Wodospady na Kacwiniance w Kacwinie

Wodospady na Kacwiniance to kilka naturalnych progów na rzece płynącej przez spiską wieś Kacwin w gminie Łapsze Niżne, w powiecie nowotarskim, tuż przy granicy polsko-słowackiej. Geograficznie to Pogórze Spiskie między Podhalem a Pieninami, w regionie etnograficznym Zamagurze. Dwa z nich mają własne nazwy: udostępniony turystycznie Wodospad pod Upłazem na wysokości około 605 m oraz wyższy wodospad Pod Młynarzką w centrum wsi.

Wodospad pod Upłazem znajduje się przy granicy, tuż poniżej ujścia Hawiarskiego Potoku. Woda zsuwa się tu po pochyłych płytach skalnych do głębokiego, zielonego baniora. Przy drodze z Kacwina do słowackiej Wielkiej Frankowej ustawiono tablicę informacyjną, wiatę i ławki, a w stromym brzegu wykonano ścieżkę prowadzącą do wody. W pobliżu na Kacwiniance są też inne niewielkie progi.

Wodospad Pod Młynarzką spada z naturalnego progu skalnego o wysokości prawie 7 m i szerokości około 10 m, tuż poniżej mostu pod kościołem. Dawniej działały przy nim tartak i młyn napędzane kołem wodnym: wodę doprowadzano do nich drewnianą rynną z progu nad wodospadem. Urządzenia od dawna były nieczynne, a wielka powódź w 1977 roku w dużej mierze je zniszczyła. Dostęp do tego wodospadu jest bardzo trudny: brzegi są wysokie i pionowe, a po obu stronach rzeki ciągną się szczelne ogrodzenia prywatnych posesji.

Kacwin to jedna z najstarszych miejscowości Spiszu, wymieniana w dokumentach już w 1320 roku; nazwa pochodzi od niemieckiego Katzwinkel — „koci zakątek”. Około 1400 roku panowie zamku Dunajec ufundowali tu kościół Wszystkich Świętych. Po I wojnie światowej wieś pozostała w Polsce, w latach 1939–1945 należała do Słowacji. Gmina Łapsze Niżne to jedyna w pełni spiska gmina w Polsce; w Kacwinie zachowały się charakterystyczne spiskie sypańce.

Co zobaczyć

• Wodospad pod Upłazem z miejscem widokowym przy drodze i ścieżką do wody — najładniejszy po deszczach i wiosną.
• Wodospad Pod Młynarzką — widoczny z mostu przy kościele; nie przechodźcie przez prywatne ogrodzenia.
• Meandry Kacwinianki między wzgórzami Tylki Hawiarskie, Kunia Góra i Serwoniec.
• Kościół Wszystkich Świętych i stare spiskie zagrody w centrum Kacwina.

Dojazd

Do Kacwina prowadzi szosa z Niedzicy (4 km), przedłużona przez granicę do Wielkiej Frankowej. Wodospad pod Upłazem leży tuż przy tej drodze, więc to krótki, łatwy spacer, z którym poradzą sobie dzieci, choć zejście stromym brzegiem wymaga ostrożności. Drogą obok wodospadu prowadzą szlaki piesze i rowerowe; w naszym serwisie to trasa Kacwin (granica państwa) – Łapsze Niżne. W pobliżu przebiega też rowerowa Pętla Spiska.

Sezon i bezpieczeństwo

Wodospady są dostępne przez cały rok, bez biletów. Skały przy wodzie są śliskie, a brzegi Kacwinianki strome — trzymajcie dzieci za rękę. Nie kąpcie się w baniorach pod progami: głębokość i prądy pod wodospadami są nieprzewidywalne, zwłaszcza po ulewach. Numer ratowników GOPR to 985 lub 601 100 300.

W pobliżu

8–10 km na północ leżą Jezioro Czorsztyńskie i Zamek Dunajec w Niedzicy, a dalej Pieniny, gdzie odbywa się Spływ Dunajcem. Innym wodospadem regionu jest Wodospad Zaskalnik w Szczawnicy.

Zdjęcia: Happa, CC BY 3.0, Wikimedia Commons; Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Kaliosese, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.