Postăvarul

Postăvarul (rum. Vârful Postăvarul, potocznie Postăvaru, niem. Schuler, węg. Keresztényhavas) to szczyt o wysokości 1799 m, najwyższy wierzchołek niewielkich Gór Postăvarul w pobliżu Braszowa w Rumunii. Razem z sąsiednią Piatra Mare tworzą one Góry Bârsei na południowym skraju Kotliny Braszowskiej; geografowie zaliczają je do Karpat Krzywizny, czyli samego południowego krańca łuku Karpat Wschodnich. Na zachodzie wznoszą się Bucegi, na południu leży przełęcz Predeal, a na wschodzie, za doliną Timișu – Piatra Mare. Masyw zajmuje ponad 170 km² i wznosi się nad Kotliną Braszowską o ponad 1200 m, dlatego wydaje się znacznie wyższy, niż jest naprawdę.

Na północnych stokach, na niewielkim płaskowyżu na wysokości 950–1000 m, leży znany ośrodek narciarski Poiana Brașov, oddalony od szczytu zaledwie o 3,2 km. Od wierzchołka na północny wschód biegnie grzbiet główny przez Ruia (1658 m), Crucurul Mare i Varnę aż do Dârste; odchodzi od niego ramię, które kończy się w samym Braszowie górą Tâmpa (955 m). Na południowy zachód odchodzi stromy grzbiet Muchia Cheii.

Jak dojść / szlaki

Według angielskiej Wikipedii na szczyt można łatwo wjechać kolejką linową z Poiana Brașov; jej górne stacje stoją kilkaset metrów od wierzchołka. Pieszo z kurortu prowadzi szlak znakowany czerwonym krzyżem przez wąwóz Prăpastia Lupului („Wilcza Przepaść”). 60 m od szczytu przechodzi szlak niebieski z Timișu de Jos przez schronisko Postăvaru (Juliusa Römera) do braszowskiej dzielnicy Dârste; tym odcinkiem biegnie też europejski szlak dalekobieżny E8. Według węgierskiej Wikipedii w masywie wytyczono około 30 znakowanych szlaków, a rumuńska Wikipedia wymienia 35 oficjalnie zatwierdzonych tras o różnej trudności. Rozkład kolejek się zmienia, więc sprawdź go przed wyjściem.

Co widać ze szczytu

Ze szczytu widać grań Piatra Craiului i Bucegi ze skałami Colții Morarului, a na północy Braszów z górą Tâmpa pośrodku i równinę Ziemi Borsańskiej. Zimą często występuje inwersja temperatury: gdy Kotlina Braszowska tonie w zimnej mgle, w Poiana Brașov i na szczytach świeci słońce i jest cieplej.

Przyroda i historia

Masyw zbudowany jest z fliszu, wapieni jurajskich, skał kredowych i piaskowców. Stoki północne są łagodne i w większości zalesione, a na południu występują strome ściany skalne, piarżyska i wąwozy; grzbiet Muchia Cheii ze skałami Porțile de Piatră („Kamienne Wrota”) lubią wspinacze. Większość gór porastają lasy mieszane – iglaste i bukowe; powyżej 900 m przeważają iglaste. Żyją tu jelenie, sarny, dziki, wilki, lisy i niedźwiedzie – według węgierskiej Wikipedii niedźwiedzie nocą odwiedzają nawet śmietniki braszowskich dzielnic Noua i Răcădău. Średnia roczna temperatura na szczycie wynosi 0–2 °C, roczna suma opadów około 1100 mm, a zima w górnych partiach gór trwa cztery–pięć miesięcy.

Nazwa rumuńska pochodzi od pasterza Stoiki Postăvarula, węgierska – od wsi Cristian (Keresztényfalva) pod górą. Niemiecka nazwa Schuler („szkolna góra”) przypomina, że góra i Poiana Brașov należały niegdyś do braszowskiego liceum niemieckojęzycznego, założonego w 1541 roku. W latach 1881–1883 braszowska sekcja Siedmiogrodzkiego Towarzystwa Karpackiego (SKV) zbudowała w pobliżu szczytu schronisko – trzecie schronisko turystyczne na terenie dzisiejszej Rumunii; w 1935 roku nazwano je imieniem botanika i pioniera turystyki Juliusa Römera, w 1945 upaństwowiono, a w 2004 zwrócono towarzystwu. W pobliżu szczytu stoją przekaźnik i radiolatarnia nawigacyjna.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Pierwszy przymrozek może przyjść już we wrześniu, a ostatni utrzymać się do czerwca; trwała pokrywa śnieżna tworzy się od października. Zimą północne stoki zajmują trasy narciarskie. Niedźwiedzie są w tych górach czymś zwyczajnym, dlatego Salvamont radzi chodzić w grupie i rozmawiać, nie schodzić ze znakowanych ścieżek, nie wędrować wieczorem i nocą, trzymać psy na smyczy i nie zostawiać jedzenia przy namiocie; od niedźwiadka się oddal – matka prawie zawsze jest w pobliżu. Przed wyjściem sprawdź prognozę i zabierz ciepłe ubranie, latarkę i naładowany telefon. W razie wypadku dzwoń do krajowej dyspozytorni 0SALVAMONT – 0725 826 668 lub na 112; porady Salvamontu dotyczące spotkań ze zwierzętami są na stronie Salvamont România.

Zdjęcia: Bluecipo, CC BY-SA 3.0; L.Kenzel, CC BY 3.0; Mihai Burlacu, CC BY-SA 3.0; Gabriel, CC BY 2.0; Whitepixels, CC0; L.Kenzel, CC BY 3.0 — Wikimedia Commons.