Căleanu

Căleanu (rum. Vârful Căleanu) to szczyt w Górach Țarcu na zachodnim krańcu Karpat Południowych, w rumuńskim okręgu Caraș-Severin. Rumuńska Wikipedia uważa go za najwyższy szczyt Gór Țarcu i podaje wysokość 2196 m; inne źródła podają 2190 m (Wikidane, czeska i angielska Wikipedia) lub 2199 m (węgierska Wikipedia), więc Căleanu dzieli pierwszeństwo w masywie z sąsiednimi szczytami Țarcu i Pietrii. Wierzchołek leży około 11 km na południe od wsi Poiana Mărului i 30 km na południowy wschód od miasta Caransebeș.

Według czeskiej Wikipedii Căleanu wznosi się na ramieniu odchodzącym od grzbietu głównego na północny zachód. Sam grzbiet główny Gór Țarcu biegnie z północnego wschodu na południowy zachód i składa się z odcinków Țarcu – Căleanu, Baicu – Nedeia oraz Pietrii – Petreanu; na zachodzie osobno stoi Muntele Mic. Masyw ograniczają doliny Timișu i Bistry, a od południa i wschodu doliny rzek Rece, Șes i Mare, za którymi leżą Godeanu i Retezat.

Jak dojść / szlaki

Przez szczyt prowadzi szlak znakowany czerwonym krzyżem: ze wsi Poiana Mărului doliną Șucu na Căleanu i dalej na przełęcz Plaiului w grzbiecie głównym. Czeska Wikipedia potwierdza oba warianty: na wierzchołek można zboczyć z grzbietu głównego albo wejść z Poiana Mărului. Grzbietem głównym biegnie czerwony pasek od zapory Gura Apelor przez szczyt Țarcu do stacji meteorologicznej Cuntu, więc Căleanu łatwo połączyć z Țarcu w jedną wycieczkę. W pobliżu, na przełęczy Șcheiului, stoi niewielki schron – punkt orientacyjny na trasie. Trasy są długie i bezludne; zaplanuj czas z zapasem.

Co widać ze szczytu

Czeska Wikipedia opisuje Căleanu jako miejsce dalekich widoków. Ze względu na położenie na południowy wschód od szczytu leży grzbiet główny z Țarcu, a dalej Góry Godeanu, na wschodzie Retezat, a na północy dolina ze wsią Poiana Mărului.

Przyroda i historia

Na szczycie Căleanu występują gleby strukturalne, tak zwane poligonalne – wielokątne wzory na powierzchni powstające wskutek wielokrotnego zamarzania i odmarzania; geomorfolog Petru Urdea uwiecznił je na zdjęciu na wysokości około 2188 m. Takie formy peryglacjalne świadczą o surowym klimacie: na najwyższych grzbietach Gór Țarcu bywa do 200 dni z mrozem w roku, średnia temperatura stycznia spada do −8…−9 °C, a śnieg w kotłach polodowcowych sięga 2–3 m.

W Górach Țarcu przeważają łupki krystaliczne; na wysokości 2000–2200 m zachowały się resztki dawnej powierzchni zrównania Borăscu, a lodowce pozostawiły kotły z jeziorami. Powyżej 1600–1800 m rozciągają się hale i zarośla kosodrzewiny, jałowca i różanecznika. Żyją tu kozice i głuszce, a w lasach niedźwiedź i wilk. Góry tworzą obszar Natura 2000 „Munții Țarcu” (ROSCI0126) o powierzchni ponad 58 tys. ha; wśród gatunków, dla których go wyznaczono w 2007 roku, są żubr, ryś i wydra.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Zachodnie wiatry przynoszą tu dużo opadów, pogoda zmienia się szybko, a śnieg powyżej 1500 m może spaść w każdym miesiącu i utrzymuje się w wysokich kotłach do czerwca–lipca. Zimą i wiosną grań wymaga sprzętu zimowego i doświadczenia. Salvamont radzi nie chodzić samotnie, zostawiać bliskim informację o trasie, mieć mapę, kompas, latarkę i zapas wody, a w razie burzy natychmiast schodzić z grani.

Niedźwiedzie są tu czymś zwyczajnym. Nie schodź ze znakowanych ścieżek, odzywaj się, nie wędruj wieczorem i nocą, nie trzymaj jedzenia w namiocie i wieszaj je z dala od obozu. Psy pasterskie przy szałasach mogą rzucać się na turystów – nie uciekaj, osłoń się plecakiem. W razie wypadku dzwoń do krajowej dyspozytorni 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub na 112; porady dotyczące spotkań ze zwierzętami są na stronie Salvamont România.

Zdjęcia: Petru Urdea, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.