Zapytaj przewodnika AI:

Dom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej Bystrzycy

Námestie SNP 4, 974 01 Banská Bystrica, Słowacja
Dom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej BystrzycyDom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej Bystrzycy — 2Dom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej Bystrzycy — 3Dom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej Bystrzycy — 4

Dom Thurzonów (Thurzov dom) to jedna z najpiękniejszych kamienic przy głównym placu SNP w Bańskiej Bystrzycy, z renesansowym sgraffito na fasadzie i ozdobną attyką. Od 1958 roku mieści się tu siedziba Muzeum Środkowosłowackiego (Stredoslovenské múzeum), prowadzonego przez Bańskobystrzycki Kraj Samorządowy, a po dużej przebudowie w latach 2019–2022 — nowoczesna ekspozycja stała „Tranzithistory” o dziejach domu, miasta i regionu. Historyczne centrum Bańskiej Bystrzycy jest od 1955 roku miejskim rezerwatem zabytków.

Dom zawdzięcza nazwę Janowi Thurzonowi (1437–1508), rodakowi z Betlanovców i krakowskiemu przedsiębiorcy. W latach 1495–1548 mieściła się tu spółka górnicza Thurzonów i Fuggerów, a Thurzo przebudował dom w stylu późnogotyckim: zachowały się kamienne portale, sklepienie przejazdu, drewniany strop belkowy i Zielona Izba ze sklepieniem kolebkowym i malowidłem ściennym. Około 1580 roku bogaty kupiec Samuel Schmeidl nadbudował drugie piętro i nadał domowi okazały renesansowy wygląd. W latach 1705–1706 obradowała tu Rada Gospodarcza o kompetencjach obejmujących całe ówczesne Węgry; w 1706 roku dom kupił za 5000 złotych Ján Sretter, generał armii Franciszka II Rakoczego, a w 1761 roku budynek uszkodził pożar. 18 października 1944 roku w dom trafiła bomba lotnicza; przez lata niszczał, a w 1948 roku wydano nawet zgodę na rozbiórkę. Uratowały go cenne malowidła Zielonej Izby: w 1952 roku decyzję o wyburzeniu uchylono, a po renowacji w sierpniu 1958 roku wprowadziło się tu muzeum.

Co zobaczyć

  • Ekspozycja „Tranzithistory” (otwarta 25 czerwca 2022 roku) na dwóch piętrach — ponad 2000 przedmiotów ze zbiorów archeologicznych, historycznych, numizmatycznych, etnologicznych i artystycznych muzeum. Opowiada o rozwoju domu, Bańskiej Bystrzycy i Środkowej Słowacji, a film animowany przedstawia wyniki badań konserwatorskich budynku.
  • Zielona Izba z późnogotyckim sklepieniem i malowidłem ściennym — zwiedzana z przewodnikiem audiowizualnym na osobny bilet.
  • Sam budynek — fasada ze sgraffito, attyka, kamienne portale i sklepienia z lunetami ze sztukaterią z około 1580 roku.

Muzeum organizuje też wystawy czasowe i programy rodzinne. Należą do niego jeszcze dwa obiekty — Dom Macieja przy zamku miejskim i dwór Tihányich w Radvani.

Informacje praktyczne

Dom Thurzonów stoi bezpośrednio przy placu SNP, w historycznym centrum Bańskiej Bystrzycy. Od października 2026 do maja 2027 roku muzeum jest czynne od wtorku do niedzieli (w weekendy z przerwą obiadową), w poniedziałki nieczynne. Bilet na ekspozycję stałą kosztuje 6 € dla dorosłych, na wystawę 5 €, rodzinne 13 € i 12 €; Zielona Izba osobno 3 €. Pełny cennik w ramce „W skrócie”. Audioprzewodnik po ekspozycji kosztuje dodatkowo 3 €, a oprowadzanie po słowacku lub angielsku mogą zamówić grupy.

Na ekspozycję warto przeznaczyć około 1,5 godziny. Plac SNP z wieżą zegarową i starymi kamienicami wokół to dobra kontynuacja spaceru po muzeum.

W pobliżu: szlaki i szczyty

Z Bańskiej Bystrzycy łatwo wyruszyć w góry. Około kilometra od centrum przebiega szlak Przełęcz Králické – Bańska Bystrzyca, Hámor w góry nad miastem, a na zachód prowadzi Bańska Bystrzyca, Podryba – Ponická Lehôtka. Pół godziny jazdy stąd leżą inne muzea regionu górniczego — Zamek w Zwoleniu — Słowacka Galeria Narodowa oraz Muzeum Monet i Medali oraz Zamek Miejski w Kremnicy.

Oficjalna strona: stredoslovenskemuzeum.sk

Zdjęcia: Photograph: Patrik Kunec (talk), CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; SchiDD, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Patrik Kunec (talk), CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Miroslav Zlevský, CC BY 2.5, Wikimedia Commons.

Jak dojechać z Ukrainy

Przejścia graniczne

  • Użhorod – Vyšné Nemecké — drogowe, całodobowo
  • Mały Bereźny – Ubľa — drogowe, całodobowo Dla aut osobowych i autobusów; odprawy pieszych ukraińska straż graniczna nie potwierdza, ciężarówki do 3,5 t.
  • Małe Selmeńce – Veľké Slemence (pieszy) — piesze, 09:00–21:00 czasu kijowskiego Tylko piesi i rowerzyści; bez dalszego transportu niewygodne w drodze w Tatry.
  • Czop – Čierna nad Tisou (kolejowe) — kolejowe, całodobowo

Samochodem

Z Użhorodu do Brezna ≈274 km, ≈3 h 50 min bez kolejek: Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 do Koszyc → D1 przez Preszów i Poprad do zjazdu koło Liptowskiego Hradka → I/18 i I/72 przez przełęcz Čertovica do Brezna. Do Bańskiej Bystrzycy ≈322 km, ≈4 h 30 min: D1 do Rużomberku, dalej I/59 przez Donovaly. Ze Lwowa: do Brezna przez Użok i Ubľę ≈498 km (≈7 h 45 min) lub przez Polskę ≈554 km (≈7 h 05 min); do Bańskiej Bystrzycy przez Polskę (Kraków – Chyżne – Trstená – Dolný Kubín – Rużomberk) ≈535 km, ≈7 h 15 min. Na D1 potrzebna e-winieta (eznamka.sk).

Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.

Lokalizacja na mapie

Komentarze

Podziel się wrażeniamiZaloguj się, aby dodać komentarz lub zadać pytanie.Zaloguj sięZarejestruj się

Szlaki w pobliżu

Wszystkie szlaki
Przełęcz Králické – Bańska Bystrzyca, HámorŚredniDwudniowyZnakowanyPrzełęcz Králické Bańska Bystrzyca, HámorProfil wysokości350–1 193 m22,8 kmpodejście 396 m≈ 6,5 godz. marszu1,1 km od „Dom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej Bystrzycy”Bańska Bystrzyca, Podryba – Ponická LehôtkaŚredniJednodniowyZnakowanyBańska Bystrzyca, Podryba Ponická LehôtkaProfil wysokości350–663 m16,4 kmpodejście 428 m≈ 5 godz. marszu1,5 km od „Dom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej Bystrzycy”Laskomer – PodlaviceŚredniJednodniowyZnakowanyLaskomer PodlaviceProfil wysokości395–804 m11 kmpodejście 452 m≈ 3,5 godz. marszu2 km od „Dom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej Bystrzycy”

Ciekawe w pobliżu

UrpínSzczytUrpínBańska Bystrzycawysokość 510 m1,2 km od „Dom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej Bystrzycy”Urpín to niewysokie, ale bardzo wyraziste wzgórze (510 m) w środkowej Słowacji, wznoszące się tuż nad historycznym centrum Bańskiej Bystrzycy, na lewym brzegu Hronu.Browar Urpiner w Bańskiej Bystrzycy: zwiedzanie i piwo z tankuPiwo i browaryBrowar Urpiner w Bańskiej Bystrzycy: zwiedzanie i piwo z tankuBańska Bystrzyca3,6 km od „Dom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej Bystrzycy”Bańska Bystrzyca (Banská Bystrica) to centrum środkowej Słowacji, które wzbogaciło się w XIV–XVI wieku na kopalniach miedzi.Zamek ĽupčaZamekZamek ĽupčaSlovenská Ľupča11 km od „Dom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej Bystrzycy”Zamek Ľupča (Ľupčiansky hrad, Hrad Ľupča) wznosi się nad wsią Slovenská Ľupča w dolinie Hronu, około 10 km na wschód od Bańskiej Bystrzycy.

Rzemiosło w pobliżu

Wszystkie miejsca rzemiosła
ÚĽUV w Bańskiej Bystrzycy: sklep i szkoła rzemiosłSklepy rzemieślniczeÚĽUV w Bańskiej Bystrzycy: sklep i szkoła rzemiosłBańska Bystrzycamniej niż 1 km od „Dom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej Bystrzycy”Gdzie szukać prawdziwego słowackiego rzemiosła ÚĽUV (Ústredie ľudovej umeleckej výroby, Centrum Ludowej Wytwórczości Artystycznej) to instytucja państwowa, która od...Sliač: uzdrowisko z ciepłą szczawą i kąpieliskiem termalnymAquaparki i baseny termalneSliač: uzdrowisko z ciepłą szczawą i kąpieliskiem termalnymSliač14 km od „Dom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej Bystrzycy”Sliač to uzdrowisko w Kotlinie Zwoleńskiej nad doliną Hronu, między Zwoleniem a Bańską Bystrzycą. Dzielnica zdrojowa z 46-hektarowym parkiem leży na zboczu nad dawną...Kováčová: uzdrowisko termalne i aquapark Holidaypark koło ZwoleniaAquaparki i baseny termalneKováčová: uzdrowisko termalne i aquapark Holidaypark koło ZwoleniaKováčová14 km od „Dom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej Bystrzycy”Kováčová to wieś uzdrowiskowa na południowo-zachodnim skraju Kotliny Zwoleńskiej, 4 km na zachód od Zwolenia, u podnóża Gór Kremnickich; centrum wsi leży na wysokości...Kremnickie pierniki: rodzinna piernikarnia Hauríków od 1922 rokuRzemieślniczy wytwórcyKremnickie pierniki: rodzinna piernikarnia Hauríków od 1922 rokuKremnica17 km od „Dom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej Bystrzycy”Kremnica to dawne miasto górnicze w Górach Kremnickich, w którym od ponad sześciu stuleci bije się monety.Uzdrowisko Brusno: źródła mineralne, zabiegi i Caracalla SpaAquaparki i baseny termalneUzdrowisko Brusno: źródła mineralne, zabiegi i Caracalla SpaBrusno19 km od „Dom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej Bystrzycy”Uzdrowisko Brusno (Kúpele Brusno) leży w dolinie Hronu (Horehronie), około 20 km na północny wschód od Bańskiej Bystrzycy, na północnych stokach masywu Vepor w...Bryndziarnia w Zvolenskiej Slatinie: najstarsza, od 1797 r.Serowarnie i połoninyBryndziarnia w Zvolenskiej Slatinie: najstarsza, od 1797 r.Zvolenská Slatina21 km od „Dom Thurzonów — Muzeum Środkowosłowackie w Bańskiej Bystrzycy”Zvolenská Slatina to duża wieś na Podpolaniu, kilka kilometrów od Zwolenia, u stóp wulkanicznego masywu Polany.