Monastyr Turnu: skalne cele pustelników nad Alutą

Pustelnia „za wieżą”

Monastyr Turnu (Mănăstirea Turnu) stoi na lewym brzegu Aluty u stóp masywu Cozia, około 2 km w górę rzeki od monastyru Cozia, w granicach uzdrowiska Călimănești. Nazwę wziął od wieży na skale zwanej Piscul lui Teofil, wzniesionej według przekazu przez legionistów rzymskich z obozu Arutela w II wieku. Początkowo osadę nazywano „pustelnią za wieżą”, potem pustelnią Turnu, a później monastyrem Turnu.

Historia klasztoru zaczęła się w XV–XVI wieku, gdy kilku mnichów z Cozii przeszło tu do życia pustelniczego: mieszkali w ubogich chatach i w celach wykutych prosto w skale, jak pustelnicy Daniel i Mizael. W połowie XVI wieku Mizael postawił drewnianą cerkiew Wprowadzenia Matki Bożej do Świątyni. Po 1676 r., gdy ihumen Cozii Warłaam został biskupem Râmnic, a później metropolitą Wołoszczyzny, zbudowano tu małą kamienną cerkiew, pod którą złożono relikwie obu pustelników. Pod koniec XIX wieku obok powstała letnia rezydencja biskupia z cerkwią Przemienienia Pańskiego, poświęconą w 1901 r. Pożar w 1932 r. zniszczył większość budynków; malowidła odtworzył malarz Belizarie w latach 1935–1936. W 1961 r. klasztor zamknięto, w 1975 r. ponownie zamieszkali tu mnisi, a w 1988 r. odzyskał status monastyru. Dziś to czynny klasztor męski Archidiecezji Râmnic Rumuńskiego Kościoła Prawosławnego.

Dlaczego warto

Turnu to cichy towarzysz słynnej Cozii, do którego warto zajrzeć, by zobaczyć, od czego zaczęło się życie mnisze w przełomie Aluty: małe cele wydrążone w miękkiej skale tuż nad dziedzińcem i starą cerkiew pośród kwiatów pod skałami. Miejsce jest bardzo malownicze — z jednej strony Aluta, z drugiej zielone stoki Cozii — i spokojniejsze niż ruchliwa szosa.

Co zobaczyć

• Skalne cele pustelników nad dziedzińcem klasztoru, z niewielkimi ikonami wyrzeźbionymi w kamieniu.
• Starą cerkiew Wprowadzenia Matki Bożej do Świątyni z końca XVII wieku, pod którą spoczywają relikwie pustelników Daniela i Mizaela.
• Dawną rezydencję biskupią (1893–1901) z cerkwią Przemienienia Pańskiego na piętrze i cerkwią ku czci ikony „Życiodajne Źródło” w dawnym refektarzu.
• Skrzydła cel z galeriami i ogrody kwiatowe pod skałami.
• Widoki na dolinę Aluty i stoki masywu Cozia.

Informacje praktyczne

Klasztor leży 2 km na północ od monastyru Cozia, na przeciwnym niż droga DN7 (E81) brzegu Aluty; prowadzi do niego most koło Lotrișor i krótka droga dojazdowa. W pobliżu jest przystanek kolejowy „Mănăstirea Turnu” na linii wzdłuż Aluty. Od miasta Râmnicu Vâlcea dzieli go około 22 km, od Sybina około 80 km. Z Ukrainy najwygodniej jechać przez przejście Porubne – Siret lub Diakiwci – Racovăț i przez Siedmiogród do Sybina.

Klasztor przyjmuje pielgrzymów codziennie; oficjalnych godzin zwiedzania ani cen nie opublikowano. Kontakty ze strony klasztoru w serwisie Archidiecezji Râmnic: tel. +40 250 750 851, e-mail [email protected]. Dane — stan na listopad 2026; sprawdź przed wyjazdem. To czynny klasztor męski: ubierz się skromnie (zakryte ramiona i kolana, kobietom przyda się chusta), mów cicho i fotografuj w cerkwi tylko za zgodą. Do skalnych cel prowadzą kamienne schody, więc przydadzą się wygodne buty. Na zwiedzanie zarezerwuj około godziny.

W pobliżu

• Monastyr Cozia — fundacja Mirczy Starego z lat 1387–1391, 2 km w dół rzeki.
• Cozia (Ciuha Mare) — szczyt masywu nad klasztorem, w Parku Narodowym Cozia.
• Muzeum Wsi Vâlcea w Bujoreni — skansen około 17 km na południe.
• Monastyr Horezu — obiekt UNESCO około 60 km na zachód.
• Uzdrowisko Călimănești–Căciulata ze źródłami mineralnymi.

Oficjalna strona: arhiepiscopiaramnicului.ro

Zdjęcia: Hans-Jürgen Neubert, CC BY 4.0, Wikimedia Commons; Cosmi Campean, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; MihaelaStan, CC BY-SA 3.0 ro, Wikimedia Commons; Nicu Farcaș, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Leontin l, CC BY-SA 3.0 ro, Wikimedia Commons.