Fabowa Hala

1 439 m Fabowa Hala, Pohronská Polhora

Fabowa Hala (słow. Fabova hoľa) to najwyższy szczyt Rudaw Weporskich (1439 m), należących do Rudaw Słowackich. Wznosi się nad wsią Pohronská Polhora (Pohrońska Półgóra), około 16 km na wschód od Brezna, i zamyka od południa dolinę Hronu. Przez wierzchołek biegnie granica powiatów Brezno i Revúca w kraju bańskobystrzyckim, a stoki należą do gmin Polomka, Pohronská Polhora, Muráň i Tisovec. Masyw jest rozległy i zalesiony; ściśle w grzbiecie wododziałowym leży południowy przedwierzchołek Tri kopce, a ok. 500 m na północny zachód od niego — wierzchołek główny. Cała góra leży w Parku Narodowym Muránska planina.

Dojście / szlaki

Rozdroże Tri kopce tuż pod szczytem to ważny węzeł szlaków. Przebiega przez nie czerwony dalekobieżny szlak zwany Rudną Magistralą (Rudná magistrála), a na szczyt prowadzi kilka innych szlaków. Czasy przejść według polskich źródeł:

Czerwony (Rudna Magistrala): z przystanku kolejowego pod przełęczą Zbojská ok. 2.25 h; z przełęczy Burda ok. 1.20 h.
Niebieski: od zachodu z Pohrońskiej Półgóry ok. 2.45 h.
Zielony: od północy z Połomki Doliną Petríkovą ok. 3.25 h; od południa z Tisovca przez przełęcz Burda.
Z przełęczy Burda przez Kučalach ok. 2 h.

Na przełęczy Burda w 2015 roku ponownie otwarto drewnianą chatkę Zrub Burda, pełniącą też funkcję schronu turystycznego.

Widok ze szczytu

Do pierwszych lat XXI wieku wierzchołek porastał gęsty las świerkowy, a widoki otwierały się jedynie z polan na stokach północnych — na łańcuch Niżnych Tatr i wyłaniające się zza nich Tatry Wysokie. Po wiatrołomie szczyt pokrywa tylko rzadki las, więc panorama jest dookolna: Rudawy Weporskie, Niżne Tatry, Kras Spisko-Gemerski, Góry Stolickie i Poľana, często też grań Tatr Wysokich, Góry Kremnickie i wzgórza północnych Węgier.

Przyroda i historia

Nazwa „Fabowa Hala” sięga zapewne XVII–XVIII wieku, kiedy masyw rzeczywiście był terenem wypasu owiec. Stoki porastają lasy świerkowo-bukowo-jodłowe; główną wartością są naturalne górskie świerczyny. Rosną tu też niewielkie skupiska limby i kosodrzewiny, a w runie m.in. szafran karpacki i inne rośliny chronione. W okolicy żyją niedźwiedzie i wilki, a z ptaków — głuszec. W masywie sąsiedniego Kučalachu znajduje się Čertova jaskyňa, pomnik przyrody.

Rezerwat przyrody Fabova hoľa, utworzony w 1980 roku na ponad 260 ha, został zniesiony 1 października 2022 roku, a jego teren włączono do systemu stref Parku Narodowego Muránska planina.

Bezpieczeństwo, sezon i przepisy

Podejścia są długie, leśne i miejscami odludne — zabierz wodę i mapę, bo po wiatrołomach szlaki mogą być zatarasowane powalonymi drzewami. Pamiętaj, że w masywie żyją niedźwiedzie i wilki: trzymaj się szlaków, nie zostawiaj jedzenia i unikaj wędrówek o zmroku. Zimą potrzebne są rakiety śnieżne lub narty. Poruszaj się wyłącznie znakowanymi szlakami parku narodowego. Słowackie Pogotowie Górskie (HZS): 18 300 (+421 18 300), numer alarmowy 112.

Zdjęcia: Draceane, CC BY-SA 4.0; Draceane, CC BY-SA 4.0; Draceane, CC BY-SA 4.0; Draceane, CC BY-SA 4.0; Draceane, CC BY-SA 4.0; Draceane, CC BY-SA 4.0; Daniel Baránek, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.

Jak dojechać z Ukrainy

Przejścia graniczne

Użhorod – Vyšné Nemecké — drogowe, całodobowo
Mały Bereźny – Ubľa — drogowe, całodobowo Dla aut osobowych i autobusów; odprawy pieszych ukraińska straż graniczna nie potwierdza, ciężarówki do 3,5 t.
Małe Selmeńce – Veľké Slemence (pieszy) — piesze, 09:00–21:00 czasu kijowskiego Tylko piesi i rowerzyści; bez dalszego transportu niewygodne w drodze w Tatry.
Czop – Čierna nad Tisou (kolejowe) — kolejowe, całodobowo

Samochodem

Z Użhorodu do Brezna ≈274 km, ≈3 h 50 min bez kolejek: Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 do Koszyc → D1 przez Preszów i Poprad do zjazdu koło Liptowskiego Hradka → I/18 i I/72 przez przełęcz Čertovica do Brezna. Do Bańskiej Bystrzycy ≈322 km, ≈4 h 30 min: D1 do Rużomberku, dalej I/59 przez Donovaly. Ze Lwowa: do Brezna przez Użok i Ubľę ≈498 km (≈7 h 45 min) lub przez Polskę ≈554 km (≈7 h 05 min); do Bańskiej Bystrzycy przez Polskę (Kraków – Chyżne – Trstená – Dolný Kubín – Rużomberk) ≈535 km, ≈7 h 15 min. Na D1 potrzebna e-winieta (eznamka.sk).

Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.