Gutâiul Mare

Gutâiul Mare (rum. Vârful Gutâiul Mare, także po prostu Gutâi) to najwyższy szczyt wulkanicznych gór Gutâi w okręgu Marmarosz, 1443 m n.p.m. Według rumuńskiej Wikipedii góry Gutâi to pierwszy odcinek neogeńskiego łańcucha wulkanicznego Wyhorlat – Gutâi – Harghita, leżącego niemal w całości w Rumunii. Położone są między Kotliną Marmaroską na północy, górami Țibleș i Kotliną Lăpuș na południowym wschodzie, Kotliną Copalnic na południu i Kotliną Baia Mare na zachodzie; u ich stóp leży miasto Baia Mare. Najbliższe miejscowości to górnicze miasteczko Cavnic (około 5 km) oraz wsie Breb i Mara (7 km).

Inne wyróżniające się szczyty masywu to Creasta Cocoșului (1428 m), Gutâiul Doamnei (1424 m), Gutâiul Mic (1398 m), Secătura (1392 m) i Mogoșa (1246 m). Do masywu należą też góry Igniș na północnym zachodzie, oddzielone przełęczą Gutâi.

Jak dojechać / szlaki

Grzbietem masywu biegnie czerwony pasek europejskiego szlaku E8 z przełęczy Gutâi (987 m) przez Creasta Cocoșului na przełęcz Neteda (1058 m); prowadzi on niemal przez sam wierzchołek Gutâiul Mare. Obie przełęcze przecinają szosy: przez przełęcz Gutâi droga Sighetu Marmației – Baia Mare, przez Netedę droga Sighet – Ocna Șugatag – Cavnic. Od strony Marmaroszu, ze wsi Breb, na szczyt prowadzi szlak oznaczony niebieskim trójkątem.

Co widać ze szczytu

Z grzbietu Gutâi widać Kotlinę Marmaroską z dolinami Mary i Cosău na północy, góry Țibleș na wschodzie i Kotlinę Baia Mare na zachodzie; tuż obok na północnym zachodzie wznoszą się poszarpane skały Creasta Cocoșului.

Przyroda i historia

Masyw zbudowany jest z andezytów, piroklastyków, andezytów bazaltowych, aglomeratów wulkanicznych i potoków lawy. Stoki porastają lasy liściaste i iglaste, a wyżej pastwiska; od dawna wypasa się tu bydło i owce, a w głębi ziemi kryją się złoża rud metali nieżelaznych i polimetalicznych.

Najsłynniejszym miejscem masywu są skały Creasta Cocoșului («Koguci Grzebień»), nazywane przez miejscowych także Tifăria Gutâiului, Pana Cocoșului czy Piatra Mare. Według rumuńskiej Wikipedii to grupa ostrych, blankowanych skał o długości około 200 m, nazwana od podobieństwa do koguciego grzebienia. Od 2000 roku chroni je rezerwat przyrody o powierzchni 50 ha (kategoria IV IUCN) na terenie gminy Desești. Żyją tu orzeł przedni, orlik krzykliwy, kruk i krogulec, a w lasach jeleń, wilk i ryś; wśród rzadkich roślin są lilia złotogłów, ukwap dwupienny i podejźrzon księżycowy. U stóp skał leży płaskowyż Poiana Boului.

Bezpieczeństwo, sezon i zasady

Góry Gutâi nie są wysokie, ale otwarte grzbiety i skały Creasta Cocoșului są śliskie w deszczu i mgle, a podczas burzy niebezpieczne; nie wspinaj się na skały bez sprzętu. Pamiętaj, że Creasta Cocoșului to rezerwat przyrody: trzymaj się ścieżki i nie płosz ptaków.

W rumuńskich Karpatach żyje wiele niedźwiedzi. Ratownicy Salvamont radzą nie chodzić w pojedynkę, głośno rozmawiać, żeby zwierzę usłyszało cię z daleka, zachowywać dystans i nigdy nie dokarmiać zwierząt, a jedzenie trzymać w szczelnych pojemnikach z dala od namiotu; przy spotkaniu nie uciekać i powoli się wycofywać, nie odwracając się plecami.

Ratownictwo górskie: krajowa dyspozytornia Salvamont 0SALVAMONT = 0725 826 668 oraz numer alarmowy 112.

Ciekawostki

• Góry Gutâi otwierają łańcuch wulkaniczny ciągnący się przez Rumunię aż po Harghitę.
• Skały Creasta Cocoșului mają co najmniej cztery miejscowe nazwy.

Zdjęcia: mecles, CC BY 3.0 — Wikimedia Commons.