Poľana
Poľana to szczyt o wysokości 1457,8 m, najwyższa kulminacja masywu o tej samej nazwie w środkowej Słowacji. Masyw należy do Średniogórza Słowackiego (Slovenské stredohorie) i jest silnie zerodowanym stratowulkanem – to najwyższe góry wulkaniczne Słowacji. Szczyt leży około 7 km na północ od miasteczka Hriňová, na jego katastrze, w powiecie Detva w kraju bańskobystrzyckim. Przy wybitności około 728 m wyraźnie góruje nad Kotliną Zwoleńską.
Wierzchołek wznosi się na południowo-wschodniej krawędzi dawnej kaldery. Kaldera ma około 6 km średnicy i prawie 20 km obwodu i należy do największych wygasłych wulkanów Europy; w jej środku leży osada Kyslinky. Na zachodzie, za przełęczą Priehybina (1273 m), stoi Predná Poľana (1367 m), na południu Kozí chrbát (967 m), na wschodzie Sedlo (1043 m), a na północy Kopce (1334 m) i Brusniansky grúň (1271 m). Zachodnie stoki odwadniają dopływy Hučavy, wschodnie są obszarem źródłowym Hukavy, a południowe odwadnia Bystrý potok.
Jak dojść / szlaki
Krawędzią kaldery przez szczyt biegnie czerwony szlak Rudná magistrála – dalekobieżna trasa przez środkową Słowację.
- Szlakiem czerwonym: z Detvy przez Kalamárkę i przełęcz Priehybina albo z przełęczy Jasenová przez Kopce.
- Szlakiem niebieskim: z osady Kyslinky przez przełęcz Priehybina, z Detvy przez Vrchdetvę lub z Lomu nad Rimavicou przez Kopce.
- Szlakiem żółtym: z Hriňovej przez przełęcz Priehybina.
Najpopularniejszą częścią masywu jest grzbiet od hotelu górskiego „Poľana” na południowych stokach Prednej Poľany do Chaty pod Hrbom. Źródła nie podają oficjalnych czasów przejścia.
Co widać ze szczytu
Skalisty wierzchołek porastają świerki, dlatego widoki są tylko fragmentaryczne, ale bardzo dalekie. Najlepsze miejsca to niewielkie łąki, głównie na południowych stokach. Widać stamtąd sąsiednie szczyty masywu, Góry Szczawnickie, Kremnickie i Starohorskie, Wielką Fatrę, Tatry Niżne oraz Góry Weporskie i Stolickie. Na północy ponad grzbietem Tatr Niżnych widać szczyty Tatr Wysokich, na południu – liczne pasma na Węgrzech.
Przyroda i historia
Masyw budują andezytowe wulkanity ze środkowego miocenu, które w wielu miejscach tworzą oryginalne wychodnie skalne. Poľana jest najwyższą i najpotężniejszą z gór neogeńskiego wulkanizmu w Karpatach Zachodnich, choć najwyższy był prawdopodobnie niegdyś stratowulkan Szczawnicki. Cały masyw porastają lasy.
Od 1981 roku istnieje tu Obszar Chronionego Krajobrazu Poľana (ponad 20 000 ha), a od 1990 roku należy on do rezerwatów biosfery UNESCO programu „Człowiek i biosfera”. Szczyt leży w narodowym rezerwacie przyrody Zadná Poľana (855 ha, utworzony w 1953 roku, najwyższy, 5. stopień ochrony), chroniącym lasy bukowe i świerkowe o przeważnie pierwotnym charakterze wraz z łąkami i torfowiskami. Według specjalistów żyje tu największa na Słowacji populacja niedźwiedzia brunatnego. Z Kyslinek wychodzi ścieżka edukacyjna z dłuższą (17 km) i krótszą (8,5 km) pętlą.
Bezpieczeństwo, sezon i zasady
W rezerwacie chodź tylko znakowanymi szlakami i zabieraj śmieci ze sobą. Z powodu licznych niedźwiedzi nie wchodź do lasu o zmierzchu, trzymaj się grupy i nie zostawiaj jedzenia. W pobliżu szczytu są źródła z wodą pitną, m.in. studzienka Krivý most i Žliebky (około 1 km), oraz kilka wiat. W słowackich górach pomaga Górskie Pogotowie Ratunkowe HZS: 18 300 (+421 18 300) lub 112.
Ciekawostki
- Kaldera Poľany ma prawie 20 km obwodu – to jeden z największych wygasłych wulkanów Europy.
- Poľana jest jednym z czterech słowackich rezerwatów biosfery UNESCO.
Zdjęcia: Marian Lacko, CC BY 3.0; Miroslav Blaho, CC BY-SA 3.0; Miroslav Blaho, CC BY-SA 3.0; Miroslav Blaho, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons.
Jak dojechać z Ukrainy
Przejścia graniczne
- Użhorod – Vyšné Nemecké — drogowe, całodobowo
- Mały Bereźny – Ubľa — drogowe, całodobowo Dla aut osobowych i autobusów; odprawy pieszych ukraińska straż graniczna nie potwierdza, ciężarówki do 3,5 t.
- Małe Selmeńce – Veľké Slemence (pieszy) — piesze, 09:00–21:00 czasu kijowskiego Tylko piesi i rowerzyści; bez dalszego transportu niewygodne w drodze w Tatry.
- Czop – Čierna nad Tisou (kolejowe) — kolejowe, całodobowo
Samochodem
Z Użhorodu do Brezna ≈274 km, ≈3 h 50 min bez kolejek: Użhorod – Vyšné Nemecké → I/19 do Koszyc → D1 przez Preszów i Poprad do zjazdu koło Liptowskiego Hradka → I/18 i I/72 przez przełęcz Čertovica do Brezna. Do Bańskiej Bystrzycy ≈322 km, ≈4 h 30 min: D1 do Rużomberku, dalej I/59 przez Donovaly. Ze Lwowa: do Brezna przez Użok i Ubľę ≈498 km (≈7 h 45 min) lub przez Polskę ≈554 km (≈7 h 05 min); do Bańskiej Bystrzycy przez Polskę (Kraków – Chyżne – Trstená – Dolný Kubín – Rużomberk) ≈535 km, ≈7 h 15 min. Na D1 potrzebna e-winieta (eznamka.sk).
Sprawdzono 23.10.2026; godziny pracy przejść i rozkłady się zmieniają — sprawdź przed podróżą.
Lokalizacja na mapie
Woda i schronienie w pobliżu
- Źródło pod szczytem Poľana (stok zachodni)760 m · Niezweryfikowane · 1 235 m
- Źródło pod szczytem Poľana (stok północno-zachodni)770 m · Niezweryfikowane · 1 183 m
- Źródło Krivý most1,1 km · Niezweryfikowane · 1 123 m
- Źródło kaptażowe Žliebky, 1 310 m1,1 km · Niezweryfikowane · 1 310 m
- Źródło pod szczytem Sedlo1,2 km · Niezweryfikowane · 1 266 m
- Źródło Bystrého potoka, 1 062 m1,3 km · Niezweryfikowane · 1 062 m
- Źródło przy kolibie Strunga1,4 km · Niezweryfikowane · 1 264 m
- Źródło pod szczytem Dudáš1,5 km · Niezweryfikowane · 1 112 m
- Schronisko Dudáš1,5 km · Stoi · 1 118 m
- Źródło Zálomská1,7 km · Niezweryfikowane · 1 039 m
- Źródło, 1 232 m1,8 km · Niezweryfikowane · 1 232 m
- Źródło pod szczytem Kozí chrbát (stok zachodni)2 km · Niezweryfikowane · 1 103 m
- Źródło pod szczytem Przednia Polana2,3 km · Niezweryfikowane · 1 207 m
- Źródło pod szczytem Šafraníčka (stok południowo-zachodni), 960 m2,4 km · Niezweryfikowane · 960 m
- Źródło pod szczytem Kopce (stok północno-zachodni), 1 187 m2,4 km · Niezweryfikowane · 1 187 m
- Źródło pod szczytem Kopce (stok północno-zachodni), 1 185 m2,5 km · Niezweryfikowane · 1 185 m
Komentarze
Szlaki w pobliżu
Wszystkie szlaki
TrudnyWielodniowyZnakowanyMagistrala Rudna: Veľký Inovec KadakProfil wysokości196–1 458 m195,4 kmpodejście 6 404 mmniej niż 1 km od „Poľana”
TrudnyWielodniowyZnakowanyDetva, muzeum Polomy, rozdrożeProfil wysokości332–1 318 m55 kmpodejście 1 410 mmniej niż 1 km od „Poľana”
ŚredniJednodniowyZnakowanySkliarovo Hotel Górski PoľanaProfil wysokości557–1 259 m9,7 kmpodejście 699 m≈ 4 godz. marszu1,5 km od „Poľana”Ciekawe w pobliżu
WodospadWodospad Bystrô na wulkanie PoľanaHriňová1,7 km od „Poľana”Wodospad Bystrego Potoku (Vodopád Bystrého potoka), nazywany przez miejscowych po prostu Bystrô lub Bystré, to jeden z najbardziej znanych wodospadów środkowej Słowacji.
SzczytHájny grúňĽubietováwysokość 1 208 m6,1 km od „Poľana”Hájny grúň to zalesiony szczyt o wysokości 1208 m w północnej części gór Polana w środkowej Słowacji. Wznosi się nad wsią Strelníky, ok. 15 km na południowy zachód od...
ZamekZamek ĽupčaSlovenská Ľupča21 km od „Poľana”Zamek Ľupča (Ľupčiansky hrad, Hrad Ľupča) wznosi się nad wsią Slovenská Ľupča w dolinie Hronu, około 10 km na wschód od Bańskiej Bystrzycy.Rzemiosło w pobliżu
Wszystkie miejsca rzemiosła
Aquaparki i baseny termalneUzdrowisko Brusno: źródła mineralne, zabiegi i Caracalla SpaBrusno18 km od „Poľana”Uzdrowisko Brusno (Kúpele Brusno) leży w dolinie Hronu (Horehronie), około 20 km na północny wschód od Bańskiej Bystrzycy, na północnych stokach masywu Vepor w...
Serowarnie i połoninyBryndziarnia w Zvolenskiej Slatinie: najstarsza, od 1797 r.Zvolenská Slatina19 km od „Poľana”Zvolenská Slatina to duża wieś na Podpolaniu, kilka kilometrów od Zwolenia, u stóp wulkanicznego masywu Polany.
Aquaparki i baseny termalneSliač: uzdrowisko z ciepłą szczawą i kąpieliskiem termalnymSliač24 km od „Poľana”Sliač to uzdrowisko w Kotlinie Zwoleńskiej nad doliną Hronu, między Zwoleniem a Bańską Bystrzycą. Dzielnica zdrojowa z 46-hektarowym parkiem leży na zboczu nad dawną...
Piwo i browaryBrowar Urpiner w Bańskiej Bystrzycy: zwiedzanie i piwo z tankuBańska Bystrzyca27 km od „Poľana”Bańska Bystrzyca (Banská Bystrica) to centrum środkowej Słowacji, które wzbogaciło się w XIV–XVI wieku na kopalniach miedzi.
Sklepy rzemieślniczeÚĽUV w Bańskiej Bystrzycy: sklep i szkoła rzemiosłBańska Bystrzyca27 km od „Poľana”Gdzie szukać prawdziwego słowackiego rzemiosła ÚĽUV (Ústredie ľudovej umeleckej výroby, Centrum Ludowej Wytwórczości Artystycznej) to instytucja państwowa, która od...
Aquaparki i baseny termalneKováčová: uzdrowisko termalne i aquapark Holidaypark koło ZwoleniaKováčová28 km od „Poľana”Kováčová to wieś uzdrowiskowa na południowo-zachodnim skraju Kotliny Zwoleńskiej, 4 km na zachód od Zwolenia, u podnóża Gór Kremnickich; centrum wsi leży na wysokości...



