Wysowa-Zdrój: pijalnia, wody Franciszek i Henryk

Wysowa-Zdrój to spokojne uzdrowisko u źródeł Ropy w Beskidzie Niskim, na wysokości 500–550 m n.p.m., 20 km od Krynicy-Zdroju i 25 km od słowackiego Bardejowa-Zdroju. Tutejsze wody znano od dawna: w 1775 roku właściciel wsi Maciej Lanckoroński przypisywał kąpielom w nich swoje dobre zdrowie, w 1790 roku Urszula Dębieńska zbudowała tu pierwszą „łazienkę”, a w 1812 roku wójt Ignacy Czechowicz wzniósł budynek, od którego zaczęło się publiczne uzdrowisko. Pod koniec XIX wieku przyjeżdżało tu rocznie około dwóch tysięcy gości, wody butelkowano, a przed I wojną światową porównywano je z wodami Merano, Ems i Kissingen. Wojna zniszczyła uzdrowisko, po II wojnie odrodziło je państwo: od 1959 roku prowadzi je przedsiębiorstwo, dziś spółka akcyjna Uzdrowisko Wysowa S.A., do której należy też rozlewnia „Wysowianki”.

Wody mineralne i surowce naturalne

Wody wysowskie to szczawy alkaliczne nasycone naturalnym dwutlenkiem węgla, wodorowęglanowo-chlorkowo-sodowe, o bogactwie pierwiastków śladowych; eksploatuje się 11 źródeł o mineralizacji od 0,6 do 25 g/l. Najbardziej znane lecznicze to „Franciszek” (odwiert 50 m, 14,8 g składników na litr, z bromem i jodem; nazwany na cześć nefrologa prof. Franciszka Kokota) i „Henryk” (5,2 g/l, z borem; na cześć geologa Henryka Świdzińskiego). Pierwszy poleca się przy chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy, nadkwasocie, schorzeniach pęcherzyka żółciowego i zaparciach, drugi także przy zaburzeniach przemiany materii, cukrzycy i niedoborze jodu; przy chorobach tarczycy nie należy ich pić. Bezpłatne źródło „Aleksandra” (odwiert z 1961 roku) to jedna z najsilniej zmineralizowanych wód w Polsce: tak słona, że nie pije się jej bez rozcieńczenia.

Pijalnia i park zdrojowy

Drewniana Pijalnia Wód Mineralnych w centrum parku zdrojowego została otwarta w 2006 roku – to rekonstrukcja, na podstawie materiałów archiwalnych, spalonej dawnej pijalni. Podaje się tu wody „Anna”, „Franciszek”, „Henryk”, „Józef II” i „Słone”; w parku są też bezpłatne ujęcia „Aleksandra”, „Józef I” i „Bronisław”. Wokół – alejki, fontanna, altany, a obok rozlewnia „Wysowianki”.

Co się leczy

Decyzją Ministra Zdrowia nr 4 z 1 września 2008 roku (ze zmianami z 2018 roku) zatwierdzono dla uzdrowiska kierunki lecznicze: choroby ortopedyczno-urazowe, choroby układu nerwowego, reumatologiczne, choroby górnych dróg oddechowych, układu trawienia, cukrzycę, otyłość, osteoporozę oraz choroby nerek i dróg moczowych. Sama spółka prowadzi profile: choroby układu trawienia (gastrologia, hepatologia), górnych dróg oddechowych, reumatologiczne, cukrzyca, otyłość, choroby układu moczowego i ortopedyczno-urazowe; w szpitalu uzdrowiskowym działa też ośrodek dializ. Zabiegi zleca lekarz; gościom niezakwaterowanym w obiektach uzdrowiska zabiegi pełnopłatne sprzedaje się po konsultacji fizjoterapeutycznej (56 zł, bezpłatnie przy zakupie zabiegów powyżej 300 zł).

Basen i wellness

W ośrodku uzdrowiskowym „Biawena” działa strefa SPA z trzema saunami (fińską, ziołową i parową), jacuzzi wewnętrznym i zewnętrznym oraz basenem rehabilitacyjnym 8 × 4,2 m o głębokości 1,3 m z hydromasażami, wodospadem i przeciwprądem; jest też tężnia solankowa z witek brzozowych i ściana z soli bocheńskiej. Strefa SPA jest czynna od poniedziałku do soboty 14:00–19:45, w niedziele i święta 11:00–19:45; woda w basenie jest zwykła, nie mineralna.

Informacje praktyczne

Do Wysowej prowadzi jedyna droga powiatowa z Uścia Gorlickiego; autobusy kursują z Gorlic, a w pobliżu jest droga do granicy ze Słowacją w Koniecznej. Według OpenStreetMap pijalnia jest czynna codziennie 7:30–18:30, a bezpłatna „Aleksandra” – przed południem (8:30–14:30). Na park i pijalnię wystarczy godzina.

W pobliżu: szlaki, szczyty, zabytki

Z uzdrowiska ruszają krótki szlak Wysowa-Zdrój – Święta Góra Jawor do sanktuarium oraz Wysowa-Zdrój – Regietów. Sześć kilometrów dalej wznosi się Lackowa, najwyższy szczyt polskiej części Beskidu Niskiego, a siedem kilometrów – drewniana Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu.

Oficjalna strona: uzdrowisko-wysowa.pl

Zdjęcia: Henryk Bielamowicz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.