Ekologiczna farma Pan Eko, Botar

Pan Eko to ekologiczna farma Pawła Tizesza w Botarze, węgierskojęzycznej wsi na samym południowym skraju Zakarpacia, zaledwie kilka kilometrów od granic z Węgrami i Rumunią. Gotuje się tu lekwar — gęste powidło po węgiersku — według europejskich norm ekologicznych, robi syropy i soki z jagód, a z mięsa świń rasy mangalica powstają kiełbasy marki „Smak Ugoczy”. Nazwa przypomina Ugoczę — historyczny komitat nad Cisą, do którego należały te wsie. Gospodarstwo jest znane daleko poza rejonem: kręciły tu reportaże telewizje i blogerzy podróżniczy, a jego produkty należą do sieci związku producentów „Karpacki Smak”.

Po co jechać do Botaru

Najważniejsza jest sala degustacyjna urządzona w dawnej suszarni tytoniu. Gospodarstwo zaczęło się od zakupu zrujnowanego, 110-letniego budynku, z którego zostały tylko ściany z gliny; dziś mieści kolekcję lekwarów i dżemów z różnych krajów świata, a goście próbują wyrobów farmy tam, gdzie powstają. Degustacje odbywają się dla grup od 5 do 50 osób wyłącznie po wcześniejszej rezerwacji. W zestawie jest sześć rodzajów kiełbas, sześć sezonowych lekwarów, sok jabłkowy i palinka. Farma przyjmuje też grupy szkolne: dla dzieci pastwiska z kędzierzawymi mangalicami i rogatym bydłem węgierskim szarym zamieniają się w zoo pod gołym niebem. To dobry przystanek na winnych i kulinarnych trasach południowego Zakarpacia dla tych, którzy chcą zobaczyć żywe gospodarstwo, a nie tylko sklepową półkę.

Co spróbować i kupić

• Lekwary — śliwkowy, morelowy, malinowy, truskawkowy, żurawinowy, borówkowy, poziomkowy, z jarzębiny i tarniny.
• Syropy i soki — z rokitnika, brusznicy, aronii, wiśni, czarnego bzu, dzikiej róży, buraka z jabłkiem i innych owoców.
• Kiełbasy „Smak Ugoczy” — parzone wędzone, domowa, śliwkowa z suszoną śliwką, salami z pieprzem.

Jagody do lekwarów i syropów zbiera się w okolicach Rachowa, Jasini, Wołowca i Wielkiego Berezného, a śliwki i jabłka pochodzą z nizinnych sadów. Lekwar to nie chwilowa moda, lecz dawna tradycja: w węgierskich i ukraińskich wsiach nad Cisą jesienią godzinami smażono śliwki w wielkich miedzianych kotłach, mieszając bez przerwy drewnianą łopatką, aż masa stała się ciemna i gęsta jak marmolada. Taki lekwar latami stał w spiżarni bez konserwantów i trafiał do placków, pierogów i naleśników palacsinta. Pan Eko kontynuuje tę tradycję — tyle że według norm ekologicznych.

Informacje praktyczne

• Adres: wieś Botar, rejon berehowski (dawniej winogradowski), obwód zakarpacki; miejsce gospodarstwa jest zaznaczone na mapie na stronie producenta w serwisie związku „Karpacki Smak”.
• Degustacje: wyłącznie po wcześniejszej rezerwacji, dla grup od 5 do 50 osób; program i cenę warto sprawdzić telefonicznie.
• Telefony: +380689967590, +380963319071, +380973814052; e-mail [email protected].
• Dojazd: Botar leży przy drodze do przejścia granicznego Diakowe na granicy z Rumunią (ok. 2 km). Do Wyłoka jest 16 km, do Winohradowa ok. 30 km, do Berehowa 38 km. Najwygodniej samochodem; z Winohradowa kursują marszrutki, ale rozkład trzeba sprawdzić wcześniej.

Ponieważ sposób przyjmowania gości i ceny z czasem się zmieniają, przed wyjazdem koniecznie zadzwoń i umów wizytę.

Przed wyjazdem warto potwierdzić telefonicznie.

Strona i media społecznościowe: tuca.com.ua · facebook.com

Zdjęcia: tuca.com.ua.