Krupówki w Zakopanem

Krupówki to główna ulica Zakopanego i jego główna oś. Nazwa pochodzi od dawnej polany Krupówki. Ulica zaczyna się na skrzyżowaniu z ulicami Nowotarską i Kościeliską i biegnie ponad kilometr w kierunku południowo-wschodnim, cały czas lekko pod górę, do skrzyżowania z ulicą Zamoyskiego i aleją 3 Maja. Skrzyżowanie Krupówek z ulicą Kościuszki uważa się za centralny punkt miasta. Krupówki powstały jako droga związana z hutą w Kuźnicach, a dziś są deptakiem zamkniętym dla samochodów, a nawet rowerów. W sezonie turystycznym i narciarskim zawsze jest tu tłoczno.

Obecny wygląd ulica zawdzięcza modernizacji rozpoczętej w 1992 roku według projektu architektów Macieja Krawczyńskiego i Andrzeja Orłowskiego. Nawierzchnię ułożono we wzory z czarnego bazaltu, szarego granitu i czerwonej kostki betonowej, ustawiono pochylone latarnie w formie pastorałów na granitowych postumentach, ławki i inną infrastrukturę. Przebudowa budziła wówczas kontrowersje wśród mieszkańców i turystów, ale dziś właśnie takie Krupówki wszyscy znają. Z niektórych miejsc deptaka widać Gubałówkę i Tatry, zwłaszcza Giewont.

Co zobaczyć

Większość budynków przy Krupówkach to sklepy, restauracje, hotele i apteki, ale zachowało się wśród nich wiele zabytków wpisanych do rejestru:

• Kościół Świętej Rodziny z cmentarzem i ogrodzeniem (nr 1a) — na początku ulicy.
• Muzeum Tatrzańskie (nr 10) — murowany gmach w stylu zakopiańskim, najlepsze miejsce, by poznać historię i kulturę Podhala.
• Willa „Staszeczkówka” (nr 3, dziś hotel Sabała), dawna Szkoła Przemysłu Drzewnego (nr 8), Dworzec Tatrzański (nr 12), dom „Bazar Polski” (nr 41), wille „Poraj” (nr 50), „Kasprowy Wierch” (nr 50b) i „Zośka” (nr 77).
• Hotel „Morskie Oko” — tu sceniczną działalność rozpoczął Witkacy, występowała Helena Modrzejewska, a Jerzy Żuławski utworzył kabaret literacki.
• Dom Turysty im. Mariusza Zaruskiego — przy bocznej uliczce; obok siedziba Polskich Kolei Linowych, które obsługują kolej na Gubałówkę i kolej na Kasprowy Wierch, oraz postój dorożek.

Dla wielu odwiedzających Krupówki to przede wszystkim atmosfera: przejażdżka dorożką, pamiątki, muzyka góralska, wędzone oscypki na straganach przy dolnym końcu deptaka. Warto pamiętać, że obok prawdziwego rękodzieła góralskiego sprzedaje się też masowe pamiątki, więc przed zakupem dobrze się rozejrzeć.

Informacje praktyczne

Krupówki leżą w samym centrum miasta, kilka minut pieszo od dworca autobusowego i kolejowego. Ulica jest deptakiem, więc samochód trzeba zostawić na jednym z płatnych parkingów w centrum. Dostęp jest wolny przez całą dobę. Ulica pnie się pod górę, ale nachylenie jest łagodne, a nawierzchnia równa — spacer odpowiada także rodzinom z wózkami. Żeby uniknąć tłumów, przyjdź rano; wieczorem, gdy zapalają się latarnie, deptak ma zupełnie inny klimat. Przejście całej długości zajmuje 20–30 minut, a z muzeum i przystankami — pół dnia.

W pobliżu

Przy dolnym końcu ulicy stoi Muzeum Tatrzańskie, a za rogiem, przy Kościeliskiej, Stary Kościół i cmentarz na Pęksowym Brzyzku oraz willa „Koliba”. Niedaleko jest dolna stacja kolejki na Gubałówkę, a kilkaset metrów dalej willa „Atma” z muzeum Szymanowskiego.

Zdjęcia: Cybularny, CC0, Wikimedia Commons; Zemxer, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; SkyMaja, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; LadyDaggy, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Unknown authorUnknown author, Public domain, Wikimedia Commons; No machine-readable author provided. D.kwiatek assumed (based on copyright..., CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.