Płaskowyż Padiș

Padiș (węg. Pádis) to krasowy płaskowyż w Górach Bihorskich, w rumuńskich górach Apuseni (Karpaty Zachodniorumuńskie), na południowym wschodzie okręgu Bihor. Rumuńska Wikipedia podaje średnią wysokość około 1200 m, węgierska — 1280 m. To bezodpływowa kotlina: potoki płyną polanami, znikają w ponorach i wypływają dopiero w sąsiednich dolinach. Rzeźbę tworzą leje krasowe, ściany skalne, jaskinie, studnie, wąwozy i polany wśród świerkowych lasów.

Padiș to nie jedna hala, lecz kilka górskich polan pasterskich. Centralna równina nazywa się Șesul Padiș; wokół niej leżą Poiana Ponor, Poiana Glăvoi, Poiana Vărășoaia oraz polany Bălileasa i Florilor. Latem pasą się na nich konie i owce. Płaskowyż należy do Parku Przyrody Apuseni (75 784 ha), a 39 ha ma status rezerwatu florystycznego i krajobrazowego „Płaskowyż krasowy Padiș”, w którym chroni się m.in. pełnik europejski.

Co zobaczyć i co robić

• Pętla Cetățile Ponorului — niebieska kropka, 11,3 km, około 6 godz. 30 min, trudna: przez Poianę Ponor do kompleksu krasowego z portalem o wysokości 74 m. Trasa ma liny i metalowe drabiny; zimą się nią nie chodzi.
• Pętla Cetățile Rădesei — czerwona kropka, 5,6 km, około 2 godz. od schroniska Vărășoaia; jaskinię przechodzi się tylko latem przy niskiej wodzie.
• Grzbiet Măgura Vânătă (1641 m) — żółty trójkąt, 7,7 km, około 3 godz. z Padiș na przełęcz Vărășoaia, z widokami na całą kotlinę.
• Poiana Florilor — kwietna polana przy wąwozie Galbeny (Cheile Galbenei), przez którą prowadzi pętla Galbeny (11,1 km).

Jak dojechać

Od zachodu jedzie się z miasta Beiuș przez Sudrigiu do wsi Pietroasa, dalej drogą DJ763 przez Bogę na płaskowyż; z Oradei to około 100 km. Od wschodu prowadzi droga leśna Răchițele – Ic Ponor – Padiș (53 km do Pietroasy); według rumuńskiej Wikipedii nieutwardzony odcinek od Poiana Horea najlepiej pokonać samochodem terenowym. Znakowane szlaki prowadzą na płaskowyż także ze Stâna de Vale, z przełęczy Vârtop, z Arieșeni (16 km) i z Gârda de Sus.

Sezon, zasady i bezpieczeństwo

Według węgierskiej Wikipedii śnieg może spaść na płaskowyżu już w listopadzie i leży do kwietnia, a średnia roczna temperatura wynosi około 3 °C. Najlepszy czas to okres od czerwca do września. Biwakowanie na dziko jest w parku zabronione; o miejsca, w których wolno rozbić namiot, pytaj w administracji parku Apuseni (parcapuseni.ro). Nie podchodź do krawędzi ponorów i studni, a na trasy z linami nie wychodź w deszczu.

W rumuńskich Karpatach żyją niedźwiedzie: trzymaj się znakowanych ścieżek, nie zostawiaj jedzenia przy namiocie ani aucie, a przy stadach nie uciekaj przed psami pasterskimi — zatrzymaj się i spokojnie obejdź stado. Ratownictwo górskie Salvamont: dyspozytor krajowy 0SALVAMONT — 0725 826 668 lub 112; wskazówki dla turystów na stronie salvamontromania.ro.

W pobliżu

Poiana Ponor i Poiana Glăvoi leżą na południe od centralnej równiny, Poiana Vărășoaia — na północ. Najwyższy szczyt Gór Bihorskich to Cucurbăta Mare.

Zdjęcia: Nicu Farcaș, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; Tula, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons; Mihai.cosmin.pascariu, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.