniejsza wysokość Peleagi według wojskowej mapy topograficznej to 2507,9 m.
• Peleaga to najwyższy punkt pierwszego parku narodowego Rumunii.
• Jezioro Bucura pod szczytem jest największym jeziorem polodowcowym kraju.

Zdjęcia: Daniel Ighisan, CC BY-SA 3.0; Igor.skokan at English Wikipedia, Public domain; Hardsr, Public domain; T. Lessiak, Public domain; Hardsr at Romanian Wikipedia, Public domain; Horia Varlan, CC BY 2.0 — Wikimedia Commons.