Vânturarița Mare

Vânturarița Mare (rum. Vârful Vânturarița Mare) to najwyższy szczyt masywu Buila-Vânturarița, o wysokości 1885 m, w Górach Căpățânii (Karpaty Południowe, Rumunia), w okręgu Vâlcea. Według administracji parku narodowego, w odróżnieniu od reszty Gór Căpățânii masyw ten jest liniowym, wyspowym grzbietem wapiennym: grań główna ma około 14 km długości i wznosi się od 550 m przy wylocie wąwozu Bistrițy do 1885 m na Vânturarița Mare. Powyżej 1800 m sięgają tylko dwa niewielkie obszary – wokół szczytów Buila i Vânturarița.

Grań jest ciągła tylko między wąwozami Costești i Cheia, z niewielką przerwą na przełęczy Curmătura Builei, gdzie erozja zdarła pokrywę wapienną aż do skał metamorficznych. Resztę grzbietu przecinają wąwozy czterech rzek – z zachodu na wschód Bistrițy, Costești, Cheii i Olănești – które oddzielają masywy Arnota na południowym zachodzie i Stogu na północnym wschodzie. Grań ma schodkowy charakter: jedne szczyty są zaokrąglone (Piatra, Buila), inne ostre, jak sama Vânturarița. Północna część jest ostra i poszarpana, a na zachodnim stoku erozja pozostawiła skalne baszty i iglice wysokości do 35 m.

Jak dojść / szlaki

Według regulaminu parku punkty wejścia znajdują się w Costești (Bistrița i Pietreni), Bărbătești, Cheii i Băile Olănești. Na szczyt prowadzą dwa szlaki znakowane czerwonym paskiem: od schroniska Cheia przez przełęcz Curmătura Oale oraz granią główną od południowego zachodu – z doliny Prislop przez Muntele Cacova, szczyt Piatra i przełęcz Curmătura Builei. Około 500 m od szczytu stoi schron Piscul cu Brazi. W parku wolno chodzić tylko znakowanymi szlakami (pasek, trójkąt, krzyż lub kropka w kolorze niebieskim, czerwonym i żółtym na białym tle) i zatwierdzonymi drogami wspinaczkowymi.

Co widać ze szczytu

Źródła nie opisują szczegółowo panoramy. Według parku krótkie grzbiety boczne opadają stromo, stopniami, na wschód, a Vânturarița jest jednym z ostrych szczytów schodkowej grani, więc roztacza się z niej widok wzdłuż grzbietu Buili.

Przyroda i historia

Park Narodowy Buila-Vânturarița utworzono w 2004 roku; z powierzchnią 4186 ha jest najmniejszym parkiem narodowym Rumunii. Geologicznie masyw to rzadka pozostałość osadowej pokrywy płaszczowiny getyckiej, ocalała przed erozją. Wśród atrakcji przyrodniczych parku są wąwozy Bistrițy, Costești, Cheii (jedne z najwęższych i najdzikszych w kraju) i Olănești, jaskinie Liliecilor i Urșilor, naturalny łuk skalny Casa de Piatră koło Pătrunsy, rezerwat cisa koło Cheii i storczykowe łąki doliny Cheii.

Żyją tu niedźwiedź, wilk, ryś, kozica, jeleń, głuszec i pomurnik, a wśród roślin występują szarotka, obuwik pospolity i języczka syberyjska. Z masywem wiąże się wiele legend: hospodar wołoski Matei Basarab, zanim objął tron, miał uciec Turkom, zamieniając się ubraniem ze swoim arnautą (przybocznym) – stąd nazwa góry i monasteru Arnota; a pustelnia Pătrunsa stoi podobno tam, gdzie uciekinierkę Paraschivę Modoran „przeszyły” bóle porodowe i urodziła przyszłego biskupa Klemensa.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Park można zwiedzać tylko z biletem: sprzedaje się go w punktach wejścia Bistrița, Pietreni, Bărbătești, Cheia i Băile Olănești lub kontrolują go pracownicy parku; dzieci do 7 lat są zwolnione z opłat, a dzieci w wieku 7–14 lat, uczniowie, studenci i emeryci płacą połowę. Namiot wolno rozbić tylko w oznaczonych miejscach – m.in. na przełęczach Curmătura Builei i Curmătura Comarnice, przy schronisku Cheia i na polanie Pahomie. Grań jest skalista i miejscami wąska, więc w deszczu, mgle i podczas burzy jest niebezpieczna.

Niedźwiedzie są w tych górach czymś zwyczajnym. Salvamont radzi chodzić w grupie i rozmawiać, nie wędrować wieczorem i nocą, trzymać psy na smyczy, nie zostawiać jedzenia w namiocie ani przy nim i oddalać się od niedźwiadka. W razie wypadku dzwoń do krajowej dyspozytorni 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub na 112. Regulamin parku jest na stronie Parku Narodowego Buila-Vânturarița.

Zdjęcia: Petr Vodička, CC BY-SA 4.0; The original uploader was Compactforever at Romanian Wikipedia., CC BY 2.5 — Wikimedia Commons.