Muntele Mare

Muntele Mare (rum. Vârful Muntele Mare, węg. Öreghavas) to szczyt o wysokości 1826 m we wschodniej części gór Apuseni (Góry Zachodniorumuńskie). Jest najwyższym punktem grupy Muntele Mare, a według rumuńskiej Wikipedii trzecim co do wysokości w całych rumuńskich Karpatach Zachodnich. Nazwa oznacza dosłownie «Wielka Góra». Szczyt leży przy granicy okręgów Alba i Kluż; najbliższe wsie to Săgagea (około 6 km w linii prostej), Corțești i Muntele Cacovei.

Choć masyw często łączy się z sąsiednimi górami Bihor, rumuńska Wikipedia podkreśla, że Muntele Mare razem z górami Gilău tworzy odrębną jednostkę geomorfologiczną – Gilău–Muntele Mare.

Jak dojść / szlaki

Muntele Mare ograniczają rzeka Someșul Rece na północy, doliny Feneș i Iara na wschodzie, Arieș na południu oraz górne odcinki Bistry i Someșul Rece na zachodzie. OSM nie pokazuje znakowanego szlaku przez sam wierzchołek – najbliższa trasa przebiega około 500 m dalej. Około 2 km od szczytu zaznaczono schron C.A.R. Muntele Mare, który może służyć jako punkt orientacyjny. Źródła nie podają czasów przejść ani odległości, więc trasę trzeba wyznaczyć na szczegółowej mapie.

Ze względu na łagodne stoki i rozległe płaskie partie płaskowyżu szczytowego we mgle łatwo stracić kierunek, a część terenu jest podmokła – trzymaj się ścieżek i mapy.

Co widać ze szczytu

Źródła nie opisują panoramy. Ze względu na położenie na zachodzie powinny być widoczne góry Bihor i Vlădeasa, na północy góry Gilău z doliną Someșul Rece, a na południu dolina Arieșu.

Przyroda i historia

Masyw zbudowany jest z łupków krystalicznych, które dały ciężkie, masywne formy rzeźby: szerokie grzbiety rozdzielone wąskimi, głębokimi dolinami. Środek masywu zajmuje granitowe ciało w kształcie litery L, a wokół głównego szczytu, według rumuńskiej Wikipedii, rzeźba przypomina wysoko położoną równinę, na dużych obszarach zabagnioną. Choć wysokość by na to pozwalała, piętro subalpejskie jest słabo zaznaczone: z powodu łagodnych stoków i torfowisk oligotroficznych wielu gatunków po prostu brak.

Stoki porastają buczyny z domieszką świerka, które w dolinie Iary zajmują około 67% powierzchni; resztę stanowią pastwiska i łąki. Oprócz głównego szczytu w grupie są Neteda (1784 m), Piatra Groșilor (1756 m), Buscat (1676 m), Dumitreasa (1638 m) i Balomireasa (1632 m). Na południowo-wschodnim skraju masywu, według węgierskiej Wikipedii, leżą znane wąwozy Turda i Tureni.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Szczyt nie jest bardzo wysoki, ale jest wystawiony na wiatr, a pogoda na płaskowyżu szybko się zmienia. Zimą śnieg zakrywa znaki i teren, a na płaskim płaskowyżu łatwo się zgubić. Latem przy pierwszych oznakach burzy schodź z otwartego terenu. Salvamont radzi nie chodzić samotnie, informować kogoś o trasie, mieć mapę, kompas, latarkę i naładowany telefon oraz zapamiętywać, gdzie ostatnio był zasięg.

Niedźwiedzie żyją także w górach Apuseni. Nie schodź ze znakowanych ścieżek, rozmawiaj po drodze, by zwierzę usłyszało cię z wyprzedzeniem, nie wędruj wieczorem i nocą, nie trzymaj jedzenia w namiocie. Psy pasterskie przy szałasach mogą rzucać się na ludzi – nie uciekaj, zatrzymaj się i osłoń plecakiem. W razie wypadku dzwoń do krajowej dyspozytorni 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub na 112; porady dotyczące spotkań ze zwierzętami są na stronie Salvamont România.