Góra Zełemeny

Zełemeny to szczyt o wysokości 1304 m w Grzbiecie Wododziałowym (Wierchowińskim) ukraińskich Karpat. Leży na granicy obwodów lwowskiego i zakarpackiego, między Nondagiem (1303 m, 2,1 km) a najwyższym szczytem grzbietu — Pikujem (1408 m, 2,6 km). Najbliższe wsie z naszego katalogu to Paszkiwci i Szczerboweć po stronie zakarpackiej oraz Husne Wyżne po stronie lwowskiej; najbliżej szczytu, około 3 km na zachód, leży Bukoweć.

Zełemeny wznosi się zaledwie kilkadziesiąt metrów ponad otaczający grzbiet, ale jego bezleśny wierzchołek jest częścią długiej połoniny ciągnącej się granią aż po Pikuj. Stoki zachodnie opadają o niemal 750 m ku Żdeniwce, dopływowi Latoricy, a potoki ze stoków północno-wschodnich należą do dorzecza Stryja.

Jak dojść

Przez Zełemeny prowadzi Zakarpacki Szlak Turystyczny i wiele naszych tras granią na Pikuj. Najkrótsze z nich:

• Libuchora – g. Wełykyj Werch – g. Pikuj – Biłasowycia, 21,1 km;
• Użok – Husnyj – g. Kamień Drohobycki – przełęcz Ruska Put – g. Pikuj – Biłasowycia, 30,3 km;
• Sianki – g. Starostyna – g. Wełykyj Werch – g. Pikuj, 31,9 km.

Idąc od Pikuja, Zełemeny jest kolejnym dużym szczytem na grani w kierunku północno-zachodnim, 2,6 km dalej.

Woda, nocleg i bezpieczeństwo

Na samej grani nie ma wody. Na naszej mapie najbliższe źródła zaznaczono koło Szczerbowca i Biłasowyci — około 2–2,1 km od szczytu i 200–300 m niżej. Koliba „Pid Pikujem” stoi około 3,4 km od Zełemenego. Odsłonięty grzbiet nie chroni przed wiatrem, burzą i mgłą, więc weź ciepłe ubranie, kurtkę przeciwdeszczową i ślad w nawigacji. W razie wypadku dzwoń pod 112 lub 101 — kontakty najbliższych jednostek są na stronie ratownicy górscy.

Ciekawostki

• Do 1938 roku granią przez Zełemeny biegła granica państwowa polsko-czechosłowacka, dziś to granica dwóch obwodów.
• W latach 30. XX wieku tym odcinkiem prowadził znakowany biało-czerwono-biało Główny Szlak Karpacki oraz niebieski szlak czechosłowacki.
• Ze szczytu widać polskie Bieszczady z Tarnicą, Beskidy Skolskie z Paraszką, Borżawę ze Stojem i Połoninę Równą.
• Stoki północno-wschodnie należą do Narodowego Parku Przyrody „Bojkowszczyzna”.

Zdjęcia: wikimapia user rybakot (Александр), CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.