W 1873 r. austriacki przedsiębiorca baron Leopold Popper von Podhary przeniósł siedzibę swojej firmy z Węgier do Galicji. Firma zajmowała się pozyskiwaniem i sprzedażą drewna. Baron założył pierwszy tartak we
wsi Vyhoda w Gorganach. Z szerokiej linii kolejowej najpierw ułożono w górach "konki" (tory wąskotorowe), po których konie ciągnęły drewno. W 1890 r. 3-kilometrowy tor połączył tartak w Vyhoda z tartakiem
we wsi Staryi Mizun. Ta wąskotorowa linia kolejowa połączyła Bojkowszczyznę z austro-węgierską metropolią przetwórstwa drewna. Sieć kolei wąskotorowych stała się niezbędna w pozyskiwaniu, obróbce i sprzedaży drewna. Rozprzestrzeniała się przez malownicze Góry Gorgańskie, będąc świadkiem wielkości Imperium Austro-Węgierskiego, perypetii wojennych i partyzanckich przygód, chłonąc smak lokalnego życia ludowego i pot ciężkiej pracy drwali. Po osiągnięciu największej długości i dobrobytu w czasach sowieckich, pod koniec ubiegłego wieku zaczął stopniowo podupadać, cierpiąc zarówno z powodu natury, jak i człowieka. Jedyna w pełni odrestaurowana odnoga Mizun, która niegdyś była tylko przemysłową kolejką wąskotorową, została obecnie przekształcona w interesującą trasę wycieczkową zwaną
Karpackim Tramwajem. W 2016 roku jego trasa została organicznie uzupełniona o interaktywne muzeum Centrum Dziedzictwa Kolei Wąskotorowej Vyhoda.
Tramwaj będzie powoli jechał wzdłuż brzegów ekologicznie czystej rzeki Mizunka przez bajeczne miejsca, które czasami zamieniają się w prawdziwą egzotykę, zwłaszcza gdy góry wiszą nad pociągiem, a tor podąża za serpentyną rzeki i biegnie tak blisko krawędzi brzegu, że wydaje się, że pociąg zaraz zanurzy się w wodzie.
Podczas wycieczki można odwiedzić hydrologiczny pomnik przyrody o znaczeniu krajowym, rezerwat przyrody Shyrkovets, skosztować leczniczej wody mineralnej ze źródła Naftusia i najczystszej wody w Karpatach ze źródła górskiego Dyuzrkach. A w ciepłym sezonie można popływać we wspaniałych górskich wodospadach Mizunka.
Podczas całego spaceru barwni lokalni przewodnicy Lubomyr Ksenofontowicz Yatskiv i Oleg Vasylovych Hutak nie pozwolą nikomu się nudzić, opowiadając niesamowite szczegóły o historii regionu i przeplatając je trafnymi i błyskotliwymi żartami.
W leśnictwie Sołotwyno zobaczysz symboliczną kaplicę na miejscu pierwszych złóż soli z początku XI wieku, a na przystanku Mundunok dowiesz się o osobliwościach starożytnego pozyskiwania drewna i zobaczysz stare zakłady produkcyjne i leśniczówki. I wiele, wiele więcej ciekawych rzeczy!
Istnieją również inne możliwości podróżowania Karpackim Tramwajem.
Niektórzy mogą korzystać z tramwaju nie tylko w celach turystycznych. W końcu istnieje możliwość zamówienia i zorganizowania różnych uroczystości, a nawet wesel, zamieniając je w ciągłą przygodę! Można również zaplanować wizytę w klasztorze Hosziw, słynącym z cudownej ikony Matki Bożej na Jasnej Górze.
Przed odjazdem pociągu turyści mogą udać się do kawiarni i zamówić lunch, jeśli chcą; to samo można zrobić z wyprzedzeniem telefonicznie.
11:00 i 15:00 - Wycieczka kolejką wąskotorową "Karpacki tramwaj", Vyhoda - Dubovyi Kut, w towarzystwie przewodnika, który opowiada o historii kolejki, historii i tradycjach regionu karpackiego itp.
Przystanki po drodze, zwiedzanie zabytków:
Przejazd i zwiedzanie rezerwatu Wiszące Bagno
Shyrkovets (7 km), przejazd do przystanku
Novyi Mizun i zwiedzanie
źródła wody mineralnej Goryanka (2 km), przejazd i postój na
szlaku i manewrach
Dubovyi Kut (5 km), powrót tramwajem karpackim do przystanku
Wodospady M izun (2 km), przejazd do przystanku
Źródła Dziurkach (1 km), przejazd do przystanku
Sanatorium w Nowym Mizuniu (2 km), powrót tramwajem karpackim do
miejscowości Vyboda
. Vyhoda (9 km).
...Podróż autobusem z Iwano-Frankowska do Wyhody trwa dwie godziny. Odjazd z dworca autobusowego jest o 8:30. Wjeżdżamy do typowej karpackiej wioski. Dwadzieścia lat temu, dzięki potężnym zakładom przetwórstwa drewna, Vyhoda była uważana za obiecujący ośrodek przemysłowy. Obecnie rozwija się tu turystyka.
Pierwszym przystankiem jest pomnik Iwana Franki. Mamy krótki wykład na temat tego, gdzie dokładnie w Karpatach powinniśmy szukać śladów Wielkiego Kamieniarza. Robimy zdjęcie i udajemy się do centrum wioski. To chyba nie przypadek, że na spotkanie wychodzi nam trzech muzykantów. Zapalająca "Huculochka" podnieca zagranicznych gości niemal od pierwszych taktów. Tańczymy na środku drogi. Samochody zatrzymują się, ale nie sygnalizują.
Rozlega się charakterystyczne westchnienie lokomotywy - rusza "Karpacki Tramwaj". Obcokrajowcy wybierają wagon zamknięty. Prawie wszyscy Ukraińcy wolą otwarty peron - bez względu na to, jak bardzo pada deszcz. Silnik diesla wydaje bardzo podobny do samochodowego odgłos "fah-fah". Pan Yatskiv wyjaśnia trochę niezręcznie, że prawdziwy klakson lokomotywy jest w naprawie. Ruszamy. Góry powoli zbliżają się do nas.
Tor wije się wzdłuż brzegu rzeki Mizunka, przeskakując z brzegu na brzeg. Przed następnym przystankiem w traktacie Shyrkovets pociąg przejeżdża przez cztery mosty (po drodze jest ich ponad trzydzieści). Po prawej stronie zbocza górskie są tak blisko, że można szczegółowo zobaczyć wzory mchu na gruzińskich kamieniach. Drzewa wbijają swoje mokre gałęzie w otwarte okna. Po lewej stronie domy wzdłuż linii kolejowej. Ogrodzenia, ogrody, drewutnie, stogi siana, sznurki na ubrania, kury, psy, krowy, ramy wózków dziecięcych, stare ciężarówki - wszystko to jest zabierane przez gości.
Pociąg przejeżdża przez ostatni most i wjeżdża na otwartą przestrzeń. Nasz przewodnik zachęca grupę do znalezienia krzyża na najwyższym wzgórzu. "To jest góra Monastyr. W XVI wieku była tu prawdziwa forteca" - mówi Liubomyr. - "W tamtych czasach Tatarzy wędrowali po Karpatach, paląc wioski, zabierając górali na rzeź. Wrogowie oblegali klasztor na górze, ale mnisi nie poddali się Busurmanom. Mnisi modlili się żarliwie przez trzy dni i trzy noce. I stał się cud: o świcie czwartego dnia góra zatrzęsła się, otworzyła i ukryła ludzi. Tatarzy przestraszyli się i uciekli. Na pamiątkę tego miejscowa ludność postawiła tu krzyż". Tłumacz opowiada historię po angielsku, a turyści robią notatki.
"Po prawej stronie znajduje się
bagno Shyrkovets" - ogłasza przewodnik. Szybko rozglądamy się po hydrologicznym pomniku przyrody o znaczeniu krajowym. Po raz pierwszy widzimy rosiczkę, kwiat, który zjada małe owady. Razem wąchamy pluskwicę - w ciepłe letnie dni wszystkie zwierzęta w pobliżu bagien mdleją od jej zapachu. Dobrze, że to jeszcze nie lato!
Przez następne piętnaście minut Liubomyr Yatskiv opisuje przemarsze różnych armii w tym rejonie podczas II wojny światowej. Za oknami widzimy wciąż opuszczone sanatoria Mizunia. Latem kurort musi ożyć...
Kolejną stacją jest studnia Horyanka. Do źródła wody mineralnej Naftusia w Nowym Mizuniu jest dwieście metrów. Potężny strumień wody wydobywa się z rury wbudowanej w skałę na brzegu rzeki. Pan Yatskiv rozdaje plastikowe szklanki "do degustacji". Woda ma wyraźny posmak oleju. "Czy nie ma czegoś mocniejszego?" kowale uparcie pytają lidera naszej ekspedycji. Ten w odpowiedzi uśmiecha się chytrze i prowadzi grupę do pierwszego domu w bocznej uliczce. Na podwórku natychmiast pojawia się stół, a na nim butelka wódki i kieliszek. Właściciel zaprasza nas do środka, a turyści próbują.
Nikt już nie wychodzi nad
wodospady Mizun. Festiwal kowali trwa - odważni faceci tańczą hopaka na platformie. Dojeżdżamy do przystanku autobusowego Dubovyi Kut. W programie wspinaczka na łąkę i wycieczka do mostów powietrznych. Zapowiadany jest półgodzinny postój. Pociąg manewruje - musimy przesiąść się na inną linię i zawrócić. Przejechaliśmy zaledwie trzynaście z trzydziestu kilometrów trasy. "Wtedy zaczyna się prawdziwa egzotyka", mówi pan Yatskiv. - "Góry wiszą nad pociągiem, tor podąża serpentyną rzeki i biegnie tak blisko brzegu, że wydaje się, jakby pociąg miał zaraz zanurzyć się w wodzie...". Chcemy iść dalej. Ale czas wracać, aby zdążyć do Vyhody przed zmrokiem.
Piknik na poboczu, kolejne "fa-fa" z lokomotywy i zaczyna się odliczanie do podróży powrotnej. Wycieczka najwyraźniej zakończyła się sukcesem.
Opcje podróży
Istnieje kilka opcji podróżowania. Zazwyczaj wycieczki tramwajem karpackim odbywają się klasyczną czterogodzinną trasą. Trasa rozpoczyna się od 11:00 do 15:00 lub od 15:00 do 19:00 (patrz opis w sekcji "opis trasy" poniżej "opcje podróży").
Trasa górska z przystankami Karpackiego Tramwaju trwa zwykle osiem godzin - od 10:00 do 18:00. Z Vyhody, przez Shyrkovets, Staryi i Novyi Mizun, Dubovyi Kut, Solotvyno, Mindunok i Sobol, do traktu Magura.
W leśnictwie Sołotwyno turyści odwiedzą kaplicę zbudowaną na miejscu pierwszych złóż soli w XI wieku. Na przystanku Mindunok dowiedzą się o osobliwościach dawnego pozyskiwania drewna, zwiedzą stare zakłady produkcyjne i biuro leśnictwa. Na ostatnim przystanku organizowany jest piknik. W drodze powrotnej można odwiedzić rezerwat ornitologiczny w Dziurkach. Z miejscowości Novyi Mizun można wspiąć się na łąkę w pobliżu góry Lysa (1134 m n.p.m.).
Podróżowanie Karpackim Tramwajem oferuje również inne opcje tras. Podróż koleją można połączyć z kilkudniową wędrówką na szczyty Menczul (1450 m n.p.m.), Yayko-Ilemske (1679 m n.p.m.) i szlakami walk wyzwoleńczych na Przełęcz Wyszkiwską (930 m n.p.m.). Turyści mogą również zarezerwować ogólny program wycieczek po regionie Dolyna, w tym wycieczki autobusowe do rezerwatu Dovbush Rocks, jeziora Synevyr, klasztoru Hoshiv na Jasnej Górze i Muzeum Bojkowszczyzny w Dolynie.
Od 01.05.2019 r. cena biletu dla dorosłych wynosi 200 UAH, a dla dzieci poniżej 14 roku życia - 75 UAH.
Odległość ze Lwowa do Vyhody wynosi 125 km. Autobusy do Khust odjeżdżają z głównego dworca kolejowego. Czas podróży - 3 godziny lub autobusem ze Stryja, który odjeżdża o 9:20.
Odległość z Iwano-Frankowska do Vyhody wynosi 75 km. Z centrum regionalnego do wsi Dolyna kursuje minibus (czas odjazdu - 09:25).
Departament Turystyki Uniplyt LLC i Carpathian Tram LLC, obwód iwanofrankowski, rejon Dolyna, wieś Vyhoda
Połączenie od 10:00 do 12:00 i od 15:00 do 18:00.
