Szeklerskie Muzeum Narodowe w Sfântu Gheorghe
Szeklerskie Muzeum Narodowe (Muzeul Național Secuiesc, po węgiersku Székely Nemzeti Múzeum) w mieście Sfântu Gheorghe (Sepsiszentgyörgy) to najstarsze muzeum Kraju Szeklerów i główne muzeum okręgu Covasna. Zajmuje zespół budynków zaprojektowany przez węgierskiego architekta Károlya Kósa (Kós Károly) w duchu siedmiogrodzkiej architektury ludowej, z parkiem i rzeźbioną bramą szeklerską. Po kilkuletniej renowacji główny budynek jest znów otwarty, a w 2025 roku zwiedzającym oddano również park.
Muzeum założone przez kobietę
Muzeum wyrosło ze szlacheckiej kolekcji, którą Emília Cserey z domu Zathureczky (Csereyné Zathureczky Emília) zgromadziła we wsi Imecsfalva w historycznym regionie Háromszék. We wrześniu 1875 roku kolekcję po raz pierwszy pokazano publiczności z okazji zjazdu węgierskich lekarzy i przyrodników, a dwa lata później nosiła już nazwę Szeklerskiego Muzeum Narodowego. Jak na XIX wiek to rzadka historia — muzeum założone przez kobietę. W 1879 roku społeczność oficjalnie przejęła zbiory i przeniesiono je do Sfântu Gheorghe. W 1900 roku muzeum pokazało 95 obiektów na Wystawie Światowej w Paryżu.
W latach 1911–1912 według projektu Károlya Kósa wzniesiono obecny gmach muzeum — ze stromymi dachami, wieżą i białymi ścianami, które przypominają jednocześnie kościół, dwór i chłopską chatę. W 1949 roku muzeum upaństwowiono; dziś prowadzi je Rada Okręgu Covasna. Pełną renowację budynku Kósa zakończono w 2023 roku i 26 października tego roku muzeum otwarto z nowymi wystawami. W 2025 roku, po kolejnych pracach, ponownie udostępniono park.
Dlaczego warto
To najlepsze miejsce, by zrozumieć Kraj Szeklerów w całości: od kultur prehistorycznych po rewolucję 1848–1849 i współczesną tożsamość Szeklerów. Nowe wystawy mniej opierają się na tekstach, a bardziej na przedmiotach, świetle i multimediach, więc muzeum jest ciekawe także dla tych, którzy nie czytają po węgiersku ani po rumuńsku. Sam budynek Kósa to zabytek architektury, który warto zobaczyć nawet bez wystaw.
Co zobaczyć
- Budynek Károlya Kósa (1911–1912) i park z bramą szeklerską i drewnianym domem.
- „Tempora Praehistorica” — nową wystawę stałą o archeologicznym dziedzictwie cywilizacji sprzed 6000 lat.
- „Geniusze za bohaterami” — o Háromszék w rewolucji 1848–1849: samoorganizacji społeczności, przemyśle wojennym i odlewaniu armat; obok wystawa pamięci Árona Gábora (1814–1849).
- „Kamienie milowe” (Mérföldkövek) — wyjątkowe obiekty ze zbiorów i dzieje muzeum od założenia do renowacji z 2023 roku.
- „Csereyné – 200. Odradzamy się!” — wystawę o założycielce muzeum Emílii Cserey.
- „Szeklerzy. Odziedziczone cechy” — wystawę czasową (do 31 stycznia 2027 roku): setki obiektów z dziesięciu muzeów Kraju Szeklerów, 77 historii i 10 filmów dokumentalnych.
Informacje praktyczne
Adres: Strada Kós Károly nr. 10, 520055 Sfântu Gheorghe, okręg Covasna. Muzeum stoi na południowym skraju centrum, około 1 km od głównego placu. Miasto leży około 30 km na północ od Braszowa. Z Ukrainy najwygodniej jechać przez przejście Porubne — Siret; od granicy jest około 400 km.
Muzeum jest czynne od wtorku do niedzieli w godz. 9:00–17:00, kasa zamyka się 30 minut przed zamknięciem; w poniedziałki oraz w święta kościelne i państwowe nieczynne. Bilet normalny kosztuje 25 lei, ulgowy (uczniowie, studenci, emeryci) 15 lei, rodzinny 60 lei; wspólny 7-dniowy bilet na wszystkie oddziały w okręgu — 60 lei (stan na listopad 2026 roku). Oprowadzanie z przewodnikiem muzeum trzeba zarezerwować przez stronę internetową. Telefon sekretariatu: +40 733 007 146 (pn–pt 8:00–16:00), e-mail: [email protected]. W salach nie wolno jeść ani pić, duże plecaki zostawia się w szatni, a dzieci do 12 lat mogą przebywać tylko z dorosłymi. Na zwiedzanie warto przeznaczyć dwie godziny.
W pobliżu
- Dom Lábasház na placu Wolności — oddział muzeum z wolnym wstępem, czynny w dni powszednie.
- Szeklerskie Muzeum Konia w dworze Mikó w Oltszem — oddział muzeum, czynny od środy do niedzieli.
- Farma UzOnkA w Ozunca-Băi — dojrzewające sery górskie, około 30 km na północ.
- Kościół warowny w Prejmer — obiekt UNESCO, około 25 km na południowy zachód.
- Historyczne centrum Braszowa — około 30 km na południe.
Oficjalna strona: sznm.ro
Zdjęcia: Andreea.anghel, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Andrei kokelburg, CC BY-SA 3.0 ro, Wikimedia Commons; Székely Nemzeti Múzeum (foto: Vargyasi Levente), oficjalna strona.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Porubne – Siret — drogowe i piesze, całodobowo
- Diakiwci – Racovăț — drogowe i piesze, całodobowo Bez ruchu towarowego.
- Krasnoilsk – Vicovu de Sus — drogowe i piesze, 08:00–20:00 Tylko auta do 3,5 t i piesi; nie całodobowo.
- Sołotwyno – Sighetu Marmației — drogowe i piesze, całodobowo Tylko ruch osobowy: pojazdy do 3,5 t i do 9 miejsc, piesi.
- Diakowe – Halmeu — drogowe, całodobowo Brak odprawy pieszych.
Samochodem
Czerniowce – Braszów ≈395 km, ≈7 h 03 min (przez Diakiwci – Racovăț); Rachów – Braszów ≈419 km, ≈7 h 24 min (przez Sołotwyno – Sighetu Marmației); Użhorod – Braszów ≈522 km, ≈8 h 39 min (przez Diakowe – Halmeu). Czas bez kolejek na granicy, nasze wyznaczanie trasy (GraphHopper, OSM).
Sprawdzono 03.11.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Komentarze
Doświadczenia podróżnych: relacje, porady, pytania.
Nikt jeszcze tu nie pisał. Bądź pierwszy — Twoje doświadczenie pomoże innym.
Wideo 3
Erdély legjei: a sepsiszentgyörgyi Székely Nemzeti Múzeum🏰Maszol
Lokalizacja na mapie
Ciekawe w pobliżu
CerkiewKościół obronny w Prejmerze: chłopska twierdza UNESCOPrejmer16 km od „Szeklerskie Muzeum Narodowe w Sfântu Gheorghe”Kościół obronny we wsi Prejmer (niem. Prázsmár) to największa i najlepiej zachowana chłopska twierdza Siedmiogrodu.
CerkiewKościół obronny w Hărman: siedem baszt i freski z XV wiekuHărman18 km od „Szeklerskie Muzeum Narodowe w Sfântu Gheorghe”Ufortyfikowany kościół ewangelicki we wsi Hărman (niem. Szászhermány) to jeden z największych i najlepiej zachowanych kościołów-twierdz regionu Țara Bârsei.
SzczytTâmpaBraszówwysokość 960 m29 km od „Szeklerskie Muzeum Narodowe w Sfântu Gheorghe”Tâmpa jest zarazem pomnikiem przyrody i kroniką Braszowa: na szczycie stała średniowieczna twierdza Brassovia, a dziś na stoku świeci wielki napis „BRAȘOV”, widoczny z...Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
Serowarnie i połoninyFarma UzOnkA w Ozunca-Băi: dojrzewające sery górskieOzunca-Băi27 km od „Szeklerskie Muzeum Narodowe w Sfântu Gheorghe”Górska farma, gdzie ser dojrzewa w kamiennej piwnicy Uzonkafürdő) to mała górska osada w okręgu Covasna, na wysokości około 700 metrów, 7 km od uzdrowiska Băile Tușnad...
Aquaparki i baseny termalneCovasna: uzdrowisko tysiąca źródeł, mofety i leczenie sercaCovasna30 km od „Szeklerskie Muzeum Narodowe w Sfântu Gheorghe”Covasna to miasto uzdrowiskowe w okręgu Covasna, na południowo-wschodnim skraju Karpat Wschodnich, tam gdzie góry zawracają w łuku Karpat Krzywizny.
Aquaparki i baseny termalneBalvanyos: Śmierdząca Jaskinia, mofety i źródła żelazisteBăile Bálványos31 km od „Szeklerskie Muzeum Narodowe w Sfântu Gheorghe”To najmłodsze wulkany Gór Harghita: ostatnie erupcje miały miejsce w plejstocenie, a dziś o wulkanizmie przypominają mofety, jaskinie siarkowe i źródła mineralne.
Aquaparki i baseny termalneBăile Tușnad: mofeta, musujące źródła i dolina AlutyBăile Tușnad32 km od „Szeklerskie Muzeum Narodowe w Sfântu Gheorghe”Băile Tușnad to małe miasteczko uzdrowiskowe w okręgu Harghita, w południowej części Kotliny Ciuc, gdzie Aluta przebija się przełomem między górami Harghita i Bodoc.
Zwierzyńce i farmy zwierzątAzyl Libearty w Zărnești: las dla uratowanych niedźwiedziVulcan43 km od „Szeklerskie Muzeum Narodowe w Sfântu Gheorghe”Las dla niedźwiedzi, które żyły w klatkach Azyl dla niedźwiedzi AMP Libearty leży pod miastem Zărnești w okręgu Braszów, na skraju lasu u stóp masywu Piatra Craiului.
Piwo i browaryBrowar Csíki Sör w Sânsimion: rzemieślnicze piwo z HarghitySânsimion46 km od „Szeklerskie Muzeum Narodowe w Sfântu Gheorghe”Piwo z Harghity, które obroniło swoją nazwę Csíkszentsimon) to wieś w kotlinie Ciuc (Csík) na wschodzie Szeklerszczyzny, kilka kilometrów na południe od Miercurea Ciuc.