Pamiątkowy znak nawigacyjny na Dniestrze, Halicz

W pobliżu jednego z oryginalnych zabytków Halicza, starego metalowego mostu zbudowanego w 1910 r. na prawym brzegu rzeki, znajduje się pamiątkowy znak żeglugi na Dniestrze. Trudno w to uwierzyć, ale jeszcze kilkadziesiąt lat temu rzeka była w tym miejscu żeglowna. Przez wieki służyła jako główna arteria transportowa łącząca Prykarpacie z Galicją, Podolem i Besarabią oraz Bałkanami i Bliskim Wschodem. Pamiątkowy znak żeglugi na Dniestrze został wzniesiony w celu zachowania pamięci historycznej o tamtych czasach dla potomnych i zapewnienia, że nazwiska tych, którzy zapoczątkowali współczesny ruch na rzece, nie zostaną zapomniane.

Oficjalnie żegluga na Dniestrze istnieje od 1862 roku. Transport towarowy i pasażerski zorganizowano na odcinku ponad 300 kilometrów. W Haliczu zbudowano port rzeczny. Były tam miejsca do cumowania, skład węgla i linia kolejowa. Do lat czterdziestych ubiegłego wieku po rzece pływały parowce i statki pomocnicze.

W 1936 r. Państwowe Towarzystwo Wodne w Stanisławowie posiadało ponad pięćset jednostek pływających po Dniestrze. W szczególności:

• 57 łodzi sportowych;
• 10 łodzi rekreacyjnych;
• 383 łodzie rybackie;
• 42 statki transportowe dla potrzeb gospodarczych;
• 31 statków ratowniczych na wypadek powodzi;
• kajaki i łodzie motorowe.

Ponadto po Dniestrze pływały barki i promy, głównie do transportu drewna, siana i żywego inwentarza z jednego brzegu na drugi. Organizowano również wycieczki po rzece, a nawet żeglarstwo.

Po zakończeniu II wojny światowej rzeka znalazła się całkowicie na terytorium Związku Radzieckiego, a żegluga zaczęła się ponownie rozwijać. Początkowo Dniestr był żeglowny tylko na niektórych odcinkach, ponieważ część rzeki była zablokowana przez bystrza, a w niektórych miejscach przez płytką wodę. Ostatecznie ruch statków został uruchomiony od ujścia do Halicza. Duże osady posiadały przystanie, a nawet stacje rzeczne. Po 1980 r. żegluga na Dniestrze podupadła.

Pamiątkowyznak żeglugi na Dniestrze został wzniesiony z inicjatywy Generalnej Dyrekcji Starożytnego Halickiego Rezerwatu Narodowego w sierpniu 2015 roku. Jest to kompozycja kamieni skalnych z wbudowaną tablicą. Obok znajduje się kotwica znaleziona w wodzie i podniesiona z dna rzeki.

Do pamiątkowego znaku nawigacyjnego na Dniestrze można dojechać z centrum Halicza, Iwano-Frankowska, Lwowa, a także innych pobliskich miast, samochodem, drogą H09 lub autobusami publicznymi. Łatwo jest również dostać się tam pociągiem (do stacji Halicz). Z dworca kolejowego do centrum miasta trzeba przejść pieszo (około 20 minut). Ścieżka prowadzi przez metalowy most dla pieszych, obok którego na prawym brzegu znajduje się tablica pamiątkowa.