Sławkowski Szczyt

2 452 m Sławkowski Szczyt, Stary Smokowiec

Sławkowski Szczyt (słow. Slavkovský štít, niem. Schlagendorfer Spitze) to szeroki, masywny szczyt o wysokości 2452 m (w polskiej literaturze także 2453 m) w Tatrach Wysokich na Słowacji. Zamyka potężną grań boczną odchodzącą na południowy wschód od Małej Wysokiej w grani głównej i wznosi się nad Starym Smokowcem (ok. 4 km na południowy wschód), ok. 12 km na północny zachód od Popradu. Grań oddziela Dolinę Staroleśną na północy od Doliny Sławkowskiej – odgałęzienia Doliny Wielickiej – na południowym zachodzie. Północno-wschodnie stoki wznoszą się ok. 950 m ponad podstawę.

To jeden z nielicznych wysokich szczytów Tatr dostępnych znakowanym szlakiem bez przewodnika; pod względem wysokości jest trzeci po Rysach i Krywaniu. Nazwa pochodzi od wsi Wielki Sławków, do której gruntów góra niegdyś należała.

Jak dojść / szlaki

Szlak niebieski ze Starego Smokowca. Od stacji Tatrzańskiej Kolei Elektrycznej szlak prowadzi przez Pięć Źródeł do Rozdroża pod Sławkowskim Szczytem na Magistrali Tatrzańskiej (ok. 1 h), a dalej długim Sławkowskim Grzebieniem przez Królewski Nos na wierzchołek. Według źródeł słowackich wejście trwa ok. 5 h 15 min, zejście 3 h 50 min; suma podejść przekracza 1450 m.
Ze Smokowieckiego Siodełka (Hrebienok). Na Siodełko kursuje ze Starego Smokowca kolejka szynowo-linowa; stamtąd czerwona Magistrala Tatrzańska w 20 min doprowadza do tego samego rozdroża, gdzie zaczyna się szlak niebieski.

Trasa ma średnią trudność techniczną, ale jest długa i męcząca; górna część prowadzi przez rumowiska. Naturalnych źródeł wody prawie nie ma – ostatni potok płynie jeszcze w lesie – więc wodę trzeba nieść ze sobą. Ścieżkę na szczyt zbudował w latach 1901–1908, w znacznej części własnym kosztem, Maximilian Weisz; platforma widokowa na krawędzi grzebienia do dziś nazywa się „Maksymilianka”.

Co widać ze szczytu

Skalisty wierzchołek daje widok dookolny. Szczególnie dobrze widać Dolinę Staroleśną z niemal wszystkimi Staroleśnymi Stawami oraz sąsiednie Gerlach i Łomnicę, a przy dobrej pogodzie także Kotlinę Podtatrzańską, dużą część Niżnych Tatr, Kozi Grzbiet, Kras Spisko-Gemerski, Góry Wołowskie, Góry Słańskie i Góry Lewockie. Widok na południe, na Spisz ze Spiską Sobotą i Kieżmarkiem, opisywał już pierwszy zdobywca szczytu.

Przyroda i historia

Góra zbudowana jest z granodiorytu, a jej stoki pokrywa rozległe gołoborze. W 1813 roku z kopuły szczytowej oderwały się ogromne bloki, a lawina błotno-kamienna spłynęła do Doliny Staroleśnej, gdzie jej ślady widać do dziś. Popularna legenda głosi, że w wyniku trzęsienia ziemi w 1662 roku szczyt stracił 200–300 m wysokości i wcześniej był najwyższy w Tatrach; badania tego nie potwierdziły.

Sławkowski Szczyt to pierwszy nazwany szczyt tatrzański, którego zdobycie udokumentowano w źródłach pisanych. W lipcu 1664 roku wyruszyła na niego dwunastoosobowa grupa, w której był m.in. proboszcz z Wielkiego Sławkowa Georg Topperczer; na wierzchołek doszły tylko cztery osoby – kantor Martin Jani, studenci Georg Buchholtz (późniejszy znany badacz Tatr) i Martin Veisser oraz miejscowy myśliwy-przewodnik. Nocowali przy ognisku w piętrze kosodrzewiny, a na szczycie zaskoczyła ich burza z gradem. Drugie potwierdzone wejście należy do Stanisława Staszica (1805), pierwsze zimowe – 15 stycznia 1873 roku Eduard Blásy z Jánem Gellhofem. W XIX wieku planowano tu obserwatorium z kolejką ze Starego Smokowca, ale projekt uznano za nierealny. Na szczycie stoi krzyż; w 2014 roku przymocowano do niego tablicę upamiętniającą 350. rocznicę pierwszego wejścia.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Szlak leży w strefie wysokogórskiej słowackiego Tatrzańskiego Parku Narodowego (TANAP) i jest zamknięty od 1 listopada do 31 maja; chodzić można tylko w ciągu dnia i tylko szlakami. Aktualne ograniczenia – na stronie TANAP.
Zarezerwuj cały dzień: wyjdź wcześnie, zabierz dość wody, ciepłe ubranie i ochronę przed słońcem. Pierwszy znany śmiertelny wypadek na trasie zdarzył się w 1921 roku, gdy turysta spadł ze skały – zachowaj szczególną ostrożność we mgle, na mokrych blokach i na śniegu.
Ratownictwo: Horská záchranná služba (HZS) – 18 300 (+421 18 300), numer alarmowy 112.

Ciekawostki

Pierwsi zdobywcy w 1664 roku strzelali na szczycie z rusznicy, by posłuchać echa, a wejście i zejście zajęło im trzy dni.
W żargonie wspinaczy górę od dawna nazywa się „Slavkovák” (po słowacku) lub „Schlagendorferin” (po niemiecku).
Sławkowski Szczyt należy do Wielkiej Korony Tatr.

Zdjęcia: PhDr. Pavol Svetoň, CC BY-SA 4.0; Vavrik, Public domain; Krzysztof Dudzik-Górnicki (User:ToSter), CC BY-SA 3.0; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0; Adrian Tync, CC BY-SA 4.0; Jaro Nemčok, CC BY-SA 4.0; Saalebaer, CC0 — Wikimedia Commons.

Jak dojechać z Ukrainy

Przejścia graniczne

Użhorod – Vyšné Nemecké — drogowe, całodobowo
Mały Bereźny – Ubľa — drogowe, całodobowo Dla aut osobowych i autobusów; odprawy pieszych ukraińska straż graniczna nie potwierdza, ciężarówki do 3,5 t.
Małe Selmeńce – Veľké Slemence (pieszy) — piesze, 09:00–21:00 czasu kijowskiego Tylko piesi i rowerzyści; bez dalszego transportu niewygodne w drodze w Tatry.
Czop – Čierna nad Tisou (kolejowe) — kolejowe, całodobowo

Samochodem

Użhorod – Poprad ≈195 km, ≈2 h 55 min bez kolejek: przejście Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 przez Sobrance i Michalovce → Koszyce → autostrada D1 przez Preszów → Poprad (do Liptowskiego Mikułasza jeszcze ≈56 km D1, razem ≈249 km). Koszyce – Poprad ≈112 km. Na D1 wymagana e-winieta (eznamka.sk). Ciekawostka: ze Lwowa do Popradu najszybciej przez Polskę — Krakowiec – A4 – Kraków – Zakopane – Łysa Polana ≈468 km (≈5 h 50 min); przez Użok i Mały Bereźny ≈419 km, ale wolniej (≈6 h 40 min). Zakopane – Poprad ≈69 km, Zakopane – Liptowski Mikułasz ≈80 km.

Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.