Łamana Skała
Łamana Skała (na wielu mapach także Madohora) to szczyt o wysokości 929 m w Beskidzie Małym. Jest drugim co do wysokości szczytem Beskidu Małego po Czuplu i najwyższym wzniesieniem jego wschodniej części – Beskidu Andrychowskiego. Góra leży w Paśmie Łamanej Skały, którym biegnie główny grzbiet Beskidu Małego, i ma dwa wierzchołki: wyższy, 929 m, wznosi się nad dolinami Kocierki i Pracicy, a niższy, 915 m, jest zwornikiem Pasemka Łysiny.
Na wyższym wierzchołku stykają się granice trzech miejscowości: Lasu i Ślemienia w województwie śląskim oraz Rzyk w małopolskim. Góra leży więc dokładnie na granicy dwóch województw, na terenie Parku Krajobrazowego Beskidu Małego.
Jak dojść / szlaki
Przez masyw prowadzą dwa znakowane szlaki; oba omijają sam wierzchołek trawersem po północnej stronie:
- czerwony Mały Szlak Beskidzki na odcinku Przełęcz Kocierska – Groń Jana Pawła II: z Przełęczy Kocierskiej 7,4 km i ok. 370 m podejścia, ok. 2 h 30 min; z Gronia Jana Pawła II 5 km, 140 m podejścia, ok. 1 h 30 min;
- żółty szlak im. Rodziny Frysiów: Targanice – Jawornica – Potrójna – Przełęcz Zakocierska – Chatka pod Potrójną – Przełęcz na Przykrej – Łamana Skała – Anula – Rzyki-Pracica.
Ok. 300 m na południowy wschód od szczytu, przez Anulę, biegną jeszcze dwa szlaki: niebieski (odcinek Łysina – Krzeszów: z Łysiny 8,4 km, ok. 2 h 25 min; z Krzeszowa 6,1 km, ok. 2 h 05 min) oraz zielony, prowadzący do Ślemienia (ze Ślemienia 7,2 km i 480 m podejścia, ok. 2 h 20 min). Czasy podano za polską Wikipedią. Najbliższy obiekt noclegowy to studencka Chatka pod Potrójną, ok. 1,5 km od wierzchołka.
Co widać ze szczytu
Wierzchołek porasta stary las świerkowy, więc na szeroką panoramę nie ma co liczyć – między drzewami widać tylko fragmenty sąsiednich grzbietów. Najładniejszy widok na samą Łamaną Skałę i sąsiednią Smrekowicę roztacza się z otwartych stoków Potrójnej na zachodzie i stamtąd pochodzi większość zdjęć góry.
Przyroda i historia
Stoki porasta buczyna regla dolnego, a partię szczytową naturalny las świerkowy przypominający bór górnoreglowy. Aleksy Siemionow w 1984 r. podawał, że tutejsze świerki liczą ok. 160 lat, a ich stożkowe korony sięgają samej ziemi. Dziś stare świerki są stopniowo zastępowane naturalnym odnowieniem jodły, jarzębiny, buka i jaworu.
Na grzbiecie rozrzucone są ostańce z piaskowców i zlepieńców istebniańskich – skałki wysokości od kilku do kilkunastu metrów, zwane Zwaliskiem lub Znaleziskiem. Już w 1960 r. z inicjatywy prof. Stefana Myczkowskiego utworzono tu rezerwat Madohora; w 2026 r. powiększono go do 447 ha, z czego blisko 33 ha objęto ochroną ścisłą. W rezerwacie rośnie 129 gatunków roślin naczyniowych, m.in. chronione omieg górski, widłak goździsty i goryczka trojeściowa; spotkać można jelenie, sarny, dziki i borsuki, gniazdują tu dziesiątki gatunków ptaków.
Nazwa pochodzi od licznych skał w okolicy wierzchołka. Jako Łamana Skała szczyt wymienia już dokument z 1445 r. opisujący granicę między księstwem oświęcimskim a zatorskim. Polska mapa WIG z 1934 r. omyłkowo przeniosła tu nazwę Madohora z sąsiedniego na wschód szczytu Mlada Hora i błąd ten na długo utrwalił się w przewodnikach. Badacze przywrócili później poprawną nazwę, lecz Madohora wciąż pojawia się na mapach jako synonim.
Bezpieczeństwo, sezon i zasady
Łamana Skała to niewysoka, zalesiona góra dostępna przez cały rok, jednak zimą ścieżki bywają zaśnieżone i oblodzone, a we mgle łatwo pomylić drogę na rozwidleniach szlaków. Wierzchołek leży w rezerwacie, dlatego trzymaj się znakowanych ścieżek, nie zrywaj roślin i zabieraj śmieci ze sobą. W polskich Beskidach poza Tatrami pomocy udziela GOPR: tel. 985 lub +48 601 100 300, a także numer alarmowy 112.
Ciekawostki
- Łamana Skała jest tylko nieznacznie niższa od Czupla (931 m) – najwyższego szczytu całego Beskidu Małego.
- Skałki na grzbiecie zbudowane są z tego samego piaskowca istebniańskiego co wiele ostańców w Beskidach Zachodnich.
Zdjęcia: Cancre, CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Krakowiec – Korczowa — drogowe, całodobowo
- Szeginie – Medyka — drogowe, całodobowo Ukraińska straż graniczna nie potwierdza obecnie odprawy pieszych — sprawdź na dpsu.gov.ua przed podróżą.
- Smolnica – Krościenko — drogowe, całodobowo
- Hruszew – Budomierz — drogowe, całodobowo
- Mościska – Przemyśl (kolejowe) — kolejowe, całodobowo
Samochodem
Lwów – Żywiec ≈412 km, ≈5 h 30 min bez kolejek i bez płatnych odcinków: M-10 → Krakowiec – Korczowa → A4 do Krakowa (≈249 km) → DK52 przez Wadowice → DW781 i DW946 do Żywca. Od granicy ≈333 km, ≈4 h. Wariant przez płatny odcinek A4 Kraków – Katowice i S1 przez Tychy i Bielsko-Białą: ≈457 km, ≈5 h 25 min.
Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Lokalizacja na mapie
Woda i schronienie w pobliżu
- Źródło pod szczytem Gibasów Wierch860 m · Niezweryfikowane · 843 m
- Źródło Zimna Woda, 827 m1,2 km · Niezweryfikowane · 827 m
- Chatka pod Potrójną1,5 km · Stoi · 800 m
- Chata Gibasówka (Lutecja)2 km · Stoi · 805 m
- Chatka Gibasówka (u Stacha)2 km · Stoi · 802 m
Komentarze
Szlaki w pobliżu
Wszystkie szlaki
TrudnyWielodniowyZnakowanyMały Szlak BeskidzkiProfil wysokości282–1 022 m134,7 kmpodejście 5 091 mmniej niż 1 km od „Łamana Skała”
ŚredniDwudniowyZnakowanySzlak im. Rodziny FrysiówProfil wysokości398–910 m17,1 kmpodejście 849 m≈ 6 godz. marszumniej niż 1 km od „Łamana Skała”
ŚredniJednodniowyZnakowanyHucisko Łamana SkałaProfil wysokości455–896 m12,5 kmpodejście 310 m≈ 3,5 godz. marszumniej niż 1 km od „Łamana Skała”Ciekawe w pobliżu
SzczytGibasów WierchKocońwysokość 890 m1,3 km od „Łamana Skała”Gibasów Wierch (także Wielki Gibasów Groń) to szczyt o wysokości 890 m w Paśmie Łamanej Skały w Beskidzie Małym (dokładniej w jego części zwanej Pasmem Łysiny).
SzczytPotrójnaRzykiwysokość 883 m2,7 km od „Łamana Skała”Potrójna to dwuwierzchołkowy szczyt w Beskidzie Andrychowskim, wschodniej części Beskidu Małego. Niższy, południowy wierzchołek (883 m) leży w głównym grzbiecie...
JezioroJezioro MucharskieŚwinna Poręba12 km od „Łamana Skała”Jezioro Mucharskie to najmłodszy duży zbiornik zaporowy polskich Karpat. Leży na Skawie wśród wzniesień Beskidu Małego, na terenie gmin Mucharz, Stryszów i Zembrzyce,...Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
Targi i jarmarkiTargi Sztuki Ludowej w Żywcu podczas Tygodnia Kultury BeskidzkiejŻywiec16 km od „Łamana Skała”Tydzień Kultury Beskidzkiej (TKB) to największe święto folkloru w Polsce: po raz pierwszy odbył się w Wiśle w 1964 roku, a dziś pod koniec lipca i na początku sierpnia...
Piwo i browaryBrowar Zarzecze w Kotlinie Żywieckiej: sklep przy browarzeZarzecze17 km od „Łamana Skała”Browar Zarzecze działa we wsi Zarzecze koło Pietrzykowic, w Kotlinie Żywieckiej — regionie, w którym piwo warzy się co najmniej od XIX wieku i gdzie stoi słynny wielki...
Piwo i browaryBrowar PINTA w Wieprzu koło Żywca: zwiedzanie i taproomWieprz20 km od „Łamana Skała”PINTA to browar, z którym w Polsce kojarzy się początek piwnej rewolucji – sam nazywa się pierwszym browarem rzemieślniczym w kraju.
Aquaparki i baseny termalneAquapark Leśna (Żywiec)Leśna21 km od „Łamana Skała”Aquapark Leśna (nazywany też Aquaparkiem Żywiec) to kompleks basenów we wsi Leśna, kilka kilometrów od Żywca, w Kotlinie Żywieckiej otoczonej Beskidami.
Serowarnie i połoninyBacówka na Bukowinie w Żabnicy: sery owcze i alpakiWęgierska Górka27 km od „Łamana Skała”Bacówka na Bukowinie stoi na zboczu nad Żabnicą, tuż obok Węgierskiej Górki – tam, gdzie Beskid Żywiecki styka się z Beskidem Śląskim.
EkofarmyZagroda Edukacyjna Orawskie Ranczo w Harkabuzie: zwierzęta i warsztatyHarkabuz40 km od „Łamana Skała”Orawskie Ranczo to niewielka, rodzinna zagroda edukacyjna we wsi Harkabuz koło Raby Wyżnej, na styku Orawy i Podhala.