Buteasa
Buteasa (rum. Vârful Buteasa) to szczyt o wysokości 1792 m w północnej części Gór Bihor-Vlădeasa (Apuseni, Zachodniorumuńskie Góry), w okręgu Bihor, na terenie gminy Budureasa, na północny zachód od płaskowyżu Padiș. Według muntii-nostri.ro to drugi co do wysokości szczyt Vlădeasy i punkt widokowy z szerokimi, malowniczymi panoramami na cały masyw; najwyższy szczyt to Vlădeasa. Najbliższa miejscowość to uzdrowisko Stâna de Vale (ok. 7,1 km w linii prostej), dalej Padiș (ok. 11,6 km) i Boga (ok. 11,9 km).
Przyroda i historia
Szczyt jest rezerwatem botanicznym o powierzchni 2 ha (kategoria IV IUCN), ustanowionym ustawą nr 5 z 6 marca 2000 roku; pokrywa się z obszarem ptasim Natura 2000 „Góry Apuseni – Vlădeasa” oraz obszarem wspólnotowym „Buteasa”. Według rumuńskiej Wikipedii występuje tu różnorodna roślinność subalpejska: świerk kolumnowy (Picea abies columnaris), limba (Pinus cembra), olsza zielona, kosodrzewina i jałowiec syberyjski. Wśród roślin zielnych są rzadkie gatunki chronione przez europejską Dyrektywę 92/43/EWG: tojad żółty (Aconitum anthora), goryczka kropkowana (Gentiana punctata) i pełnik europejski (Trollius europaeus).
Dojazd i szlaki
Na szczyt prowadzi szlak czerwony trójkąt „Stâna de Vale – szczyt Buteasa”. Według muntii-nostri.ro uzdrowisko Stâna de Vale leży na wysokości ok. 1100 m przy Parku Przyrody Apuseni; to ważna baza szlaków pieszych i rowerowych, miejsce wypoczynku i leczenia, znajduje się tu także stok narciarski o długości 550 m. Od uzdrowiska szlak mija źródło Izvorul Minunilor, prowadzi leśną drogą (początkowo asfaltową) w stronę wodospadu Moara Dracului i przez las wznosi się na pastwisko na grzbiecie Muncel z dużą bacówką. Tam w lewo odchodzi niebieski szlak do zbiornika Leșu, a trasa wraz z żółtym szlakiem i niebieskim krzyżem leśną drogą mija leśniczówkę Muncel i stromo schodzi do lasu, dalej obok leśniczówki Chiripa na polanę Stanișoara.
Do polany pod szczytem szlak pokrywa się z żółtym szlakiem; stamtąd od słupa ze strzałkami należy iść na północ—najpierw przez pastwisko, potem między jałowcem, kosodrzewiną i fragmentami rumowisk skalnych. Ścieżka jest wyraźna i dobrze oznakowana. Cała trasa to 11 km, ok. 5 godzin i 1068 m przewyższenia, średnia trudność; autorzy polecają ją osobom doświadczonym, umiejącym się orientować, a zimą tylko w zależności od ilości i stanu śniegu.
Najbliższe oznaczone na stronie źródła to Źródło pod szczytem Brița (stok północno-zachodni) i Źródło pod szczytem Brița (stok północny) (ok. 1,7 km od szczytu), a z miejsc schronienia — Schron Piatra Talharului (ok. 3,7 km).
Widok ze szczytu
Według muntii-nostri.ro ze szczytu roztacza się szeroka panorama we wszystkie strony.
Bezpieczeństwo, sezon i przepisy
W rezerwacie nie schodź ze szlaku i nie zrywaj roślin. Na otwartym grzbiecie Vlădeasy pogoda zmienia się szybko — zabierz ciepłe ubranie i mapę offline. Niedźwiedzie w rumuńskich Karpatach są powszechne: nie schodź ze znakowanych szlaków, dawaj znać głosem, unikaj zmierzchu i nie trzymaj jedzenia w namiocie; przy bacówkach mogą atakować psy pasterskie — nie uciekaj, zatrzymaj się i osłoń się plecakiem (porady Salvamont România).
W razie potrzeby dzwoń do krajowego dyspozytora ratownictwa górskiego 0SALVAMONT — 0725 826 668 lub na 112.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Porubne – Siret — drogowe i piesze, całodobowo
- Diakiwci – Racovăț — drogowe i piesze, całodobowo Bez ruchu towarowego.
- Krasnoilsk – Vicovu de Sus — drogowe i piesze, 08:00–20:00 Tylko auta do 3,5 t i piesi; nie całodobowo.
- Sołotwyno – Sighetu Marmației — drogowe i piesze, całodobowo Tylko ruch osobowy: pojazdy do 3,5 t i do 9 miejsc, piesi.
- Diakowe – Halmeu — drogowe, całodobowo Brak odprawy pieszych.
Samochodem
Rachów – Kluż-Napoka ≈219 km, ≈3 h 44 min (przez Sołotwyno – Sighetu Marmației); Iwano-Frankiwsk – Kluż-Napoka ≈353 km, ≈6 h 04 min (przez Sołotwyno – Sighetu Marmației); Czerniowce – Kluż-Napoka ≈343 km, ≈6 h 28 min (przez Krasnoilsk – Vicovu de Sus). Czas bez kolejek na granicy, nasze wyznaczanie trasy (GraphHopper, OSM).
Sprawdzono 03.11.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Komentarze
Doświadczenia podróżnych: relacje, porady, pytania.
Nikt jeszcze nie opisał stanu tego szlaku. Byłeś tu niedawno? Napisz, jak jest teraz.
Woda i schronienie w pobliżu
- Źródło pod szczytem Brița (stok północno-zachodni)1,7 km · Niezweryfikowane · 1 629 m
- Źródło pod szczytem Brița (stok północny)1,7 km · Niezweryfikowane · 1 678 m
- Źródło pod szczytem Graiu Manului (stok północny)2,4 km · Niezweryfikowane · 1 133 m
- Źródło pod szczytem Graiu Manului (stok północno-wschodni)2,6 km · Niezweryfikowane · 1 212 m
- Źródło pod szczytem Muncei2,8 km · Niezweryfikowane · 1 046 m
Szlaki w pobliżu
Wszystkie szlaki
ŚredniJednodniowyZnakowanyStâna de Vale Przełęcz VărășoaiaProfil wysokości1 088–1 654 m14,1 kmpodejście 738 m≈ 5 godz. marszu5,9 km od „Buteasa”
ŁatwyJednodniowyZnakowanyPadiș Przełęcz VărășoaiaProfil wysokości1 259–1 641 m8,9 kmpodejście 371 m≈ 3 godz. marszu8,8 km od „Buteasa”
Trudny1–2 dniZnakowanyGârda de Sus Przełęcz VărășoaiaProfil wysokości727–1 436 m31,8 kmpodejście 1 186 m≈ 10 godz. marszu8,9 km od „Buteasa”Ciekawe w pobliżu
PołoninaPoiana VărășoaiaPadișwysokość 1 315 m8,5 km od „Buteasa”Poiana Vărășoaia to górska łąka na północy płaskowyżu Padiș w Górach Bihorskich (Apuseni), na wysokości około 1300 m.
SzczytVlădeasaRogojelwysokość 1 836 m9 km od „Buteasa”Vigyázó-csúcs lub Vlegyásza-csúcs) to najwyższy szczyt masywu Vlădeasa w Górach Apuseni (Góry Zachodniorumuńskie), 1836 m n.p.m.
WodospadWodospad Evantai (Cascada Evantai)Boga · Góry Bihor16 km od „Buteasa”wysokość 7–10 m758 m n.p.m.Wodospad Evantai (Cascada Evantai, «Wachlarz») leży w wąwozie Cheile Galbenei w górach Bihor, na terenie Parku Przyrody Apuseni w okręgu Bihor.Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
Aquaparki i baseny termalneMoneasa: ciepłe wody mezotermalne w górach Codru-MomaMoneasa44 km od „Buteasa”Moneasa to niewielkie górskie uzdrowisko w okręgu Arad w zachodniej Rumunii, w dolinie rzeki Moneasa u podnóża gór Codru-Moma (zachodnia część Gór Zachodniorumuńskich ...
Zabytkowy transportKolejka wąskotorowa Apuseni: przejazd Câmpeni – AbrudVârși47 km od „Buteasa”Wąskotorową kolej doliną rzeki Arieș uroczyście otwarto 20 czerwca 1912 roku. Łączyła miasto Turda z górskim Abrudem w krainie Moców (Țara Moților) — tak nazywa się...