Cucurbăta Mare

Cucurbăta Mare (rum. Vârful Cucurbăta Mare lub Curcubăta Mare; także Bihor, rum. Vârful Bihor; węg. Nagy-Bihar) to najwyższy szczyt Gór Bihor i całych Gór Zachodniorumuńskich (Apuseni), 1849 m n.p.m. Leży w południowo-wschodniej części okręgu Bihor, w pobliżu granicy z okręgiem Alba. Według czeskiej Wikipedii góra zbudowana jest ze skał krystalicznych. Grzbiet, na którym stoi, biegnie z północy na południe i stanowi dział wodny między dorzeczami Maruszy i Kriszów.

Najbliższe wsie to Pătrăhăițești i Galbena (4–5 km) oraz górska wieś Arieșeni w dolinie Arieșu (około 6 km). Na szczycie stoi przekaźnik telewizyjny, dobrze widoczny z daleka. Sylwetkę Biharu widać z dużych odległości: jedno ze zdjęć w Wikimedia Commons przedstawia szczyt widziany ze wsi Josani, odległej o 43 km.

Jak dojechać / szlaki

• Od strony Arieșeni, doliną Arieșul Mare — niebieski pasek przez Galbenę i dolinę Cepelor; według portalu muntii-nostri.ro (trasa 117MN60) to 8,2 km i 3–4,5 godziny marszu.
• Z przełęczy Criștior (trasa 35, niebieski pasek) — długi szlak magistralny z doliny Crișul Negru przez polanę La Răscruce, Dealul Runcului i jezioro Tăul Mare ukryte wśród kosodrzewiny. Według muntii-nostri.ro to około 13,5 km, 5¼–7 godzin i 1468 m podejść; ostatnie 1,5 km z ok. 300 m różnicy wysokości prowadzi od stacji transformatorowej równolegle z czerwonym paskiem.
• Granią główną czerwonym paskiem — z siodła Vârtop przez Piatra Grăitoare i szczyt Biharia; ta sama magistrala prowadzi na południe na górę Găina.

Co widać ze szczytu

Opis trasy na muntii-nostri.ro obiecuje ze szczytu piękną panoramę, ale nie wymienia konkretnych szczytów. Widok w drugą stronę dokumentuje Wikimedia Commons: sylwetkę Cucurbăty Mare z masztem telewizyjnym rozpoznać można z daleka, nawet ze wsi Josani oddalonej o 43 km. Ze względu na położenie ze szczytu powinny być widoczne grzbiety gór Bihor i dolina Arieșu.

Przyroda i historia

Masyw Bihor to serce Gór Apuseni, gdzie krystaliczne grzbiety przeplatają się z wapiennymi płaskowyżami, jaskiniami i wywierzyskami. Stoki Cucurbăty Mare porastają świerczyny, a wyżej hale i kosodrzewina, np. wokół jeziora Tăul Mare, z którym wiąże się miejscowa legenda o smoku. Francuski geograf Emmanuel de Martonne, jeden z badaczy Karpat, fotografował wejście na Cucurbătę już w pierwszej połowie XX wieku — jego zdjęcia znajdują się dziś w Wikimedia Commons.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szczyt nie jest wysoki, ale wystawiony na wszystkie wiatry. Między Piatra Grăitoare a Cucurbăta Mare znakowanie jest rzadkie i we mgle lub zimą łatwo zgubić ścieżkę — miej mapę lub nawigację offline. Zimą na te trasy wychodzą tylko dobrze przygotowani skiturowcy lub turyści w rakietach śnieżnych.

W rumuńskich Karpatach żyje wiele niedźwiedzi. Nie schodź ze znakowanych ścieżek, rozmawiaj po drodze, by zwierzę usłyszało cię z wyprzedzeniem, nie trzymaj jedzenia w namiocie; przy spotkaniu nie uciekaj i powoli się wycofuj. Psy pasterskie przy szałasach mogą rzucać się na ludzi – zatrzymaj się i osłoń plecakiem. W razie wypadku dzwoń do krajowej dyspozytorni 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub na 112; porady dotyczące spotkań ze zwierzętami są na stronie Salvamont România.

Ciekawostki

• Cucurbăta Mare to najwyższy szczyt całych Gór Zachodniorumuńskich.
• Górę od dawna nazywa się po prostu «Bihor» — tak jak cały masyw i okręg.
• Na szczycie stoi przekaźnik telewizyjny.

Zdjęcia: Flavius Ivaşca, CC BY-SA 4.0; Larisa Birta, CC0; Szodorai Imre [Hun], CC BY 3.0; vlm72, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.